maandag 27 juli 2009

Destructie van belangrijke ervaringen?


door Thomas » 19 jul 2009 (bron: Arnold Burms) (lichtjes naar de stijl door mezelf aangepast)

Volgens de wetten van Newton, die de perceptie van kleuren verklaren, treden in de fysische verklaring die kleuren zelf niet meer op, laat staan de esthetische ervaring ervan. De filosoof Goethe stoorde er zich aan, dat achter de gekleurde wereld een niet gekleurde wereld van trillingen en golffrequenties schuilging. Goethe vertegenwoordigde hiermee een traditie in de filosofie waar men voor het waardevolle (de esthetische ervaring van kleuren) een oorzaak zoekt, die men kan benaderen vanuit een neutraal standpunt, een soort onderzoek, een soort verklaring, die een wetenschappelijke grond geeft aan de esthetische kleurervaring zelf zonder die in zijn eigenheid te vernietigen. Naast de esthetische geldt hetzelfde voor de religieuze en de morele ervaring.

Nietzsche, heeft dit probleem zeer treffend geformuleerd:"Wij zijn geneigd om te denken, dat wat we als diep ervaren, ook diep is in de verklaring." Hij gebruikt om dat tegen te spreken het volgende beeld:"We kennen de mooie bloesem, maar het zou een vergissing zijn om te denken dat de dynamiek die tot de bloesem leidt, even mooi is als die bloesem zelf." Die dynamiek is zelf niet mooi.

Die mooie ervaring van de bloesem is een oppervlakteverschijnsel dat in zijn verklaring niet tot ons terugkomt in dezelfde schoonheid. Wat religieuzen of kunstenaars aan wetenschappers verwijten kunnen we psychologisch uitleggen als volgt: het ongenoegen van te moeten bedenken dat datgene dat zich in een bepaald perspectief als zeer waardevol aan ons openbaart, in het neutrale perspectief niet meer als dusdanig herkenbaar is. Men is immers aanvankelijk geneigd te denken dat men vanuit een neutraal wetenschappelijk standpunt uiteindelijk datgene kan terugvinden waarvan men zich in de wetenschappelijke verklaring verwijderd heeft. Het is echter een vergissing te menen dat men vanuit dat neutrale standpunt de morele, religieuze of esthetische betekenis kan terugvinden. Het gebeurt in feite niet en dat is onvermijdelijk. Maar het is geen weerlegging van wat aan de zogenaamde oppervlakte van de ervaring wordt geapprecieerd (het esthetische, het morele, het religieuze).

En het is belangrijk dit laatste te beseffen, aldus Arnold Burms, gewoon Hoogleraar aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte, Katholieke Universiteit Leuven.

zondag 26 juli 2009

Het precieze gebruik (821 - 840)


Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (821 -840)

821. Duitse grondigheid: de erfgenamen van de familie Porsche wilden voor de ontslagen topman Wendelin Wiedeking een vertrekpremie van 140 miljoen euro. Maar dat voorstel heeft het niet gehaald binnen de raad van toezicht van de sportwagenfabrikant. Wiedeking moest zich uiteindelijk tevreden stellen met "slechts" 50 miljoen. De helft van de vertrekpremie zou worden overgemaakt aan het goede doel. De voormalige topman van Porsche was de best betaalde CEO in Duitsland, met een jaarloon van naar schatting 80 miljoen euro. Hij moest opstappen na de mislukte poging om Volkswagen over te nemen. Integendeel, Porsche wordt nu zelf door VW ingelijfd.

822.de processie van Echternach: na de federale verkiezingen van 10 juni 2007 begon een tot Kerstmis durende processie van Echternach. Tijdens de zomermaanden zochten achtereenvolgens Jean-Luc Dehaene, Yves Leterme, een kransje ministers van staat en Herman Van Rompuy - op 29 augustus aangesteld als 'verkenner' - een uitweg uit het imbroglio. Vervolgens zetten opnieuw Leterme, opnieuw Van Rompuy en Armand De Decker en tenslotte Guy Verhofstadt dat parcours van trial and error verder. Of preciezer: een parcours van heel veel error en bitter weinig trial. Maar Leterme: hij keert weer als Minister van Buitenlandse Zaken en geen mens die dat abnormaal vindt.

823. gebrek aan bekwame politici: Luc Huyse in De Morgen: “ Afschaffing van de provincies kan een oplossing zijn. Iets eenvoudiger lijkt me weg te snijden van wat binnen elk bestaand beleidsniveau misschien toch overbodig is. Zou de Senaat nog zo hoogstnodig zijn? Moet het Brusselse Parlement echt bijna negentig leden tellen? Is de scheiding van het Waalse Gewest en de Franstalige Gemeenschap nog van deze tijd? Zijn bevoegdheidspakketten, bijvoorbeeld in de Vlaamse regering, niet veel homogener te maken, waardoor er minder kabinetschefs vereist zijn? Het komt nu ook te vaak voor dat nieuwe functies ontstaan omdat coalitiepartners anders niet tot een vergelijk komen. Waarom was er anders een 'regeringscommissaris, toegevoegd aan de minister van Begroting' nodig? Los daarvan wordt er ook met talent en kwaliteit gemorst. Partijbelangen leiden er geregeld toe dat niet de meest bekwame man of vrouw in een topfunctie terechtkomt.”

824. de affaire Schauvliege (1): wat we nodig hebben is iemand met cultuur in het lijf. Want dat was nog het meest stuitende aan dat optreden van Schauvliege: die naïviteit, dat gebrek aan ruggengraat. Een Minister van Cultuur (en ook de anderen! ) kunnen beter uit goed hout gesneden zijn, belezen, met verfijnde manieren, af en toe een beetje lucide, zoals een Jack Lang (veelgeprezen Frans cultuurminister tijdens de jaren tachtig), een Frédéric Mitterrand (huidig Frans cultuurminister) of een Ronald Plasterk (Nederlands minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap).

825. de affaire Schauvliege (2): de nieuwe minister heeft beloofd dat ze nog wat cultuur gaat bestuderen en dat ze zal leren ‘schoon Vlaams te klappen’.

826. genetische voorbeschiktheid: de predestinatie revisited.

827. wraakgevoelens: zozeer zit het egocentrisme in onze klieren dat we zelfs de dingen het kwalijk nemen dat ze blijven zwijgen, dat ze niet met ons lot meeleven, dat ze ons niet troosten en beschermen. Hoeveel te meer zullen we wraakgevoelens ontwikkelen als de medemens, gevangen als hij is in een onoverkomelijk onbegrip, een onvermijdbaar gebrek aan aandacht en medelijden, in zijn zwijgen volhardt. Uiteindelijk zijn we allemaal eilanden maar daartussen een zeldzame loopbrug. Het is daarbij een zaak van de rechtvaardigheid te proberen niemand zulke existentiële structuren aan te rekenen als een persoonlijke fout. Ook wijzelf zijn voor de anderen meestal niets meer dan koppige zwijgers.

828. John Crombez: als een jong en getalenteerd SP.A-er, maar nu al een volleerd gifmenger in dienst van de partijtop, mocht hij de Kaltstellung van Frank Vandenbroucke aankondigen: “Als het beste voor de partij een ploeg is zonder Frank, dan is dat zo “.

829. het cordon sanitaire: de Vlaamse Belangers worden terecht van regeringsverantwoordelijkheid uitgesloten. Ten eerste: het is gebleken dat het werkt. Ten tweede: met Hitler dineer je niet.

630. beleidsniveaus: Daniel Cohn-Bendit in De Volkskrant: “Ik ben europarlementslid. Daarvoor was ik loco-burgemeester van Frankfurt. Alles daartussen boeit me niet. Natiestaten zijn een stuiptrekking van de negentiende eeuw.”

631. de grenzen van Europa: het hart van Europa is niet cultureel of religieus. De Duitse filosoof Habermas sprak over grondwettelijk patriottisme en de verplichting tot een democratisch bestel. Op degelijke ideeën is Europa gebaseerd.

632. ongeduldige Europeanen: Europa is net begonnen. Historici noemen de Unie desondanks een merkwaardige versnelling van de geschiedenis, een plotse uitweg uit de negentiende-eeuwse structuren. Maar politici willen hun dromen bij leven realiseren. Dat kan niet altijd.

633. feminisme (3): Saskia Poldervaart in De Volkskrant: “Feminisme is voor mij dat je je verzet tegen alle vormen van hiërarchische verhoudingen. Ik heb moeite met het feminisme van Heleen Mees, die alleen oog heeft voor de man-vrouwverhouding. Zij vindt dat allochtone vrouwen bij witte vrouwen kunnen schoonmaken, want witte vrouwen moeten hogerop; zij zijn te belangrijk om dat ‘laagwaardige werk’ te doen. Allochtone vrouwen zijn kennelijk pas later aan de beurt. “

634. de mooiste jaren: de jaren zestig en zeventig waren mijn mooiste jaren. Het leven straalde me tegemoet. He bruiste, het gonsde, alles zou anders worden. Studentenbeweging, Dolle Mina, al die actiegroepen (zelfs in later streng gerestaureerde delen van de Vlaamse katholieke jeugdbeweging!), it was in the air, we stonden aan het begin van een betere maatschappij.

635. Marx: de rode, revolutionaire filosoof was een ontstellend burgermannetje. Hij heeft vreselijke dingen gezegd over vrouwen. Volgens hem verloren fabrieksarbeidsters hun vrouwelijkheid. Ze waren onbeschaafd. Daar kankerde hij verschrikkelijk op!

636. kleinburgerlijke politici: wat zou er gebeuren als vele politici ermee begonnen uit hun kleinburgerlijke bestaan te stappen? Een golf van enthousiasme zou over Vlaanderen waaien, overal zou de goede wil van talloze burgers (die nu stilletjes en vaak onder protest hun job meer dan naar behoren vervullen) opbloeien als een onverwachte bevrijding. De eerste stap uit zo’n kleinburgerlijk bestaan is echter de moeilijkste: de politici zullen eerlijkheidshalve hun financiële en economische broodheren in het openbaar en consistent rovers moeten noemen. Zie: goede wil.

637. goede wil: als een politicus besluit zijn vakantie door te brengen als een eenvoudige helper in een asielcentrum, zijn sabbatjaar doorbrengt als een verzorgende in een kankerziekenhuis, voor een paar maanden als een nieuwe priester-arbeider aan de montageband gaat staan, bij de eerste de beste gelegenheid actief deelneemt aan een staking, uit principe nooit meer een das draagt (en zeker geen neoliberaal spuuglelijk streepjespak), zijn loon vrijwillig verlaagt als de burgers moeten inleveren: dan neemt de goede wil onder de bevolking toe met vele kwadraten tegelijk en slechts hier en daar zal er nog sprake zijn van de kloof tussen overheid en onderdaan. Zie: kleinburgerlijke politici.

638. het lichaam (3): de wegen van het lichaam zijn als die van God: vreemd, onvoorspelbaar en wonderlijk. Wie veel beweegt kent de ervaring: na een paar uurtjes krachtig doorfietsen verandert je grijze uitkijk op de wereld plotseling van kleur.

639. De Engelse mijnwerkersstaking: de staking was een enorme katalysator in de strijd tegen Thatcher. Waar het werkelijk om ging was dat men Thatchers optreden zag als een aanval op de nationale consensus die na de oorlog was ontstaan. In 1945 behaalde Labour een monsteroverwinning. Aneurin Bevan kon de basis leggen voor de welvaartsstaat, het grootste dat de Britten ooit voor elkaar hebben gekregen. Een paar jaar later kreeg je de National Health Service, er kwam voor iedereen betaalbare huisvesting en scholing. En toen kwam Thatcher en de druk van het IMF om al die voorzieningen te privatiseren. De mijnwerkers beseften dat zij de eerste leider was die die consensus niet accepteerde. Churchill, Macmillan, Eden en Heath, ook allemaal Tories, hadden die wel aanvaard.

640. Billy Brag: Engels populair protestzanger. Ik onthou de volgende verzen, gericht tegen alle openlijke of verborgen neoliberalen zoals Kok, Bos, Balkenende, Verhofstadt en alle leiders van populistische partijen:

You privatize away what is ours
But we we will make you pay
Ah we’ll take it back someday
Mark my words


Bomen
















Gerooide bomen om het huis

Met een ijzeren gieter in de hand
Als een stalmeester bewaakte
Ik ieder van jullie bedenkingen

Ik stak je tot leven in de grond
Met een spade en met een enorme
Hoeveelheid hoop

Paalgericht doelgebonden
Zag ik je rijzen jonge goden
Opwaartse fietsers ieder jaar
Met een steeds ruimer ronddraaiend
Wiel van gebladerte

Koppig op weg
Bleek je ontembaar onverschillig
Zwijgzaam bleef je van de tongriem los

En toen mijn moeder stierf mijn vader
De vele malen dat de wolf
Hongerig huilde achter de takken haakten
Jullie af, genadeloos - strebers zonder binding, alleengangers
Zonder schaduw – echoloos, een loze holte
Tussen de klinkers en het sprekende zonlicht

Nu liet ik je vellen: een verdiende
dood om de dood

donderdag 23 juli 2009

Het precieze gebruik (801 - 820)


Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (801 -820)

801. het primaat van de literatuur: om weerwerk te bieden aan de pretenties van bijvoorbeeld de evolutionaire psychologie, is het zaak te beseffen dat literatuur de kunstvorm is die als geen ander inzicht biedt in de menselijke natuur.

802. de gemiddelde literator: een man zonder veel merkbare hartstocht, kil en hautain overkomend, in filosofische zin een voorbijganger, iemand op wie het licht maar heel eventjes valt voordat hij verder gaat. Een soort homo sapiens sapiens, van wie de verstandelijke vermogens, vooral de vaardigheid om in ideële systemen te leven, overontwikkeld zijn, ten koste van zijn dierlijke zelf. Een alleenloper. Een hoofd zonder al te veel lichaam. Als hij nu en dan sociaal overkomt dan is dat dankzij een stel listige voorgrondpersoonlijkheden waarmee hij zijn dieper zelf maskeert.

803. politieke debatprogramma’s: je krijgt al spoedig genoeg van die oninteressante, oppervlakkige, machtsbeluste en narcistische mensen die uren vullen met nietszeggend gebabbel en met de plaatsing van verbale omheiningen rond hun wingewesten.

804. Obama’s speechkunst: Obama verenigt een zeer divers publiek achter zichzelf. Hij benoemt de problemen van alle verschillende belangengroepen, identificeert zich met al die mensen (Obama’s troefkaart, hij is van alles wat: blank en zwart, religieus en liberaal, et cetera), en vertelt dat iedereen slachtoffer van de tegenstellingen is. Daarna nodigt hij uit het verleden te overstijgen en (“Yes, we can!”) met hem een nieuwe toekomst binnen te stappen. Dat zijn kreten vaag zijn is juist een voordeel: iedereen kan er zich in vinden.

805. Huizinga: “Mijn hoofd zat vol met vage dromen, fantasieën en sentimenten”. Huizinga heeft tijdens zijn studententijd ‘geen courant ingekeken’. Maar hij las wel als een bezetene, vooral de Tachtigers, Gorter, Van Deyssel en Kloos hield hij voor halfgoden. Eens te meer blijkt Nietzsche gelijk te hebben: het irrationele is de motor van de geest, het (in dit geval historische) denken een secundaire, maar noodzakelijke rem daarop. “Mijn historisch werk is nooit meer geweest dan een zweven over de tuinen van de geest, een hier en daar tippen aan de bloesems en dan meteen weer verder gaan.”

806. het werk van de mens: Grunberg in VN: “Een gedeelte van het werk van de mens bestaat eruit de vreugde van de anderen te dwarsbomen. Hieraan ontlenen wij vreugde. Uiteraard maakt het vergroten van andermans vreugde ons soms ook gelukkig. Maar laten we ons daarvoor niet op de borst slaan.”

807. de elite: ik reken tot de elite al diegenen die over meer intellectuele en filosofische bagage, denklust, streefzucht, kennishonger en kunstzinnige gevoeligheid beschikken dan strikt genomen noodzakelijk is om ‘maatschappelijk te functioneren’. Hemelbestormers, diepgravers, bedeeld met een volkomen onnut surplus aan verbeeldingskracht. Onrustzoekers, wars van gebaande paden, die van twijfel en extreme bindingsangst hun kracht hebben gemaakt – en dus niet eens (willen) weten of ze tot een elite behoren. Dat oordeel mogen anderen vellen, uiteraard pas op het einde van de rit.

808. de koning op 21 juli 2009: de koning heeft de graaicultuur veroordeeld die aan de basis ligt van de bancaire crisis. Ook grote delen van de economie zijn besmet door het virus dat winstmaximalisatie heet. In vele bedrijven is de virtuele waarde losgezongen van de reële waarde. Door het systeem van de bonussen worden managers aangevuurd om het snelle gewin na te jagen, wat leidt tot kortetermijndenken. Saneringen dienen niet langer om een bedrijf gezond te houden, wel om de winstmarges en dus de toplonen op peil te houden.

809. justitiële hervormingen: Renaat Landuyt in De Morgen: “Er is niks ergers dan een consensus in het justitiemilieu. Dan weet je vooraf dat alles bij het oude zal blijven. De magistratuur steunt De Clerck omdat ze weet dat er niks zal veranderen.”

810. rechts Amerika: de linkse strekkingen in Amerika hebben van het marxisme alleen maar het materialisme behouden en niet het visioen van maatschappelijke en persoonlijke transformatie. Rechts daarentegen heeft daar wel een visie. Deze mag dan deels berusten op een simplistisch wereldbeeld en gewelddadige consequenties hebben – maar het is een visie.

811. religieus fanatisme in Amerika: de linkse partijen (waaronder ook de brights, de wetenschappelijk verlichte atheïsten), ontsteld door de opkomst van het religieuze fanatisme, hebben niets anders te bieden dan het motto van zwendelaars en potsenmakers: there’s is a sucker born every minute. Als er inderdaad sukkels bij de vleet worden geboren, dan zullen onze huidige gebrekkige pogingen om hen te onderrichten volstrekt ontoereikend blijken.

812. visie: voor sommige mensen is een visie (zeg maar een ideologie) aantrekkelijk. Het lijkt of ze niet ten volle kunnen leven zonder op te gaan in een of andere betekeniswereld die veel ruimer is dan hun eigen, enge bestaan. Soms is er sprake van een vlucht, een evasieve schijnbeweging, misschien van een poging om zich te troosten of om zich op te blazen tot iets groters dan zichzelf, misschien van de (ondertussen gelaïceerde) invloed van het aloude spiritualisme, waarvan we ons nog steeds niet helemaal hebben bevrijd. Soms gaat het om de lust in avontuur of om de noodzaak de eigen waardigheid te handhaven of te redden. Niet zonder reden worden vooral de mannen van de geest bekoord door dergelijke ideële escapades: de eigenschappen van de geest nodigen daartoe uit. Er zal dus niets anders opzitten dan elk particulier geval afzonderlijk te wikken en te wegen. Zie: ideologie.

813. ideologie: Michael Burleigh in de slotzin van Het Derde Rijk (zie: Literatuurlijst) : “Ons leven is misschien saaier dan dat van hen die in apocalyptische tijden leefden (het nazisme), maar een saai leven is veruit te verkiezen boven een voortijdige dood vanwege een of ander ideologisch hersenspinsel.“ Zie: visie.

814. het goede leven: het goede leven bestaat voor ons ten dele uit allerlei soorten genot, maar we willen nog iets meer: een gevoel van eigen waardigheid dat ons in staat stelt het genot zelf af te wijzen, wanneer het in strijd is met iets dat we hoger achten.

815. universaliteit: Kants rede is de vurigste ambassadeur van de universaliteit die men zich kan indenken. Toch is hij nooit verder dan zestig kilometer van zijn geboorteplaats Koningsbergen geweest en hij haalde zijn informatie over andere plaatsen in boeken en verhalen van zeelieden.

816. utilisme: wij willen materiële dingen hebben en afgeleid worden van pijn. Verlichte despoten hebben dit altijd als argument gebruikt om hun regime te legitimeren. Deze redenering berust op de vooronderstelling dat de mensen over het algemeen niet vrij maar gelukkig willen zijn. De vraag is of de mens tevreden blijft als hij slechts gelukkig is.

817. het absolute: Cornel West: “Het absolute is datgene waarvoor ik bereid ben te sterven.”

818. kinderen: als je wenst te weten wat de mensen echt willen, kijk er dan naar wat ze nastreven voor hun kinderen.

819. hiphop: uiterst geritmeerde grootstedelijke onzin.

820. diseuse: zeg ‘fluistermeisje’.

Orwell over het mislukte socialisme


Uit The Road to Wigan Pier (1937):

"De socialisten hebben, zo zou je kunnen zeggen, hun zaak verkeerd om gepresenteerd. Ze hebben onvoldoende duidelijk gemaakt dat rechtvaardigheid en vrijheid de wezenlijke oogmerken van het socialisme zijn. Omdat ze slechts oog hadden voor de economische werkelijkheid, hebben ze, werkend vanuit de aanname dat de mens geen ziel heeft, impliciet of expliciet het doel van het materialistische Utopia vooropgesteld. Als gevolg daarvan heeft het fascisme kunnen inspelen op de menselijke instincten die zich verzetten tegen hedonisme en een goedkope opvatting van 'vooruitgang'."

woensdag 22 juli 2009

Freuds interessante vergissing


Wetenschappelijke theorieën als gedeelde constructies

In de gangbare wetenschap begint een (goede) theorie een eigen leven te leiden, wordt ze door anderen overgenomen en gemodificeerd en beslist de ontwerper niet zelf hoe ze zich verder zou moeten ontwikkelen. De weg naar wetenschap wordt ingeslagen door de band tussen theorie en ontwerper van de theorie los te koppelen. Theorieën zijn gedeelde constructies, die iedereen mag helpen verder te ontwikkelen.Filip Buekens, Freuds vergissing (2006), p. 130-131

In deze passage komt tot uiting wat Filip Buekens al een hele tijd als antwoord geeft op de vraag waarom hij Freud toch zo graag bestudeert terwijl hij zijn psychoanalyse zo'n bullshit vindt. De studie van wat er fout gaat in de psychoanalyse is heel interessant vanuit wetenschapsfilosofisch perspectief. In de wetenschapsfilosofie wordt er nog altijd gediscussieerd over het demarcatieprobleem: hoe kunnen we wetenschap van pseudowetenschap onderscheiden.Filosofen die zich met het probleem bezig houden, komen vaak met richtlijnen: een goede wetenschappelijke theorie moet falsifieerbaar zijn, het moet kunnen geïntegreerd worden en in het ideale geval niet in tegenspraak zijn met andere wetenschappen, enzovoort.

Het citaat van Buekens geeft een richtlijn die niet zo vaak op de voorgrond komt: een wetenschappelijke theorie moet een eigen leven kunnen leiden en mag niet het alleenrecht zijn van zijn ontwerper of een select clubje van intimi.

Het precieze gebruik (781 - 800)


Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (781 – 800)

781. een treffende gedachte: me kan iemand oprecht waarderen om een treffende gedachte en hem tezelfdertijd haten om de platte manier waarop hij daartoe is gekomen.

782. verlengstuk van de ziel: niets wordt automatisch een verlengstuk van de ziel. Tussen het ego en de wereld glanst het prisma van de verhalen .

783. verhalen: het is mooi een goed verhaal te vertellen. Het is echter moeilijker een luisteraar te vinden die het in al zijn facetten kan waarderen.

784. pijn: men kan alles relativeren behalve de eigen pijn.

785. egocentrisme: als de wereld de vorm aanneemt van je eigen lichaam en de medemens die van je ziel. Zie: verliefdheid.

786. verliefdheid: als je medemens de vorm aanneemt van zijn lichaam en de wereld die van je ziel. Zie: egocentrisme.

787. lust: het probleem is dat ze verontrust.

788. Hugo Claus: de grootste Nederlandse dichter ooit. Hoe hij zijn weemoedigheid in toom houdt door zijn soldateske, mannelijk taalgebruik, hoe hij de ijzeren pinnen van de lust drijft in het vlees van de bangen, de burgers en de bleke blik van de gehoorzamen! Hoe hij zijn rijmelarijen als een reuzendrol gooit over de ingezakte balg van de poëzie! Hoe hij de Vlaamse onderziel uitkleedt en in zijn erbarmelijke nakie ten toon stelt op het schavot van de spot!

789. microfysica: daar verandert de waarneming het kenobject. Zo is het ook in de menswetenschappen waar ieder nieuw inzicht de mens een ander kleedje aantrekt.

790. klassieke mechanica: maakte gebruik van ruimte en tijd als continue en homogene media, maat stelde zich geen vragen over de tijd, de ruimte of de beweging zelf. Op dezelfde manier stelden de menswetenschappen lange tijd geen vragen over de mens. Om die ten volle te denken moet men hem zien als zowel een historisch (en dus veranderlijk, zichzelf ontwerpend, met een toekomst opgezadeld) wezen én als het (voorlopige) resultaat van maatschappelijke structuren (en dus als een min of meer bestendige figuur met een verleden).

791. geboortebeperking: de cijfers over de bevolkingsaangroei zijn hallucinant. Vooral voor zwart Afrika. Ook de stilte over dat thema is angstaanjagend. Voor mij staat het vast: hét grote thema voor de toekomst is geboortecontrole (en dus in het Westen de afschaffing van het kindergeld).

792. de cultus van het maagdenvlies: Marleen Temmerman in De Morgen: “Het hoofddoekendebat is maar klein bier in vergelijking met de discussie over het maagdenvlies. Dat laatste is echt een cultuuraberratie die de seksualiteit en het zelfbeschikkingsrecht van de vrouw ondermijnt. Over het hoofddoekendebat zou ik als Obama zeggen: ‘Laat die meiden toch met rust!’.

793. beroepspolitici: hoe doen die beroepspolitici dat toch? Op een bepaald moment zijn ze minister van Arbeid, de dag daarna minister van Economie en twee dagen later minister in een deelstaatregering. Dat lijkt me niet vanzelfsprekend. Een beetje technische achtergrond is toch ook niet slecht.

794. wielerjargon: in verbloeming zijn ze in de wielerwereld sterk. Doping wordt bijvoorbeeld zelden bij naam genoemd. Het wordt gesneden brood ('groeihormonen'). Of een negertje ('amfetamine'). Of een paasei ('een bolletje testosteron'), en een dopingcontroleur die bloed komt aftappen, is een vampier. Wie zijn kloten vol heeft, zit vol doping. Een drollencoureur is 'een renner met weinig talent'; een strontkoers 'een niet zo populaire, vaak slecht georganiseerde en/of weinig prestigieuze wedstrijd'; en een piemelverzetje is niet een moment waarop een renner zijn jongeheer een pleziertje gunt, maar gewoon 'een zeer kleine versnelling die met hoog beentempo wordt gereden'. Een coureur kan ook een derde bal hebben: 'een ontsteking ter grootte van een ei tussen de anus en het ondereinde van de balzak, ontstaan door een ontstoken haarzakje of een puist'. In de wielrennerij blijft geen detail onvermeld. Ook aan broodbeleg is er in een wielerwedstrijd geen gebrek. Een renner kan in de boter trappen ('soepel fietsen'), maar hij kan zich evengoed choco rijden ('zich leeg rijden'). Als een renner met de kop tussen de kabels rijdt ('alles geven'), rijdt hij zich het snot voor de ogen ('zich afmatten door hard te rijden'). Maar we zouden hem in dat geval toch aanraden om met de vingers in de neus te rijden ('met het grootste gemak').

795. reizen: men moet altijd de politici wantrouwen die veel reizen.

796. het postmoderne imago van België: grofweg kun je de landen in twee categorieën indelen. Type A is saai, efficiënt, competent, met sterke industriële, commerciële en politieke kwaliteiten. Type B is warm, chaotisch, menselijk, maar eigenlijk nutteloos. Algemeen denkt men dat heel Noord-Europa type A is, en Zuid-Europa B. België wordt beschouwd als type A, maar het is een combinatie van A en B. Dat is een sterkte. Als België internationaal succes boekt, is het met een combinatie van hoofd en hart. Het is net zoals Zweden een apart geval: Zweden is competent en goed georganiseerd, maar ook sexy.

797. tegen de sociobiologie (in zijn strengste vorm): J.-P. Sartre al in 1966: “Het is de uiterste mystificatie van het positivisme, dat het pretendeert de sociale werkelijkheid zonder a priori te benaderen, terwijl het van begin af aan besloten heeft één van de fundamentele structuren ervan te negeren en door zijn tegendeel te vervangen. De natuurwetenschappen hebben zich terecht van een antropomorfisme bevrijd, dat aan onbezielde dingen menselijke eigenschappen toeschreef. Het is echter volmaakt onzinnig naar analogie daarvan de verachting voor het antropomorfisme in de menswetenschappen te introduceren. Hoe zou men bij de bestudering van de mens exacter en stringenter te werk kunnen gaan dan door hem menselijke eigenschappen toe te kennen? Een enkele blik op het sociale veld zou tot de ontdekking hebben moeten leiden, dat de doelgerichtheid een blijvende structuur vormt van het menselijk handelen en dat werkelijke mensen op grond van deze relatie, daden, instellingen en economische structuren beoordelen. Men had moeten constateren, dat we de ander noodzakelijk via doeleinden begrijpen. “ (Het probleem van een methode, p. 130, zie Literatuurwijzer)

798. de positivist: een positivist die in de praktijk van het alledaagse leven zijn teleologische kleurenblindheid zou handhaven, zou het niet lang maken.

799. betekenissen begrijpen: we kunnen betekenissen slechts zien omdat we zelf betekenisgevend zijn. Ons ‘Verstehen’ van de Ander is nooit een contemplatieve bezigheid: het is een moment van onze praxis, een manier om - in strijd of in goede verstandhouding – de concrete menselijke betrekkingen die ons aan hem binden, te leven.

800. ‘Verstehen’: om de betekenis van een menselijke handeling te kunnen zien is het zaak haar doel te verklaren. Een handeling zonder doel is slechts een toevallige beweging.

zondag 19 juli 2009

Knappe dochters

Knappe dochters

o de dochters van mannen
met witte beffen: hun betoverende schoonheid
een hinderpaal hun aanzien als dasspelden van roest
op hun al te feeërieke huid

terwijl hun buurvrouw met aambeien de aardbeien harkt
haar man laat driftig winden op al diegenen die werken
vol haat stemt hij op De Decker

hoe zij langzaam studeren en bloeien
sociale werkers advocaten doctoren

in hun kantoren bijt het onbegrip
voor altijd
een bloedspoor in hun vlees

zaterdag 18 juli 2009

Meerhout

Meerhout

onder je barokke toren
liep ik steeds meer in het licht hoe
als een moeder de lucht van mei
wegwijzerde
naar de woonst van de levendige Vader
die nu onverbiddelijk dood is

over je velden, de langzame rivier
stapelden de seizoenen hun eeuwige wederkeer hoe
in je straatjes over hun spit, hun aambeien en hun bof
de buren doktertje speelden
niemand kent nog hun naam

en in de winkel waar ik woonde hoe
de zestigjarige vrouw huilde over haar hitsige man
iedere dag,op haar knieën, moest ze likken aan zijn pik
hoe de mijnwerker, de seizoenarbeider, de berooide
aan mijn moeder op het eind van de maand
hun boter, hun salami, hun paardenvlees
betaalden met alleen maar een belofte

- in de palm van je hand
op de heuvelrug van de vaders
op dit zachte kerkhof wil ik liggen
tussen vroeger en later
tussen stouten en eenvoudigen -

op stoelen voor het huis praten we eindelijk bij

vrijdag 17 juli 2009

Het precieze gebruik (761 -780)


Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (761 – 780)

761. Jean-Luc Dehaene: “Je moet problemen pas oplossen als ze zich stellen. En de beste garantie dat ze zich niet stellen, is ze op te lossen voor ze zich stellen. “

762. 'Wie ben je eigenlijk?': de lastigste van alle vragen. Je kan alleen evasief reageren, een schijnbeweging uitvoeren, pertinent liegen of de vraag met een vraagteken pareren.

763. het leven: het eindigt altijd in een failliet. Men moet al veel geluk hebben gehad en alleen het eigen, geslaagde leven als referentiepunt gebruiken om tot het tegendeel te besluiten. Dit is misschien de ergerlijkste vorm van onbarmhartigheid die er bestaat.

764. Jef Vermassen: “Bijzonder zijn de spreekbeurten voor de derde leeftijd. In die groep heb ik veel bewonderaars.”

765. Karel de Gucht: verliet de federale regering om Louis Michel op te volgen als Europees Commissaris. Voorlopig neemt hij diens portefeuille van Ontwikkelingssamenwerking over. Maar De Gucht hoopt op ‘iets beters’. Voor wie het nog niet wist, het is triestig gesteld met het humanitair karakter van onze liberalen.

766. raddraaier: ook Rik Pinxten, voorzitter van de Humanistisch-Vrijzinige Vereniging, heeft in het hoofdoekdebat onlangs het geweer van schouder veranderd. Vroeger was hij tegen het verbod, vandaag is hij ervoor. Voor wie het nog niet wist, het is triestig gesteld met het humanitair karakter van onze vrijzinnigen.

767. dwarsliggers: zonder dwarsliggers kunnen de treinen niet rijden.

768. de SP. A: Eric Goeman in Knack: “De SP. A is alleen maar een bestuurspartij. Ze hebben geen enkel emancipatorisch project meer. Hebben het volk zo overgelaten aan de populisten. Ik geloof niet in ‘gelijkekansenmaatschappijen’ of ‘warme samenlevingen’. Maar wel in volksverheffing. Ik ben ervan overtuigd dat je door studie kritische burgers kweekt, die zichzelf emanciperen.”

769. 'Twijfel jij daaraan?' : zeg: “Uiteraard, want de twijfel is de zuurstof van de ziel.” Of: “En zelfs daaraan!”.

770. verfijnde genoegens: als het daarbij gaat om genoegens met alleen maar een hoog prijskaartje zijn ze geenszins geraffineerd. Op dit moment en zeker in de toekomst zullen we ons tevreden moeten stellen met eenvoudig vermaak, goedkope geneugtes en nabije locaties. Maar zelfs die microgenoegens worden een bijzonder avontuur als ze omwolkt zijn door de kleurrijke regenboognevels van het innerlijke leven.

771. vrienden: degenen die het mij toestaan langdurig, ongeremd en over vrijwel alle onderwerpen te spreken en diegenen die hetzelfde van mij mogen verwachten.

772. het dorpscafé: vervangt op zijn minst tien psychiaters.

773. consuminderen: welke groepen zullen in de nabije toekomst in staat zijn met pakweg twintig procent minder hun leven te leiden? Ik vermoed de eenvoudigen (want ze hebben geringe behoeftes), de edelmoedigen (ze zijn zeldzaam, maar ze bestaan!) en waarschijnlijk de nadenkende mensen, omdat ze vooreerst de noodzaak van de beperkingen begrijpen en naar dit inzicht willen en kunnen leven en vervolgens omdat hun vergeestelijkte levenswijze – behalve wat hun aanvankelijke studie betreft - weinig kosten met zich meebrengt. Heel anders zal het de luxueuzen vergaan en vooral de rijkere namaakintellectuelen die hun nepcultuur (dit wil zeggen de cultuur van de binnenwegen!) financieren met hun ruime overschotten: hun vele reizen naar de meest exotische bestemmingen (ieder land dat ze bezoeken verhoogt hun expertise in alles!), hun verwaarloosde toneelabonnementen, hun ongelezen boekenrekken, hun met nuttigheidsoverwegingen gecamoufleerde passie voor dure objecten (liefst een modern kunstwerk aan de wand en een reiswagen in de garage!) en hun strategische smaak (altijd stijlvol modern en modieus zodat hun keuzes boven alle kritiek zijn verheven!), hun kostelijke diners met vrienden waar ze allen maar praten over hun reizen, hun toneelabonnementen, hun recente aankopen en over hun vorige en volgende eetpartijtjes. Zie: de groei van de economie als redding uit de drie crisissen.
774. Rik Torfs: “Liefdesverklaringen moeten kort zijn. Hoe meer woorden, des te meer leugens.”
775. de groei van de economie als de redding uit de drie crisissen: de grootste van alle illusies (behalve voor geldelites die er duidelijk belang bij hebben). De voorbije groei heeft vruchten afgeworpen, maar zeer ongelijk. Een vijfde van de wereldbevolking verdient amper twee procent van het globale inkomen. De ongelijkheid in de OESO-landen is hoger dan twintig jaar geleden: in plaats van de levensstandaard omhoog te trekken van degenen die het nodig hebben, liet de groei een groot deel van de wereldbevolking in de steek. Het neoliberale trickle down-effect bleek een fata morgana. Rijkdom sijpelt niet door naar de onderlagen van de bevolking. Er is blijkbaar geen groter verzameling leugens dan de neoliberale ideologie. Zie voor meer analyses en concrete cijfers: Welzijn zonder groei door de Brit Tim Jackson. Zie: consuminderen.

776. de revolutie van ’69: zeer belangrijk, maar in vergelijking met die van ’89 stelt ze niet al te veel voor.

777. Het volk: hét toverbegrip van ieder populisme. Het volk is boos, het volk is bang voor de mondialisering, het vol is zus en het volk is zo. Maar het volk is niets. Het bestaat niet als een coherente entiteit.

778. Wilders (5): Maarten van Rossem in VN: “Als zeventien procent van de kiezers (tijdens de Nederlandse Europese verkiezingen) op de PVV heeft gestemd, dan betekent dat dat drieëntachtig procent niet op de PVV heeft gestemd. Onderzoek toont aan dat een ruime meerderheid van de Nederlandse bevolking helemaal niets van het rechtse populisme moet hebben. Driekwart van de kiezers antwoordt desgevraagd onder geen enkele denkbare omstandigheid op de PVV te willen stemmen.”

779. Wilders (6): Maarten van Rossem in VN: “Vrijwel alles wat Wilders beweert is aantoonbaar nonsens. Van een ‘islamitische tsunami’ of een ‘islamisering van Nederland, laat staan Europa (‘Eurabië’)’, is geen sprake. De moslims vormen een kleine minderheid en hun geboortecijfers dalen razendsnel, aanzienlijk sneller dan verwacht zelfs. De columnisten en de intellectuelen die de angsten voor de’islamisering’ delen en stimuleren, moeten zich schamen en hun huiswerk eens gaan doen.”

780. volksverheffing: reorganiseer de publieke omroep, maak een eind aan de weerzinwekkende reclame waardoor er een alternatief geboden wordt voor het commerciële. Schaf de kijkcijferterreur af en geef opdracht tot een programmering die de blik verruimt en de geest verlicht.

donderdag 16 juli 2009

Wetenschappelijke objectiviteit

Een aberratie van het denken - Als men ervan uitgaat dat de wereld en de levende wezens zonder enig onderliggend plan tot stand zijn gekomen (en dat is onbetwistbaar!) en als men daarbij het ideaal van de wetenschappelijke objectiviteit hoog in het vaandel voert (en dat is prachtig!), kan men daaruit besluiten dat de wetenschap zich niet met doelen, maar alleen met de kwantificeerbare middelen voor maatschappelijk gegeven oogmerken moet bezighouden. Die gedachte noem ik een ernstige aberratie van het denken.

Vrije markt in de zorg


Inleidend eigen commentaar:

Voor de Vlaamse verkiezingen hoorde je hier en daar de stemmen van belanghebbenden die pleitten voor de invoering van een vrije markt in de zorg. Door goed naar het buitenland te kijken (Nederland) kan je zien wat daarvan de gevolgen zijn.

Website Elsevier donderdag 16 juli 2009

De Orde van Medisch Specialisten (Orde) stapt naar de rechter om de korting van 11 procent op de specialisteninkomens aan te vechten. Volgens de Orde is de maatregel niets anders dan een ordinaire bezuiniging van minister Ab Klink (zie foto) van Volksgezondheid.
Specialisten vechten korting op hun salaris aan

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) trof die maatregel in opdracht van CDA-Minister Ab Klink (Volksgezondheid) na een grote kostenoverschrijding door de specialisten. Volgens de Orde misbruikt Klink de economische crisis om een ordinaire bezuinigingsmaatregel door te drukken.
Volgens Klink hebben de specialisten 375 miljoen euro te veel gedeclareerd. Die overschrijding zou veroorzaakt zijn door fouten in het declaratiesysteem voor specialisten bij de invoering van de vrije markt in de zorg sinds vorig jaar. Klink wil dat de specialisten dat geld terugbetalen.

Enkele groepen specialisten gingen daardoor veel meer verdienen, in sommige gevallen - zoals bij radiologen - zelfs een verdubbeling. De orde zegt dat de overschrijding 80 miljoen euro bedraagt. Een woordvoerster zegt in NRC Next dat daar met goed overleg een oplossing voor te vinden is.

De Orde vindt dat er 'weeffouten' in het declaratiesysteem zitten die eruit moeten. De specialisten zeggen dat de kostenoverschrijding bovendien zwak is onderbouwd en pleiten voor een beter onderzoek. Ze vinden het ook niet acceptabel dat alle artsen moeten opdraaien voor de kostenoverschrijdingen door enkele groepen specialisten.

Door Bram Hahn

Het precieze gebruik (741 - 760)


Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (741 – 760)

741. pervers: als Carla Bruni, Sarkozy’s hoogbenige, bijna ontvleesde del, het Italiaanse rampenstadje L’ Aquila bezoekt (uiteraard een dag na de anderen, in een presidentieel aureool, omwolkt door artistieke roem en engelachtig zwevend op al die mediatieke aandacht) met in haar handen een zopas ontworpen handtasje van om en bij de dertigduizend euro. Dat ze niet inziet dat dit sieraad op dat moment, op die locatie ongepast is, dat het überhaupt onmogelijk is voor een van zo nabij met de publieke zaak verbonden dame een dergelijk kostbaar, de ogen uitstekend, volstrekt onnodig object te bezitten: dat is een afwijking waarvoor geen woorden bestaan tenzij die van de vos Reynaerde: “Pis in de ogen van de rijken, die boeven, die schaamtelozen!”.

742. Sarkozy: praat als een gastprofessor die weet dat hij eerst van links, dan van rechts en dan weer van voor zal worden aangevallen. Al zijn volzinnen zijn een erectie: de intensiteit van zijn gebaren, het sissend gestoom van zijn intonatie en het penetrerend karakter van zijn slangenblik nemen toe met hun hellingsgraad. Is getrouwd met een zingende spaghettisliert waarop hij al het voorgaande uitprobeert.

743. Kyoto: sinds 1992 zijn er inmiddels vijftien wereldtoppen geweest (waaronder de beroemdste die van Kyoto in 1997) waar elke keer weer werd beloofd om de uitstoot van CO2 te verminderen. In werkelijkheid is die alleen maar gestegen. Politici zijn niets meer dan showgirls zonder tieten.

744. onze nieuwste eisen aan de leiders van de G8: we willen dat de zwaartekracht wat minder voorspelbaar wordt. Dat er af en toe eens een appel naar de boom valt in plaats van dat dodelijk saaie neerwaartse. We vinden het absurd dat we wel naar de maan kunnen vliegen maar niet op de zon kunnen landen. Wij willen een eerlijker, fatsoenlijker verdeling van de lusten en lasten. Dus afwisselend baren: de ene worp de moeder, de volgende de vader. En afgelopen met die schandalige ongelijkheid, dat vrouwen na hun vijftigste niet meer vruchtbaar en begeerlijk zijn en mannen wel tot hun negentigste een kind kunnen verwekken. Wij willen dat het ’s winters niet meer dan vijf graden kouder is dan ’s zomers. Wij hebben het helemaal gehad met muggen en vliegen. Wij willen dat er over twintig jaar 20 procent minder muggen en vliegen zijn. Wij hebben het helemaal gehad met het feit dat de bomen in de herfst hun blaadjes verliezen.

745. De Nederlandse gasbel: Simon Rozendaal in Elsevier:”Hoera, het grote verwennen is jarig. Ons aardgas verjaart. Ons vangnet, ons slaapgas, ons narcolepticum, onze airbag bestaat vijftig jaar. Vijftig jaar geleden werd de gasbel van Slochteren ontdekt. De grootste gasvoorraad ter wereld. Het heeft ons meer dan 200 miljard euro opgeleverd. Dankzij het aardgas zijn we een van de rijkste landen ter wereld geworden. En wat hebben we ermee gedaan? We zijn blauwogige sjeiks en we hebben in vijftig jaar een ongekende bodemschat naar de gallemiezen geholpen. Hoera!”

746. carrière: als ze zeer lucratief wordt en veel macht met zich meebrengt, het begin van de ondergang van de ziel. Zie: de ziel.

747. de ziel: de hoogste verdieping van de geest, de zevende étage die zich opent voor het nieuwe, het andere, het toekomstige. Daarom is de ziel een volgehouden aarzeling en laat ze zich zelden vangen in een definitie. Zie: carrière.

748. Simon Vinkenoog: Gerard Van het Reve over deze Nederlandse wietambassadeur: “Pantheïstische tutti-frutti voor Leidseplein-analfabeten.”

749. Simon Vinkenoog over zijn zesde vrouw: “Wij zijn niet volmaakt, maar ons huwelijk is dat wel”. Voor Wilfried Martens geldt het omgekeerde.

750. sexgenot: explodeert ergens aan de periferie van lichaam, ver weg van het zelf, als een zich hevig opdringende vervreemding. Heel anders is het genot van sigaren: ze hebben een opwekkende, stimulerende greep op het ego en masseren daar de delicaatste lagen van de geest. Zie: ziel.

751. de les van het marxisme: dat in het algemeen (er zijn veel uitzonderingen), over langere tijd en met betrekking tot erg grote groepen materiële oorzaken de belangrijkste zijn. Zo is –over een aantal decennia gezien – een groeiende welvaart dé remedie tegen ieder wijdverspreid fundamentalisme.

752. feministische pose (bij het daten): dan heeft hij je gekozen voor je onafhankelijke levensstijl en blijk je toch een zwak poppetje te zijn dat graag bij haar mannetje wegkruipt. En dan is dat hele ingewikkelde verleidingsspel niks anders dan een beha met opvulsel: iets dat niet is wat het belooft.

753. scoren bij de andere sexe: waarom zou je je zo uitsloven om bij een man of een vrouw te scoren? Gebruik je energie voor iets anders. De vraag is alleen waarvoor.

754. Europa: het hele irritante van Europa is dat degenen die er wat vanaf weten, steeds maar aan dat domme volk vertellen dat het zo goed voor ze is.

755. opvoeding: een maatstaf voor iemands opvoeding is de mate waarin allerlei mensen in zijn tegenwoordigheid met enig plezier grote stukken van zichzelf kunnen tonen.

756. reiskiekjes: vanwaar die manie om de geringste reiservaring altijd maar op de gevoelige plaat vast te leggen? Zelfs in het predigitale fototijdperk, toen dit soort visuele oefeningen een aardig stuivertje kostten, konden de meeste toeristen hun vinger niet van de knop houden. De ervaring van de geoefende reiziger levert een reeks van verhalen op, misschien maar enkele zinnen, een uitvoerige of een uiterst summiere verwoording van een nieuw stukje bewustzijn, dat in zijn verdere leven zijn toepassing zal vinden. Maar niet iedereen bezit de vaardigheid om een verhaal uit naakte feiten en onaangeklede gegevens te distilleren: dat vooronderstelt een ruime horizon, allerlei voorkennis, inzicht in dwarsverbanden, gelijkenissen en verschillen en een vakkundig heen-en-weer tussen ervaring en woorden, die in een lange geschiedenis op elkaar zijn afgestemd. Een gemiddelde foto daarentegen is slechts een feit, een zoveelste aanleiding voor een verhaal.

757. de oortjes in de Tour de France: hoewel ikzelf voor mijn doen (ik ben te zwaar, ik rook sigaren, ik studeer te veel) intens aan sport heb gedaan en dat met veel plezier nog steeds doe, toch ben ik van mening dat het beste oortje in de Tour datgene is dat men niet leent aan deze vorm van overgecommercialiseerde massaverleiding.

758. ouderdomskwaaltjes: ieder van ons is een stuk aangeschoten wild. Alleen de jongeren weten dat nog niet.

759. jong en oud: dat we eerst jong zijn (en dus jarenlang onwetend en onderworpen) en dan oud (en dus op enkele ideologische ankerpunten na vrijwel even onwetend en op vele nieuwe wijzen onderworpen) is een structuur van het bestaan waarbij men te weinig stilstaat.

760. Louis Tobback: “Let op, want ik ga iets genuanceerds zeggen.”

dinsdag 14 juli 2009

Het ruime ik en zijn gevaren

Een verruimd egoïsme - Wie niet in een lange geschiedenis op eigen macht zijn oordelen heeft gemaakt, geproefd, verworpen, gecorrigeerd en bijgesteld, is des te meer bezeten van meningen, die - hoe kan het anders? - van buiten komen. Het ego stopt niet aan de rand van het lichaam, onze huid is geen ondoorlaatbare grens tussen binnen- en buitenwereld. Ieder bewustzijn werpt vanaf zijn prilste begin zijn vishaken uit in de wijde omgeving en doet nu en dan een vangst die het erg van pas komt. Zo ken ik een moeder van wie de smaak geheel is samengesteld uit de voorkeuren van haar meest succesvolle zoon en een grootvader die zijn al lang verworpen christelijke opvattingen opkalefatert omwille van zijn kleinkind met een priesterroeping. Zulke oneigenlijke menigen hebben altijd een springlading agressie die afgaat op het moment dat iemand ze ernstig in vraag stelt. Omdat niet de waarheid daarin centraal staat, maar een of ander verruimd eigenbelang, rukken ze op als een artillerie van onredelijkheden, als een leger van soms de gemeenste listigheden. Want zij zijn de enige intellectuele wapens die onnadenkenden hanteren in de strijd voor wederzijdse erkenning, in de dagelijkse worsteling voor onderwerping of dominantie.

Hoe door legaal bedrog rijk worden


Waarom Electrabel geen belastingen betaalt
Knack website 14/07/2009

Electrabel, dochteronderneming van het Franse GDF Suez, betaalde vorig jaar géén belastingen. "Maatschappelijk is dat onaanvaardbaar", vindt Kamerlid Servais Verherstraeten van CD&V. Begin juli meldde de krant La Libre Belgique dat de grootste energieleverancier van ons land, Electrabel, voor 2008 géén vennootschapsbelastingen betaalde aan de Belgische fiscus. Integendeel, Electrabel had zelfs recht op een belastingkrediet van 94 miljoen euro. "Dat grote bedrijven zoals Electrabel, slechts een geringe bijdrage leveren aan de samenleving door zo weinig belastingen te betalen, is onaanvaardbaar", vindt Servais Verherstraeten, fractieleider van CD&V in de Kamer. "Anders dan de kleinere ondernemingen kunnen ze zich dure bureaus veroorloven om fiscale structuren op te zetten. Als onze fiscale wetgeving eenvoudiger en transparanter zou zijn, zouden de belastingen in verhouding niet langer overwegend door de kleinere bedrijven betaald moeten worden." Electrabel paste verschillende fiscale 'optimalisatiemethodes' toe, waaronder de veelgewraakte notionele-interest aftrek.

Net zoals de meeste multinationals hebben ongetwijfeld ook GFD Suez en Electrabel gebruikgemaakt van de notionele-interestaftrek. België heeft stilaan een reputatie opgebouwd wat die notionele interest betreft. Het Franse blad Le Monde Diplomatique (29 mei 2009, 'Pour Véolia, la moralisation du capitalisme passé par la Belgique') haalde het voorbeeld aan van de water- en afvalbeheerder en gigant Véolia (het vroegere Franse Compagnie des Eaux) die in ons land zoveel mogelijk notionele interesten probeert op te strijken. Kamerlid Dirk Van der Maelen van SP.A eist een debat over de vraag wat in ons land een verantwoorde vennootschapsbelasting is voor een bedrijf.

zondag 12 juli 2009

Het precieze gebruik (721 - 740)


Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (721 – 740)

721. allochtoon: alleen in Vlaanderen, Nederland en in een aantal Afrikaanse landen wordt die term gebruikt voor vreemdelingen van de zogenaamde tweede of derde generatie.

722. sociale hypochondrie: de witte, dominante middenklassen verzinnen allerlei sociale kwalen en een reeks therapieën ervoor (bijvoorbeeld het verbod op de hoofddoek, strengere integratiewetten, het loflied op de eigen identiteit) om zo het vreemde en het nieuwe als een gevaarlijke bacil buiten de eigen deur te houden.

723. denkfout (beschreven door de Nederlandse socioloog W. Schinkel): “ Typisch voor de rijkere, meestal onnadenkende middenklassen is de blindheid voor socio-economische oorzaken van maatschappelijke fenomenen. Dat soort determinatoren van menselijk gedrag (bijvoorbeeld werkeloosheid zonder eigen schuld) vervangen ze altijd door culturele (bijvoorbeeld individuele onaangepastheid, het gebrek aan een Radicale Verlichting in de islam). Zo’n denkwijze heet in de sociologie neoracisme. Het is een manier om een aantal diverse gemeenschappen als onverenigbaar voor te stellen, waardoor de schuld uitsluitend bij de andere groep komt te liggen.” Zie: ‘Het land van aankomst’.

724. ‘Het land van de aankomst’: spraakmakend werk van Paul Scheffer, voor links en rechts dé bijbel van de multiculturele samenleving. Volgens Willem Schinkel alleen maar populair omdat: “het een bepaald gedachtengoed bevat dat eerder alleen door rechts verdedigd werd en dat door Scheffers intellectueel sausje nu ook voor links aanvaardbaar wordt gemaakt‘. Helaas heeft Schinkel ook hier gelijk. Zie: denkfout.

725. exitstrategie: een must bij een brand, een ramp voor de lintworm en altijd voorzien van een extra bonus indien er moet worden geëvacueerd in de bovendelen van een failliete bank.

726. illusies: “Terwijl ik dit schrijf, komt de zon door mijn raam naar binnen. Het universum stemt met mij in.”

727. Michael Jackson: king of pop? Goeie vraag.

728. pessimisme (3): men kan heel geldige redenen geven voor het pessimisme en voor zijn tegendeel. Waarom beweert bijna niemand dat beide nodig zijn?

729. optimisme (3): vaak een vorm van licht zelfbedrog , noodzakelijk om onze interne motor aan de praat te houden. Anders dan andere dieren heeft de mens het vermogen om te piekeren over de toekomst. Optimisme biedt verlossing: het vertelt een lineair verhaal van vooruitgang. Optimisme brengt ook orde. Zonder vooruitgang wordt de tijd gereduceerd tot chaos, een onvoorspelbare opeenvolging van gebeurtenissen.

730. machteloosheid: inzicht in je persoonlijke machteloosheid is het begin van de liefde.

731. blauwdruk: wie het leven met een blauwdruk bestormt heeft de optimisten aan zijn zijde, tenzij die een andere kleur prefereren.

732.derailleur: maakt zelfs van de zwaargebouwde fietser een beter getrainde. Tijdens een beklimming: “Overal hoor je de derailleurs naarstig zoeken naar het lichtste verzet.”

733. de Engelse picknick: altijd op een kleed in het park. Uit de mand komen sandwiches, klassiek met komkommer en kaas, maar eventueel ook crackers, aardbeien en salade. Vroeger was het allemaal zelfgemaakt, nu is het fabrieksvoer. Onmisbaar is een ruime voorraad aan alcohol (liefst wijn). We zien soms champagnekoelers in het gras, maar er zijn ook barbaren met blikjes bier. De fijnproevers hebben karaffen Pimm’s bij zich. Dit oer-Engelse drankje, gemengd met frisdrank en vruchtjes, smaakt als limonade, maar is een regelrechte killer, waardoor de rest van het weekend in dichte nevel gehuld blijft.

734. “Twijfelt u wel eens? “: je kan bijvoorbeeld zeggen: “Tuurlijk. Als je niet twijfelt, ben je een dommerik. Al zal ik het niet zo snel van de daken roepen.“

735. “Hoe deed je het?”: (zonder schroom): “Ik heb eigenlijk altijd geleefd als een miljonair, ook toen ik het niet was.”

736. wetmatigheid: als in: ‘Ik vis, dus ik lieg”.

737. sportclubbestuurders: worden overdag afgebekt door hun baas en excelleren ’s avonds op de club omdat ze daar niet op hun huid worden gezeten door een klootzak die zegt dat ze het anders moeten doen.

738. Leterme: sinds hij zo innig door het Vlaamse volk werd omarmd krijg ik steeds meer een hekel aan geiten, het showvoetbal en de TV-wielerij.

739. de Tour op TV: drie dagen is de grens van mijn uithoudingsvermogen om regelrechte leugens te verdragen, verdraaiingen, verzwijgingen, nauwelijks gecamoufleerd journalistiek eigenbelang, het pertinente ontzag voor machtige ploegbazen en de onvermijdelijke knieval voor sportautoriteiten. Het meest weerzinwekkend is de aanwezigheid van politici die, omdat ze ooit om populistische redenen op een fiets hebben gezeten, hun mening mogen geven.

740. wielerprofs: hun lichaam plooit zich naar de eisen van de materie, hun geest naar die van de media.

zaterdag 11 juli 2009

Het precieze gebruik (701 - 720)


Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (701 – 720)

701. de moraal als de wil van God: zeer unzeitgemäss zoals een hedendaagse natuurwetenschapper die voor de dag komt met een variant op de flogistontheorie.

702. de crisissen: de economische, de sociale en de ecologische vinden hun oorzaak in de uitputting van de belangrijke grondstoffen en milieuvoorraden. Dat de hele economie draait op consumptiegroei is niet meer vol te houden. Omdat de meeste mensen verwende kinderen zijn, die zich hun speelgoed slechts onwillig laten afnemen, zullen we nog wat meemaken!

703. de bibliotheek van je vriend: heeft iets voyeuristisch. Je kijkt over zijn schouder naar de concrete verstoffelijking van zijn innerlijk leven.

704. Hitlers leesstijl: nooit boeken van kaft tot kaft lezen. Je zigzaggend door je literatuur een weg zoeken en er alleen die informatie uit lichten die voor je persoonlijk bruikbaar is. Kortom: de leeswijze van de digitale snelweg.

705. monopolie: ook een geprivatiseerd monopolie blijft er een.

706. hersenscans: als je mens wil leren kennen, veel minder effectief dan een reeks romans.

707. eco-zondaars: er zullen er minder zijn als de politiek het kindergeld afschaft en een bonus betaalt aan al diegenen die vrijwillig afzien van nageslacht.

708. mallotenkabinet: bijvoorbeeld een roman met alleen maar bankrovers, overvallers, moordenaars, gevangenisboeven, oplichters, verslaafden, zonderlinge randfiguren en gestoorde wetsdienaren. Klinkt als het bovendeel van het personeelsbestand van het Ministerie van Financieën of dat van Openbare Werken.

709. schrijfregels voor de misdaadroman: Elmore Leonard: geen prologen, geen weersbeschrijvingen, nooit andere werkwoorden dan ‘zei’ in een dialoog, nooit een bijwoord toevoegen aan ‘zei’, opletten voor uitroeptekens, nooit ‘plotseling’ gebruiken, niet te veel dialect, geen gedetailleerde beschrijvingen van personages, schrap het deel dat de lezers willen overslaan en vooral: luister naar het geluid van de anderen.

710. "Ik ben kinderloos!": Zeg onmiddellijk: “Zolang er huisdieren zijn, is er een plek voor tederheid”.

711. "Zal ik met pensioen gaan?" : Zeg bijvoorbeeld: “Arbeid maakt vrij.”, of, “U geniet van het werken en waarom zou u stoppen met genieten?”.

712. toeristen: ze bewijzen dat ze kunnen ontsnappen.

713. Het Russische karakter: volgens de negentiende-eeuwse filosoof en publieke intellectueel Alexander Herzen: “Wij Russen zijn grote doctrinairen en raisonneurs, we hebben iets meedogenloos, fanatieks, onverschilligs en dors, iets dat maar al te graag voor beul wil spelen”.

714. onpraktisch: zoals een echte intellectueel, van het onthande, vooroorlogse soort, dat het dagelijkse leven uitsluitend met zijden handschoenen weet aan te vatten.

715. willen: maar niet alles wat gewild wordt, is mogelijk.

716. schuld en schaamte: tegenwoordig lijkt een marxistisch en nietzscheaans oordeel te zegevieren. Dat oordeel luidt zo: vroeg of laat worden schuld en schaamte misbruikt om macht over mensen te krijgen en ze vervolgens van hun vrijheid te beroven. Maar als je schuld en schaamte uit je oordeel gooit, raak je in één klap iedere vorm van moraal kwijt. Dat leidt tot ethisch nihilisme, postmodernisme, de verheerlijking van het kwaad en vooral tot een voorheen onvoorstelbare onverschilligheid voor de belangen van de anderen. De linksen hebben hun geloofwaardigheid verloren precies omdat ze steeds meer gingen meedoen in deze publieke ontwaarding van belangrijke morele begrippen. Men dissecteert de geleidelijke, maar onvermijdelijke neergang van de progressieve partijen tot op het bot als men blootlegt waarom ze dat deden (zie daarvoor het label: Aforismen).

717. metafysica: iedereen heeft er een, zij het vaak een impliciete. Als je wil weten wat je denkt over de aard van de realiteit, luister naar de uitdrukking: 'Wees nu eens realistisch!’ en onderzoek wat die term precies voor jou betekent.

718. eeneiige tweeling: zoals de eugenetica en het sociaaldarwinisme. Beide vinden dat de natuurlijke selectie niet voldoende kan werken in de moderne maatschappij. Het sociaaldarwinisme stelt voor gewoon niets te doen (laisser faire) om die selectie opnieuw helemaal aan het werk te krijgen, de eugenetica roept de staat erbij om ze aan te wakkeren. In beide gevallen zijn de armen, de zwakken en de geringen het slachtoffer.

719. Francis Galton: neef van Charles Darwin, vader van de eugenetica. “De zwakkeren, de lagere sociale klassen (let op het sociale vooroordeel!), kweken kinderen aan de lopende band en de hoger klassen produceren er niet genoeg. Daar moet iets aan worden gedaan!”. Vandaag de dag is de situatie echter omgekeerd. En zelfs iets totaal terechts, maar onschuldigs zoals de afschaffing van het kindergeld voor de rijken blijft volstrekt onbespreekbaar. Zie: zuivere wetenschap.

720. zuivere wetenschap: men moet zich hoeden voor het bijvoeglijk naamwoord ‘zuiver”! Zuiverheid behoort tot een familie die alleen op papier bestaat. Zie: Francis Galton.

woensdag 8 juli 2009

Korte gesprekjes

Het korte gesprek als een psychiatrische divan - De mens, met al zijn zwaktes en sterktes, men kan er vakkundig de vinger op leggen in het korte, alledaagse gesprek. Dat bijna geritualiseerde gebabbel, het is zelf een symptoom: het is de altijd herhaalde, noodzakelijke poging de anderen te pacificeren, en ook onszelf, in onze omgang met hen.

Het karakter en zijn nadelen

De demonen van een karakter - Door zijn aard schept ieder karakter zijn eigen bronnen van ergernis. Een nadenkend mens, die zijn meningen langdurig heeft gewikt en gewogen, ontsteekt al vlug in woede als iemand in zijn buurt iets affirmeert op een autoritaire toon: die reduceert hem tot een noodgewongen gehoorzame, een onwillige gewillige, een onbedoelde beamer van opvattingen die hij niet zelf heeft doordacht. Een meer meegaand type voelt die ergernis niet, ziet er zelfs een gelegenheid in om de demon van zijn gewone onderworpenheid als iets engelachtigs te presenteren.

Wat is cultuur?

De lotgevallen van de cultuur - Cultuur is datgene wat iedere burger denkt dat hij in hoge mate bezit tot hij ontdekt dat zijn buurman er meer van heeft. Dan vindt hij het allemaal maar flauwe praatjes.

Wat is filosofie?

Filosofie - Niemand weet wat filosofie is, maar men kan er zeer zeker gevorderd in zijn.

Alles is al gezegd! Marc Tristmans



Dit voorjaar verscheen het nieuwste nummer van Het Liegend Konijn met 183 ‘uit het nest geroofde’ gedichten van 26 dichters. Als gewoonlijk presenteert de redactie een aantal debutanten en arrivés, gerangschikt volgens de richtlijnen van het alfabet. Het Liegend Konijn streeft naar verbreding, verdieping en vernieuwing. Wie dit blad bijhoudt krijgt een redelijk beeld van wat er in het Nederlands taalgebied zoal te koop is. Ook in dit nummer zijn gedichten te vinden die er uitspringen, omdat ze origineler zijn dan de andere gedichten en bereid om een eigen leven te gaan leiden in de hoofden van lezers. Hieronder een aardig fragment van Marc Tristmans:


[…] En dan
komt de kunst om de laatste bruikbare

toonaard te vinden en niet te verzinken
in dat o zo zalige, zwijgende niets. Want
natuurlijk is alles al eerder gezegd en
vertoond, maar nog levend al zwijgen

is wel de allerdoodste dood.


Het Liegend Konijn – april 2009
Van Halewyck, Leuven & Meulenhoff, Amsterdam, 2009

Oudtestamentisch neoliberalisme

Het neoliberalisme in bijbelse taal - De oudtestamentische God wil Sodom van de aardbodem doen verdwijnen omdat de inwoners immoreel, ja zelfs antimoreel zijn. Wat hebben ze op hun geweten? Op het gebied van de belastingen waren ze ontaard en regresssief: eigenaars van twee ossen hoefden slechts één dag burgerdienst te verrichten, terwijl degenen met één os voor twee dagen werden aangeslagen. Wat alles nog erger maakte was dat de wandaden van Sodom getuigden van ondankbaarheid, want de stad baadde in weelde. Tuinders die groenten afspoelden in het water van de stad konden de goudvlokken zo uit de aarde schudden die aan de wortels kleefden, de straten waren met saffieren in plaats van met stenen afgezet en alle paden van de stad werden beschaduwd door zeven bomen: druif, vijg, granaatappel, walnoot, amandel, appel en peer. Maar de Sodomieten waren bezeten door de angst dat ze deze gezegende overvloed moesten delen. Volgens één bron hadden de mensen in Sodom alle vogels gedood om te voorkomen dat die ook maar één graantje meepikten.

De juiste morele maatstaf

De juiste morele maatstaf - Een gunst bewijzen aan je ondergeschikten is al te makkelijk. Wat je daarvoor nodig hebt is alleen maar de macht of het geld. Een meer relevante morele maatstaf is de vaardigheid voor lange tijd en in het publiek de onmin, de afkeuring en de dreiging van je superieuren uit te houden en toch aan de kant van de rechtvaardigen te staan.

dinsdag 7 juli 2009

Het precieze gebruik (681 - 700)


Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (681 – 700)

681. Tour de France: Peter Winnen (Nederlands ex-wielrenner) in FM: “Een Tour is echt een verhaal, met een proloog, een middendeel en een ontknoping. Alleen gaat het in werkelijkheid niet over heroïek, maar over steenpuisten, melkzuur en rugklachten”.

682. Karl Marx (2): interessant, want hij laat zien dat wie winst maakt kosten afwentelt op een ander.

683. Adam Smith: zijn door hemzelf bedachte kapitalisme is op z’n zachtst gezegd contradictoir. Ieder zijn eigen onderneming, maar als werkgever moet je je werkgevers hun eigen onderneming ontzeggen.

684. de wil van de meerderheid: Rita Verdonk wil de regering in Nederland de wil van de meerderheid doen uitvoeren. Ook de SP spreekt daar over ‘volkssoevereiniteit’. Maar er altijd het gevaar van de pars pro toto, dat het deel zich uitgeeft voor het geheel. Dat is het gevaar van ieder populisme. Ook de tirannie van de meerderheid over de minderheid is onplezierig (Alexis de Tocqueville). Volgens Mill hebben we een politieke elite nodig die voor de troepen uitloopt, zich individualiseert en van daaruit een politieke visie ontwikkelt. Zij luistert naar de meerderheid maar alleen om te kijken wat het volk niet wil. Het is heilloos om van de meerderheid te laten afhangen wat het volk in feite nastreeft. Het volk heeft de wijsheid niet in pacht. Het probleem is dat iedere nieuwe elite (als is ze een meritocratie!) al spoedig zichzelf begint om te vormen tot een zoveelste aristocratie: ze trouwen met elkaar, geven elkaar baantjes, dekken elkaar in de rug en reserveren allerlei voordelen voor de eigen kaste. Maar ook populisten bewegen zich al snel in dezelfde richting. Besluit? We kunnen blijkbaar niet zonder een of andere ‘elite’. Moge het een vakkundige zijn en als het kan, een ascetische, die zich vooral inzet voor het algemeen belang. Daarvoor zijn gedegen wetten en allerlei checks and balances noodzakelijk. Want goede democraten moeten de democratie bewaken, dit wil het zeggen ze in alle hoekjes en kantjes wantrouwig inspecteren.

685. populist: “Hij zegt wat we denken!”, hoor je vaak. Maar denkt de gemiddelde mens die dingen echt voor de populist heeft gesproken?

686. politieke onrijpheid (Ned.): als iemand zich abonneert op De Telegraaf.

687. meningen (3): volgens Zygmunt Bauman het laatste houvast in the liquid life dat moderne, onzekere individuen leiden. Geen wonder dat men van anderen eist dat ze er de juiste op na houden.

688. Klaas Hendrikse: een atheïstische dominee in Nederland. Citaat: “Onder theologen is het geen nieuws dat God niet bestaat”.

689. God: zopas getransformeerd tot ‘iets’ dat ‘ergens’ is. Zal waarschijnlijk als De Man Zonder Eigenschappen de eenentwintigste eeuw overleven.

690. slogans: van de intellectuelen: ik denk, dus ik ben. Van de neoliberalen: ik koop, dus ik besta. Van de politici: ik verkoop dat ik denk, dus ik ben er.

691. ontwerkelijking van de ervaring: Sloterdijk: “Wie rijk is derealiseert zichzelf.”

692. de neoliberalen: de cynici van deze tijd. Denken dat ze het beter weten maar blijven maar de slechte gewoontes verdedigen die tot de recente crisissen hebben geleid.

693. secularisering: betekent niet dat de religie verdwenen is maar dat ze optioneel is geworden.
694. integratie: lukt als ze begint met penetratie.

695. Goethe: vreesde de hordes van de Franse Revolutie en gaf zijn zoontje een speelgoedguillotine.

696. de filister: het fotonegatief van de romantische ziel. Destijds de universele kop van Jut.

697. De Eerste Wereldoorlog: overal een bron van enthousiasme. ‘Eindelijk een god’, dichtte Rainer Maria Rilke, ‘Daar wij de god van de vrede niet meer begrepen, worden we plots door de krijgsgod overmand.’

698. Hypathia: vooraanstaand filosofe en wiskundige in het Egyptische Alexandrië van het jaar 400. Een groep christelijke monniken sneed haar in stukken (maar zonder enig wetenschappelijk doel).

699. Europa: de speeltuin van de rijken werd plotseling veel groter. Geen wonder dat hun talrijke slachtoffers ertegen zijn.

700. ongehoorzaamheid: erg nodig in iedere vorm van denken, maar zijn tegendeel is van nog groter belang. Het mentale regime, dat het denken onderpint, plooit zich aanvankelijk naar bewonderde voorbeelden, trekt het harnas aan van een ijzeren discipline, luistert naar de drilmeester van de methodiek, houdt de driften en de wensen in toom. Een gedurfde sprong in het ongewisse komt veel later. Zo’n salto heeft slechts kans op slagen als jaren gehoorzaamheid die van een gewisse bodem voorziet.

maandag 6 juli 2009

Bonobo


Een aap in Efese 10
Hugo Claus

(Bonobo)

De mensaap ligt languit
bovenop zijn bruid.
Zijn geest verlaat zijn ledematen
met het gegons van telefoondraden.

De mensaap vrijt als wij,
een innig gebonk op de sprei.
Zijn ziel is vaak onnozel
als die van de mensen.

Hij kan treurigen troosten,
kwetsuren vergeven. Zijn gedachten
zijn in staat tot soelaas.

Maar dan vindt hij de ladder uit
en hij klimt de ladder of en af
en doodt zijn jongen.

Uit: De mooiste gedichten van Hugo Claus, De Morgen - Bibliotheek, Wereldpoëzie, p. 282.

Het precieze gebruik (661 - 680)


Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (661 – 680)

661. de tweede wet van de thermodynamica: als de tijd ons onverbiddelijk drijft naar een toestand van chaos en stilstand dan moet daaraan zijn voorafgegaan een tijd van intense orde en dynamische onrust.

662. het leven: een locale uitzondering op de tweede wet van de thermodynamica. Blijkbaar zijn natuurwetten slechts manieren van spreken die bepaalde werkelijkheidsdomeinen niet in één formule kunnen vatten.

663. durf: bepaalt de bandbreedte van de wetenschapper. Als men nadenkt over menselijke aangelegenheden maakt een moedig denker gebruik van gewaagde hypothesen, snelle extrapolaties, brede theorieën die een onoverzienbare reeks van data overspannen. Een gebrek aan durf (een al te vlugge poging tot strenge verificatie) maakt dan het denken vleugellam.

664. unificatie van de natuurwetten: maar wat vroeger als één werd gedacht bleek later altijd divers te zijn.

665. de Verlichting: een ambivalent fenomeen als het gaat om het recente verzet tegen de islam. Enerzijds is zij er de bron van, anderzijds een stevige rem erop. Wie dus de Verlichting voor zijn kar wil spannen moet kiezen tussen haar vele gestalten.

666. kinderen: ze dwingen zelfs de grootste mindenkers om desperaat te zoeken naar redenen voor maatschappelijke vooruitgang. Zie: kleinkinderen.

667. kleinkinderen: hetzelfde als onder ‘kinderen’, maar alles in de tweede macht. Zie: kinderen.

668. “Wilder al wilder”: de biografie van de Grote Morendoder.

669. sprinters (wielerij): altijd narcisten Zonder uitzondering met de grillen van gevierde ballerina’s. Als Alessandro Petacchi op een trainingskamp verschijnt moet eerst zijn sportauto worden gewassen. Mario Cipollini kwam nog net niet met beha en gelakte nagels aan de start. Djamolidin Abdoesjaparov sprak in zijn jaren bij Lotto alleen tegen meisjes. Boonen was ooit een sprinter en is nu een verzameling billen aaneengehouden door lijntjes.

670. TV-commentators (VRT, Tour de France): niet om aan te horen, die lintwormen met hun modieuze ego’s, hun exhibitionisme, hun onterechte laudatio’s van alles wat op wieltjes rijdt, hun demonstratief gezeik over de betere restaurants en de eigen wijnkelder.

671. filosofie (4): op dit moment steeds meer en meer een ontvleesd geraamte. Als een onderdeel echt interessant wordt splitst het zich af en wordt een aparte wetenschap. Wat overblijft heeft vele namen, maar het blijft speculatie. Zie: speculatie.

672. speculatie: een legitiem tijdverdrijf indien ze omhoogschiet op een platform met stevige fundamenten en haar sierlijke arabesken trekt in de buurt van een min of meer controleerbare terminus. Zie: filosofie (4).

773. popartiesten: volgens VN is er maar één Nederlandse popartiest die het opneemt tegen Wilders. De tekst gaat over de aanstaande moord op het orakel van Venlo.

‘Sorry, Geert, Sorry Geert
Je doet niets verkeerd
Wat gij niet Wilders u geschiedt
Werd hij geliquideerd’
Wel, afgezien van het bedenkelijke taaltje, zulk-van-dik-hout-zaagt-men-planken-werk speelt de PVV-leider alleen maar in de kaart. De popgilde is blijkbaar nog geiler dan de politici en wil even makkelijk scoren

774. Vara: alleen al bij deze omroep zitten vijf presentatoren met een inkomen tussen 195.024 en 417.796 euro, onder wie Paul de Leeuw, Paul Witteman, Jeroen Pauw en Matthijs van Nieuwkerk. Onvoorstelbare bedragen met als gevolg zeer voorstelbare vormen van auto-censuur.

775. Mont Ventoux: geen berg, maar een Moordenaar, een Viezerik, een Hond, een Wild Beest dat je niet beklimt, maar aanvalt in de hoop het te mogen temmen. Petrarca zat er al op met een teveel aan verliefdheid, Tommy Simpson vond er in 1967 de dood door een teveel aan amfetamine, alcohol en hitte. Voor de wielertoerist: ‘The Mount Ventoux is my midlife mountain’. Als je op hem oprijdt met een piemelverzet geeft dit gegarandeerd aanleiding tot een diepe spirituele belevenis. Jan Kal: ‘Dichten is fietsen op de Mont Ventoux”.

776. feministen: behoren altijd tot de eerste, tweede en recentelijk de derde golf. Zeg: ‘Die zure tuinbroekenbrigade met hun opkrullend okselhaar.” Het Nederlandse vrouwenblad ‘Opzij’ heeft een nieuwe hoofdredactrice die ‘haar nagels niet in Sarah Palin wil zetten’. Het blad is niet meer van de opgeheven vinger. Geen wonder dat een vrouw in de trein dit blad weer ongegeneerd uit de handtas haalt. Zie: Margriet van der Linden.

777. Margriet van der Linden: de nieuwe (lesbische) baas van ‘Opzij’. Heeft haar voornaam tegen. Over haar gereformeerde jeugd: “Een godsbesef is soms heel erg fijn. Je gaat ervanuit dat het niet stopt met de dood, dat je dus een figuur in de eeuwigheid bent. Dat is troostend natuurlijk. Maar het betekende wel, in mijn omgeving althans, dat het heden redelijk zwaar op de hand werd beleefd. Want je moest je natuurlijk steeds afvragen: in welke vorm gaat het door, als straks de balans van mijn leven wordt opgemaakt?”

778. Rita Verdonk: haar grootste selling point als minister was haar daadkracht. Nu mag iedereen met haar meedenken. Citaat: “Ik was fatsoenlijk en ik blijf fatsoenlijk.”

779. homoseksuele durf: Erwin Olaf (bekend Nederlands fotograaf in VN): “Come on! Ga niet als verwende espenblaadjes nuffig zitten trillen, ga er gewoon met twintig man op af. Ik ben tot mijn zestiende met mijn homoseksualiteit gepest. Dat laat ik me verdomme niet meer gebeuren. Ik sla erop.”

780. ongelukkig: af en toe wat ongelukkig zijn kan geen kwaad voor een mens. Dat levert tenminste wat op.

vrijdag 3 juli 2009

Het precieze gebruik ( 641 - 660)


Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (641 - 660)

641. parochiewerkers: okay, indien de productie van honderd potjes rijstpap niet gezien wordt als het cor cordium van de hogere cultuur en het pakken van een aantal pintjes met de buurtlui niet als het summum van de christelijke caritas.

642. creativiteit: de ergerlijkste is degene die beperkt blijft tot de kinderwagen.

643. progressief christendom: de herleiding van ‘de religie van het lijden’ tot de liefelijke sentimenten van kostschoolmeisjes. Zie: in het kerkgebouw.

644. in het kerkgebouw: Christus bloedt er aan het kruis als een remedie tegen het alomtegenwoordige kwaad. De heiligen tonen hun martelinstrumenten. Zo is het kerkgebouw een schouwtoneel voor allerlei vormen van noodzakelijk lijden. Dat is de feilloos werkende, eeuwenoude troost van het christendom. Zie: progressief christendom.

645. caritas: ontstaat wanneer je inzichten je waarlijk pijn beginnen te doen.

646. het heimwee van de ongelovige: als hij een kerk alleen als een cultureel monument kan beleven.

647. wat niet in de kranten staat: de verborgen machinaties achter een succesvolle carrière, de redenen waarom de roverhoofdman Reynders wetens en willens blijft weigeren zijn ministerie op orde te zetten en daarmee wegkomt, hoe in talloze wetten de maatregelen zijn ingebouwd om ze te omzeilen, hoe veel van diezelfde wetten voor de bühne worden gestemd maar zonder uitvoeringsbesluiten krachteloos blijven, hoe de groep van de gestudeerden ongeremd graait in de zakken van de mensen zonder diploma’s, hoe de rechtspraak altijd de eerste groep favoritiseert en de tweede demoniseert, hoe de osmose van de politieke, de juridische en de financieel-economische werelden onhoudbaar toeneemt, dat Leterme en Vandeurzen niet echt van blaam zijn gezuiverd, dat het Vlaamse onderwijs rijkelijk voorzien is van een enorme hoeveelheid lessen napraterij en van een heel grote dosis dociliteit, dat de onafhankelijke wetenschappers koppig blijven denken binnen de krijtlijntjes van hun vakgebied, hun universiteit, hun faculteit en de vakwerkgroepen daarin, dat alom als misdadig bekendstaande politici geregeld gaan spreken voor de christelijke luitjes van het Davidsfonds, dat een literator eerst berucht en pas dan beroemd wordt, dat de domheid waarvoor men zelf verantwoordelijk is een spoor van onrechtvaardigheid door de wereld trekt en dat de burger bij dit alles veel minder onschuldig is dan hij voorgeeft.

648. poëzie: voor mij wat Bizets muziek voor Nietzsche was: een vrijplaats voor het irrationele, een vluchtheuvel voor eenvoudige verlangens en een troost en een tussenspel tijdens het moeizame denken.

649. werklui: wie kent niet de wanhoop als de auto niet wil starten, de tuin moet heraangelegd, de fietsbroek grondig moet worden versteld? Gelukkig zijn er dan de werklui! Er is meer liefde in hun werkzaamheden dan in de altruïstische arabesken van de priester, de leraar en de ethicus.

650. Albert en Paola: de troostrijke ups en downs van de koninklijke libido. “Als je volhoudt komt uiteindelijk alles goed”.

651. diploma: als het eenmaal is behaald voor velen de legitimatie voor een blijvende stilstand.

652. levenslang leren: wie het niet spontaan doet doet het nooit.

653. Californië: met Schwarzenegger als de lokale Reynders. Liever helemaal dood dan met verhoogde belasting uit het rood.

654. verkeerd begrip: maar goed dat de medemens ons zelden begrijpt! Het respect, dat de anderen ons betuigen, heeft altijd een band met hun onwetendheid. Het eerste kan slechts gedijen in de vette potgrond van de tweede.

655. in de ogen van de anderen: de mens is niet zozeer wat hij is dan wel wat hij betekent voor de anderen. Omdat wij allen onbevredigd en zwak zijn zal iemand al vlug iets voor ons betekenen zodra hij een miniscuul signaal geeft van een of ander succes.

656. voornaamheid (3): ligt vaak besloten in wat we niet willen doen, in wat we niet zonder verlies van eer kunnen verrichten. Daarom is deze deugd vaak zo onzichtbaar.

657. vernistheorie (bij evolutionaire psychologen): onze goede neigingen zijn een pas aangebracht laagje vernis over onze egoïstische motieven. Deze wetenschappers plakken driftig een bladzijde Hobbes onder iedere pagina van Rousseau.

658. tegenvoorbeeld: men begaat een denkfout als men meent dat één geschikt tegenvoorbeeld een brede theorie over menselijke aangelegenheden falsificeert. Menselijke affaires zijn altijd samengesteld waarbij de samenstellende delen aan elkaar tegengesteld kunnen zijn. Tegenvoorbeelden van het tegenvoorbeeld zijn dus mogelijk. Wie zich door een dergelijk argument in de ene of de ander richting laat overtuigen verwart zijn ontvankelijkheid ervoor met zijn bewijskracht.

659. het gevaar van tijdsmachines: wie achteraf oordeelt over het gedrag van de Duitsers ten tijde van Hitler valt vaak voor de verleiding van een universalistisch spiritualisme (de al te eenzijdige interpretatie van feiten, toestanden en personen vanuit ‘eeuwige’ geestelijke oorzaken). Omdat men denkt vanuit een heel andere context vergeet men al te vlug de materiële voorwaarden waarin de mensen destijds dienden te leven en men gaat voorbij aan de bijzondere culturele condities die hen bijna dwongen te zijn wat ze waren. Ook die laatste hebben op een bepaald moment de kracht van stoffelijke determinatoren.

660. natuurwetten: wie iedere nacht met een natuurwet gaat slapen word vroeg of laat wakker als een gehoorzaam mens. Een ervaren wetenschapper echter is een equilibrist die al spoedig het lijntje beu wordt waarop hij balanceert.