zondag 29 mei 2011

Grunberg over de democratie




Het utopische denken

De Morgen 29/05/11

De Nederlandse schrijver sprak de lezing 'Het utopiesyndroom' op 24 mei 2011 uit in het kader van een lezingenreeks aan de filosofische faculteit van de Universiteit Gent. Dit is een ingekorte versie. Arnon Grunberg legt uit waarom Guantánamo een onvermijdelijke uitwas is van de macht. Bij dit alles gaat Grunberg uit van de kleinheid van de mens waardoor die wenst bechermd te worden door een kracht groter en machtiger dan hijzelf ( zoals de democratische staat).

Een van de meest fundamentele geloofsartikelen van de democratie is dat wij allen gelijk zijn voor de wet. Onder meer Guantánamo Bay leert dat er enkelingen zijn voor wie gelijkheid niet geldt. En dat wij het zijn die dat bepalen.Elke maatschappij zal zich teweer moeten stellen tegen groepen mensen, of die nu van binnen- of buitenaf komen, die de instituten die de maatschappij als heilig beschouwt, de instituten die de status quo helpen handhaven, willen ontheiligen.
De ideologie van alle macht kan in een zin worden samengevat: er is geen leefbaar alternatief voor mij. Het onvermijdelijke, dat ben ik. In dat opzicht doet de macht zich voor als een soort van noodlot, of beter gezegd als de temmer ervan: het noodlot is de leeuw, de macht is de dompteur.
Maar anders dan het goddelijke noodlot en het noodlot dat de natuur is ontzagwekkend in zijn nauwelijks te bevatten onverschilligheid, iets wat goed tot uiting komt in het woord 'natuurgeweld' zal de menselijke macht de gruwelijke aspecten die per definitie aan het noodlot kleven, proberen te legitimeren door middel van verklaringen. In een democratie zijn de machthebbers zelfs verplicht uit te leggen waarom het noodlot in hun handen minder gruwelijk zal zijn dan wanneer het in andere handen zou vallen. Dat is het democratische spel, ook wel genaamd het debat. En zij die de dogma's van dit spel hebben onderschreven mogen daaraan meedoen, waarmee nog niet gezegd is dat er naar hen zal worden geluisterd. Het debat zelf zal veelal een poging zijn om wat reeds besloten is van legitimiteit te voorzien.
Ook een dictator kan zich gedwongen voelen zijn pogingen het noodlot te reguleren toe te lichten. Toen in april van dit jaar Syrische tanks de stad Deraa binnentrokken en op demonstrerende burgers schoten, verklaarde een legercommandant dat dit op verzoek van de burgers van Deraa was gebeurd. Voor wie straffeloos vrijwel onbegrensde macht over een ander uit kan oefenen, bestaat er geen absurdisme. Het absurdisme kijkt van laag naar omhoog. Misschien is het daarom niet verwonderlijk dat het ons niet meer zoveel zegt. Wij zijn het omhoog moeten kijken ontwend, wij zijn volledig ingesteld op de gedachte dat alles zich op gelijk niveau bevindt of op zijn minst zou moeten bevinden.
De burger geeft niet alleen een gedeelte van zijn vrijheid op en betaalt niet alleen belasting om daarvoor veiligheid en bepaalde diensten, van brandweermannen tot geasfalteerde wegen, te ontvangen, de burger onderwerpt zich aan de macht in ruil voor de illusie van een gemeenschappelijk noodlot. Niets is ellendiger dan als eenling in diepe eenzaamheid een onbekend noodlot tegemoet te strompelen.De macht, en dat is zijn belangrijkste gift aan zijn onderdanen, belooft aan deze toestand een eind te maken. De machthebber zegt: "Ik tem natuur en burger en vanaf nu marcheren wij gezamenlijk en vol vertrouwen een gemeenschappelijk noodlot tegemoet". Of hij zegt: "Wij huppelen vol vertrouwen onze gezamenlijke toekomst tegemoet". Want de macht spreekt de taal van de frivoliteit inmiddels vloeiend.
Deze belofte van een gemeenschappelijk noodlot, deze verheffing uit de diepe eenzaamheid, is de harde en misschien onverwoestbare kern van het utopische denken.In Kafka's bekende verhaal Voor de wet wordt beschreven hoe een man bij een wachter komt die voor een poort staat. Deze man verzoekt toegang tot de wet, die zich vermoedelijk achter die poort bevindt. Hij wacht een leven lang en vlak voor zijn sterven brult de wachter tegen de man en let op dat brullen, dat is geen onbelangrijk detail: "Niemand anders kon hier toegelaten worden, want deze ingang was alleen voor jou bestemd. Ik ga nu weg en sluit hem."Dat is de eenling die zijn noodlot strompelend tegemoet gaat en op het moment van zijn sterven dat noodlot, of misschien wel het gebrek eraan, toegebruld krijgt. Omdat het hem aan elke gemeenschappelijkheid ontbreekt, omdat hij door een poort moet gaan die alleen voor hem bestemd is, is hij niets en kan de laagste wachter hem straffeloos vernederen.
Op de wachter is Giorgio Agambens definitie van 'soeverein' bij uitstek van toepassing: "Het punt waarop geweld en recht niet te onderscheiden zijn, de grens waarop het geweld overgaat in recht en het recht in geweld." Het geweld dat deze eenling wordt aangedaan is meteen ook het recht dat over hem wordt uitgesproken. De toegang tot de wet die hij verzoekt is niet om de wet te kennen, maar om door die wet opgenomen te worden, om, met andere woorden, beschermd te worden.Een van de meest fundamentele geloofsartikelen van de democratie is dat wij allen gelijk zijn voor de wet. De macht, en daarmee het utopische denken, zegt: er is een ingang voor ons allen, althans voor degenen die zich aan mijn wetten en regels houden. De personen die daar geen zin in hebben kunnen zich bij een zij-ingang melden. Om een van de meest beruchte zij-ingangen uit de hedendaagse geschiedenis te noemen: Guantánamo Bay, de ingang voor eenlingen. Dankzij WikiLeaks weten we dat een Afghaanse schaapherder door samenloop van omstandigheden werd aangezien voor een Al Qaida-strijder en naar Guantánamo Bay werd gebracht. De schaapherder kon net als de man uit Kafka's verhaal geen toegang krijgen tot de wet, omdat wie eenmaal officieel tot eenling verklaard is eenling moet blijven, of hij nu schuldig is of niet. In het beste geval, zoals bijvoorbeeld in het geval van de schaapherder, kan hij na enkele jaren opgesloten te zijn geweest terug worden teruggestuurd naar het land van herkomst. Hij mag doen alsof hij nooit voor een poort heeft gestaan die alleen voor hem bestemd was. Dat is de enige restitutie waar hij recht op heeft.En Guantánamo Bay is nog de meest bekende van de poorten voor eenlingen. Er zijn talloze poorten voor eenlingen waarvan wij weinig tot niets weten en het vermoeden is gerechtvaardigd dat de wachters daar meer doen dan alleen schreeuwen.
Steeds weer wordt ons verteld dat de zij-ingangen, deze ingangen tot de wet voor speciale gevallen, noodzakelijk zijn om de hoofdingang, de ingang voor ons allen, te beschermen. Dit is niet de plaats om na te gaan of deze bewering waar is. Wel vermoed ik dat de uitkomst complexer zal uitvallen dan menigeen lief is. Nu wil ik slechts wijzen op een bittere ironie. Dat een democratische samenleving zichzelf meent te moeten beschermen door haar belangrijkste principes met voeten te treden. En deze bittere ironie is meer dan alleen maar ironie, in deze ironie toont zich de macht die bezig is zichzelf te ondermijnen en al het werkelijke geloof in wat zij moest zijn, wat zij voorwendt te zijn, heeft verloren.Een belangrijke belofte van alle macht, hoe die macht ook tot stand is gekomen, is dat zij het noodlot, dat per definitie op een goddelijke maat is toegesneden, zal vermaken tot menselijke maat. Als het noodlot een te wijde broek is, dan is de macht de kleermaker die de broek kleiner maakt. Als de broek versleten is dan is het ook de macht die een lapje zal naaien op de vale plekken.Vaak blijkt dat de macht deze kleermakerstaak niet kan of wil uitvoeren, dat de bescheidenheid die de kleermaker nu eenmaal eigen is de machthebbers niet aantrekkelijk voorkomt. In dergelijke gevallen zou op de gebouwen waar de vertegenwoordigers van de macht huizen geschreven moeten staan: het goddelijk casino, heropend onder nieuw management.
Het is niet per definitie onethisch als stervelingen voor goden spelen, het ligt eraan op welke manier zij hun rol invullen. Van de goden kennen zij alleen de uitspattingen, het goddelijke is voor hen, en daarmee ook voor ons, slechts een grenzeloze decadentie die niemand meer in twijfel kan trekken. Voor deze managers die zich goden wanen, is de apocalyps alleen al zinvol om het bacchanaal dat eraan voorafgaat te rechtvaardigen. Op hen is een variant van Agambens uitspraak van toepassing: zij zijn geprivilegieerd omdat zij gewonnen hebben en zij hebben gewonnen omdat zij geprivilegieerd zijn.Waar de macht het goddelijk casino wil voortzetten vernietigt zij het fundament van de utopie: de gemeenschappelijkheid.

vrijdag 27 mei 2011

Het precieze gebruik (4081 - 4100)




Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (4081 – 4100)


4081. het nut van het denken (1): vaak vraagt een nadenkend mens zich af wat het nut is van zijn filosofische trapezewerk. Het meer technische denken (in de ruimste zin) leidt tot inzicht en vaak zelfs tot een oplossing van praktische problemen zodat zo’n vraag daarbij niet eens opkomt. Van filosofie kan je veel kwaad vertellen, maar het is in ieder geval een plezier iets te bedenken wat hout snijdt, ook al maakt dat verder niemand wat uit.


4082. het nut van het denken (2): Karel van het Reve had destijds weinig illusies over zijn beroemde (of beruchte) demonstraties van helder en onbevooroordeeld denken. In 1978 brandde hij in zijn Huizinga-lezing de literatuurwetenschap tot de grond af, tot verbijstering van zijn academisch gehoor, om te eindigen met een schouderophalen: “Daarom geloof ik ook dat deze voordracht volstrekt nutteloos is. Maar er moet nu eenmaal af een toe iemand zijn die iets zegt”. De zogenaamde onbevooroordeelde en heldere denkstijl van deze aantrekkelijke cynicus bleek echter een serieuze misslag toen hij het had over de evolutietheorie. Ook scherpe denkers overdrijven hun bijzondere stilistische kunststukjes om te behagen of om te schitteren en dat ten nadele van hun onderwerp. Bovendien wantrouw ik een dergelijke drang naar ‘wetenschappelijke’ helderheid als het gaat over menselijke aangelegenheden; die zijn bij bepaling gelaagd, samengesteld en veelvoudig. Helderheid komt daarbij tot stand door gemakzucht, weglating, reductie of onwetendheid.


4083. het nut van het denken (3): er zijn domeinen van het leven, onbereikbare eilanden, waarrond men kan varen, men kan er verhalen over vertellen, men kan proberen ze af te tasten met benaderende begrippen, men kan echter nooit aan wal. Omdat de laatste onderneming, niet lukt is de eerste poging niet zonder zin.


4084. onderbuikgevoelens: het is zeer de vraag of ze een min of meer waarheidsgetrouwe interpretatie van de feiten zijn, maar ze zijn er en men dient er rekening mee te houden. Hetzelfde geldt voor gangbare meningen en uiteindelijk ook voor wetenschappelijke beweringen. Alle komen ze in wisselende mate tot stand door een (vaak onbewuste) opschorting van het ongeloof, door een onkritische overgave aan een vooroordeel, waaruit het denken vertrekt of waardoor het tot een geheel wordt gesmeed.


4085. literaire kunstwerken: het zijn altijd egoleaks.


4086. de laatste neologismen: een knoeperd van een erectie; hij zit al jaren bovenaan de apenrots en nu wil hij dat zijn piemel eindelijk een woordje mee mag spreken; Karel van het Reve, polemist van klasse, pestkop van niveau; zijn werk is de enige chemische substantie die het pantser der vooroordelen vermag op te lossen, een soort ideologisch koningswater (Kousbroek over Karel van het Reve); die mannetjes lagen als hondendrollen aan de waterkant: smerig, maar wat doe je eraan? (Marente de Moor over vieze ventjes); je stofzuigeridentiteit (de inhoud van je stofzuigerzak vertelt wie je bent); het populisme als een verzameling van zelfgenoegzame patatburgers gekenmerkt door onmatigheid en een grotebekkencultuur; Di Rupo heeft een laag durfgehalte.


4087. het populisme avant la lettre verklaard: Karel van het Reve: “Ik ben kwaad dat Bach iets kan wat ik niet kan. Daarom wil ik Bach verhinderen te doen wat hij doet en wat ik niet kan. Jij Bach, zo spreek ik hem aan, jij maakt dingen die ik niet kan maken, wat verbeeld jij je wel? Erger nog, jij maakt dingen (fuga’s met name) die ik niet eens kan volgen. Daar moet jij mee ophouden. Daar betaal ik geen luistergeld voor. Jij moet niet zo elitair zijn”.


4088. de moeizaamheid van het denken: Schopenhauer: “Het duurt vaak heel lang voor je een gedachte klemrijdt”.


4089. Wilders en Rutte: Eerste Kamerlid Egbert Schuurman (Ned.) in Vrij Nederland: “In onze democratie vind ik het levensgevaarlijk dat het kabinet steunt op één man die zich in zijn partij door niemand laat corrigeren. Maar ik vind het zeker zo gevaarlijk dat het kabinet geen andere visie heeft dan het neoliberalisme”.


4090. geen hoop meer: Detlef Petry (draagt zorg voor uitbehandelde psychiatrische patiënten in Nederland): “De marktwerking is een morele misdaad, niet alleen in de psychiatrie, maar ook op scholen. Als je het totale systeem bekijkt, betwijfel ik of je nog hoop kunt hebben”.


4091. de zin van het leven: Grunberg in Vrij Nederland: “Achter de vraag ‘wat is de zin van het leven?’ gaat een sadomasochistische fantasie schuil. De behoefte dat uw eigen zingevende fabriekje wordt overmeesterd door een macht groter dan u, die zijn of haar zin geeft aan uw leven en daarmee ook uw autonome zijn opheft.”


4092. domweg à la Rousseau: zeggen dat de mensen goed zijn en dat alleen de omstandigheden hen slecht maken is zoals beweren dat de vissen van nature kunnen vliegen en dat ze dat ook zouden doen als ze daartoe de kans kregen.


4093. de impopulaire Freud: men kan terecht veel kwaad spreken over de grondlegger van de psychoanalyse, maar een meer verborgen reden voor zijn afnemende goede faam is het feit dat hij een ongenadig tegenstander was van het vooruitgangsoptimisme en een onbarmhartig criticus van de zuivere rede. Zo'n opstelling paste niet en past nog steeds niet in het wetenschappelijke discours.


4094. illusies: Jan Drost, filosoof over de liefde: “Het is zaak afscheid te nemen van het romantisch ideaal dat de liefde een toestand van eenheid is, waarin het denken en voelen van de geliefden totaal overeenstemmen”.
Als iemand spreekt over 'eenheid' dient men onmiddellijk de wenkbrauwen te fronsen.


4095. het leven als een essay: Ulrich, de hoofdfiguur in Musils De man zonder eigenschappen besluit zich niet vroegtijdig vast te leggen in zijn levenstrategie. Hij doet dit door een zeker dilettantisme (uiteenlopende banen), zodat hij afstand kan houden van de gebruikelijke maatschappelijke rollen en door een houding van essayisme (het inwisselden van het werkelijke leven voor het mogelijke), zodat hij het leven voortdurend tegemoet treedt als een probeersel. Al hebben we allemaal vaste banen en al doen we zo ons best een rechte lijn aan te houden, als mensen (en in het bijzonder als moderne mensen) blijven we uiteindelijk allemaal Ulrichs.


4096. Nederlandse beginselvastheid: zouden liberalen en christen-democraten het na de Eerste Kamerverkiezingen nog aan zichzelf kunnen uitleggen? Dat ze sinds deze week alleen samen kunnen regeren omdat ze worden gedoogd door twee partijen waarvan de ene, de PVV, moslims de vrijheid van godsdienst ontneemt door de islam als ideologie te bestempelen en de andere, de SGP, vrouwen hun democratisch recht ontzegt zich verkiesbaar te stellen voor bestuurlijke functies? Het toont nog weer eens aan hoe ver de VVD en het CDA willen gaan om hun macht de behouden. Van het christendom en van het liberalisme is niet veel meer te zien.


4097. besparingen: ze krijgen alleen de instemming van velen als je de trap van boven af schoonveegt.


4098. waarom we nog niet direct een regering hebben (België): de doodsreutel van de formatie wordt enkel gerekt om de nieuw verkozen 'parlementairen' - waaronder veel N-VA-ers - een riante uittredingsvergoeding te bezorgen. In dat soort maneuvers zijn alle door de belastingbetalers stevig vetgemeste politieke partijen uitermate bedreven. Jammer genoeg is dat ook het enige waarin ze uitblinken.


4099. Wilders’ gemakzucht: Wilders geeft geen reële situatie weer, hij appeleert aan een primitieve behoefte aan neerkijken. En met succes. Zoiets zal iedereen lukken, het is namelijk erg gemakkelijk. Een volk vreedzaam laten leven, in diversiteit en respect, is moeilijker. Wie even kijkt hoe de moslims het in Nederland doen, ziet dat ze het goed doen. En begin niet over criminelen want de georganiseerde misdaad is nog steeds in Nederlandse handen. Voor misdaad hebben ze daar een strafsysteem, dat heeft met de weerzinwekkende retoriek van Wilders niets te maken.


4100. de gek van Venlo op z’n dubbelzinnigst: "Mocht het ooit tot rassenrellen komen, wat ik dus echt niet wil, dan hoeft daarvan niet bij voorbaat een negatieve werking uit te gaan."




woensdag 25 mei 2011

Ergernis als het begin van de liefde





Mens erger je ...

Dit was een leuze van 'De bond zonder naam' enkele jaren geleden. Ik vind ze nu terug in het boekje van een oude knar (93), Stéphane Hessel : 'Indignez-vous', vertaald als 'Neem het niet'. 'Leg u niet neer bij de toestand zolang die niet rechtvaardig is. En dat IS hij niet.' Voor onverschilligheid is geen ruimte, voor verontwaardiging des te meer : de miserabele behandeling van migranten, de excessen van het financiële kapitalisme, de graaizucht van de banken, de groeiende kloof tussen arm en rijk, het Israëlisch beleid in Gaza, het lot van de Palestijnen, de vernietiging van het milieu, de uitstoting van de zigeuners' (deze tekst is niet geciteerd uit het boekje, maar uit het artikel erover, Knack 11.5.11, p.126-130).

Het boekje kende een onverwacht sukses : 2 miljoen exsemplaren en 33 vertalingen. 'Je kunt zeggen dat je er niets kunt aan doen. Maar pas als je besluit je stem te verheffen, wordt je echt een burger. We hebben de Russische revolutie gekend en de neo-liberale wildgroei. Die twee richtingen hebben zichzelf onmogelijk gemaakt. We hebben mensen nodig die pragmatisch over een uitweg nadenken.'Ik pleit voor diepgaande hervorming, maar niet voor een revolutie. Ik heb het gevoel dat gewelddadigheid steriel is.'

'Als je onder utopie iets verstaat dat je nooit zult bereiken maar dat mooi is om aan te denken, dan houd ik dat voor niet zeer doeltreffend. Maar zonder een visie gaat het ook niet.'

Stéphane Hessel was diplomaat, verzetsman, gefolterd (Buchenwald), diplomaat, adviseur in de regering van Mendès France, Franse ambassadeur bij de VN, dichter, schrijver van verschillende boeken en bundels.

Deze bijdrage neem ik over van Ufo


maandag 23 mei 2011

Het precieze gebruik (4061 - 4080)



Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (4061 – 4080)
4061. moderne slapheid: David Foster Wallace: “Accountants zijn de nieuwe cowboys. In een wereld, waarin alles min of meer af is, genoeg feiten zijn gegenereerd en grenzen vastliggen, gaat het erom het bestaande in goede banen te leiden – te kunnen ordenen, patronen te zien, te filteren”.
4062. de onzichtbaarheid van onze mentale vooronderstellingen: twee pubervissen zwemmen in het water. Een oudere vis zwemt langs en vraagt: “Hoe is het water?”. Het ene jonkie kijkt het andere verbaasd aan en zegt: “Wat bedoelt hij in hemelsnaam met water?”.
4063. de laatste neologismen: onverveelbare consumenten; die nacht zocht de duivel hem op voor een enkeltje hel; een boertje van buuten; een mondfulness rust; de kunstenaar als een twijfelende en zijn eigen esthetische opvattingen relativerende krijger voor de schoonheid; zo heftig als een gestripte elektriciteitsdraad; bij mij kwakt de energie geregeld over de rand van de pan (Tom Lanoye).
4063. de mooiste zin van de week: dezelfde David Foster Wallace: “Het hele leven wordt ondraaglijk als je beseft dat elke dag die voorbijgaat nooit meer terugkomt, dat alles in brand staat, een traag opkruipende brand, en we allemaal minder dan een miljoen ademhalingen verwijderd zijn van een vergetelheid die totaler is dan we ons ook maar durven proberen voor te stellen”.
4064. tegen de seksuele aantrekkingskracht: de zopas overleden Nederlandse psychiater Louis Tas stond met een vriend voor een raam. Buiten liep een buitengewoon aantrekkelijke vrouw voorbij. Beide heren keken haar zwijgend na totdat Louis de stilte verbrak: “Ze kan niet koken”.
4065. DSK (1): de recente navolger van Don Juan, die iconische rokkenjager; de nieuwe aartsvader van het genootschap der tragische neukebroeders; een machtige man die struikelt over zijn eigen hitsigheid; de banklul; een notoir promiscue man met sterrenstatus; deze welkome trofee voor de Amerikaanse autoriteiten die eerder de vuige Polankski lieten lopen; de Franse sater van wie er wél foto’s bestaan; de nieuwe De Sade met zijn pik in euro’s gewikkeld; het lichaam mag de tempel van je geest zijn, maar niet meer op je tweeënzestigste.
4066. de Nederlandse politiek: ik voel het aan mijn water dit kabinet geen ruzie wil met de gedoogpartij PVV. Henk en Ingrid zullen dus spoedig aanzienlijk minder euro’s ter beschikking hebben. Het ergerlijkste daarbij is de poging van een bepaald soort intellectuelen die aan deze vooraf georkesteerde en uit baatzucht voortkomende roverijen een schijn van noodzaak of een hogere zin proberen te geven, waaraan Henk en Ingrid dan een secundaire troost kunnen ontlenen.
4067. het toppunt van versheid: hij schoot een haas naar zijn bord.
4068. DSK (2): beter een kleine die steigert dan een grote die weigert; het gaat niet om het stokje, maar om wat de goochelaar er mee doet; DSK deed een Oudkerkje in een dure New Yorkse hotelsuite.
4069. de moderne klachtenmaatschappij: een Nederlandse leerling mailt het LAKS (het Landelijke Aktie Komitee Scholieren): “Het examen papier heeft geen kwaliteit. Als je er tranen op laat vallen, loopt de inkt uit.”
4070. ondoordacht geluk: vele mensen willen best gelukkig zijn en ze beseffen dat ze het zijn of het niet zijn. Wat ze niet doorhebben zijn echter de minder zichtbare voorwaarden van hun geluk of ongeluk, zodat ze vaak steun geven aan die krachten die hen nadeel zullen berokkenen.
4071. het begrip van de gemiddelde mens: doorgestudeerden begrijpen weinig van het volk omdat ze niet inzien hoe iemand, die in de eerste plaats via zijn zintuigen en de gemeenpraat en verder via zijn emoties en verbeelding contact onderhoudt met de realiteit, met heel stevige touwen aan de onmiddellijk beleefbare werkelijkheid is vastgebonden. Het kost jaren van geestelijke inspanning om die oersituatie te boven te komen. En veel geld, de langdurige steun van anderen en een onvoorstelbare hoop moeite. En die noodzakelijke hulpmiddelen zijn voor de meeste mensen niet zomaar beschikbaar.
4072. de VVD-draai (Nederlandse liberalen): de VVD presenteert zich graag als progressief, als de belichaming van de rede, als een nog altijd frisgeurend uitvloeisel van de Verlichting. De regeringspartij VVD steunt niet langer het wetsvoorstel dat de fractie eerder samen met D66 en de SP had ingediend om godslastering niet meer strafbaar te stellen. D66 is ervan overtuigd dat de liberalen hiermee de gunst van de SGP (zeer christelijke partij) willen verwerven in ruil voor steun aan de coalitie in de Eerste Kamer. In die kamer dreigt de huidige regering vanaf maandag 23 mei 2011 niet meer over een meerderheid te beschikken. In ruil daarvoor wil de christelijke partij (die van Gods liefde en die van de aandacht voor de medemens) wel een oogje dichtknijpen als de liberalen de geldbuidel van de gemiddelde Nederlanders ten bate van hun makkertjes gaan leegschudden.
4073. Europa: een gewezen journalist in Nederland weet de kinderen te bereiken door de Europese politiek te vergelijken met een HEMA-worst: 'Heel erg lekker, maar je wilt niet zien hoe hij gemaakt wordt, want dan lust je hem niet meer.'
4074. de Vlaamse partijen: volgens De Gucht de cheerleaders van de N-VA.
4075. Limburgse trots: het Gallo-Romeins Museum in Tongeren is zaterdagavond verkozen tot ‘Europees Museum van het Jaar’. De titel is Europa’s belangrijkste erkenning voor musea, zo preciseert de gelauwerde instelling. In totaal waren 34 musea uit 15 Europese landen genomineerd voor deze zogenaamde museum-Oscar, waar overigens geen geldprijs aan verbonden is. De onderscheiding geldt wel als de top van het Europese museumlandschap.
4076. onze volkspartij: wat hebben de christendemocraten nog te zeggen aan de onderwijzers? Aan de gezinnen? Aan de zelfstandigen, de kleine en grote ondernemers en hun werkvolk? Ze zijn verworden tot een systeem dat alleen naar zichzelf verwijst en voor zichzelf bestaat.
4077. federalisme: de fetisj van alle Vlaamse beleidsmakers van de laatste dertig jaar, het vage voorspel van de onafhankelijkheid, het eigenaardige toverwoord dat het stemmenaantal deed zwellen, het rookscherm waarachter de groeiende economische verrechtsing van dit landsgedeelte onzichtbaar werd, het door allen voortdurend bemeste kweekbedje van de N-VA, bij wie ik ook die individuen, partijen en kranten reken die nu tegen deze partij opponeren of ze met zichtbare argwaan betasten.
4078. een wijze stem: Juliette Gréco (84): “Juist Europa, bakermat van beschaving, is compleet aan het wegrotten in onverschilligheid, xenofobie en ordinair materialisme. Het lijkt of er geen projecten meer zijn, dat er niets meer te winnen is. Ik zie alleen nog schijnbewegingen van beschaving”.
4079. spirituele DNA: dezelfde Gréco: “Duizenden keren heb ik ervaren dat een simpel liedje deel uitmaakt van het intieme leven van mensen. Het wordt een gen, niet meer te bannen uit het gemoed”.
4080. ergerlijk: het steeds maar toenemende embourgeoisement van de maatschappij. Het is aangenaam een burger te zijn, maar je kan het ook te veel zijn.

zondag 22 mei 2011

Het precieze gebruik (4041 - 4060)



Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (4041 – 4060)
4041. God: de neurochirurg Dirk De Ridder: “God begon te bestaan op het moment dat we een zelfbewustzijn ontwikkelden en het dan onderdrukten”.
4042. de laatste neologismen: een glamourdictatuur (meestal via de first ladies); groene grandeur (Engelse tuinen); de Moretti-paus; met lichamen gemaakt om een pak te dragen; met tien sigaretten tegelijk in zijn mond al was het een panfluit.
4043. socialisme: de weigering om een leven of maatschappij te aanvaarden waarin geld en profijt alles dicteren.
4044. Electrabel: Luc Vermeersch (master in de Economische Wetenschappen) in een lezersbrief in Knack: “Ik zou beschaamd zijn een werkstuk te produceren zoals de Nationale Bank heeft gedaan. Dit is zo verregaand dat het niet te wijten kán zijn aan incompetentie, maar wel aan politieke druk. Het wordt tijd dat de banden tussen de politiek en de energie- en bankensector doorgeknipt worden.” Dit is bij uitstek de taak van de socialisten.
4045. het belang van de staat: zolang we accepteren dat het belang van de staat boven het recht gaat (zeg maar: de verdelende rechtvaardigheid) verdedigen we de noodzaak van een collectief egoïsme dat al spoedig het model wordt van de klassenstrijd, waarin iedere groep binnen die staat zijn belangen op die van anderen wil laten primeren. Uiteindelijk legitimeert deze machiavellistische idee de individuele zelfzucht van iedere burger.
4046. het erfrecht: de zopas overleden filosoof Koen Raes was van mening dat erfenissen de grootste oorzaak zijn van sociale ongelijkheid. Hij pleitte er dan ook voor die te beperken tot een maximumbedrag en de rest in de sociale zekerheid te storten. Dit is een waarlijk socialistische idee.
4047. het kindergeld: het is evenzeer een socialistische idee het kindergeld voor rijkere gezinnen voltrekt af te schaffen.
4048. het dilemma van Calimero: Paul Claes in een van zijn 'Glimpen' in Knack: “Als hij wil maar niet kan, is hij een reus op lemen voeten. Als hij kan maar niet wil, is hij een dwarsligger. Als hij niet wil en niet kan, is hij een bluffer. Als hij wil en kan maar niets doet, is hij een dood gewicht’.
4049. kaping: de conservatieven hebben de financiële crisis gekaapt om de aanval op de lonen en de publieke sector te openen. Europa, het door hen bezette speelveld, zal in hun naam de weerloze loontrekkenden en hun rechten een voor een in reepjes snijden. Ter compensatie mogen de besnedenen wat boze kreten roepen naar de islam.
4050. frisse haat in Nederland: Bas Heijne: “Je kunt de mensen niet dwingen van elkaar te houden. We voelen ons in Nederland nu bijna opgelucht dat we elkaar eindelijk weer mogen haten. Als links een verzamelwoord geworden is voor alles wat hypocriet is, komt dat omdat we lang zijn opgezadeld met dogma’s waarin de mensen die ze verkondigen zelf niet meer geloven. Dat geeft een rotgevoel. Het heeft iets van een duiveluitdrijving. Nederland is nu bezig met het blootleggen van de zwakke plekken van het naoorlogse humanisme, waarin het zelf zo hevig heeft geloofd. Het is de haat van de afvallige.”
4051. de Von Papen-neefjes: al die zo keurig Nederlandse VVD’ers en CDA’ers voegen zich gewillig naar de xenofobe agenda van de gedoogpartner Wilders. De voordelen van de macht moeten zo onvoorstelbaar groot zijn dat de persoonlijke eer, die van de partij en de gebruikelijke façade van medemenselijkheid er onmiddellijk voor worden afgelegd.
4052. ethiek: gisteren zag ik in een café twee dames intens converseren. De ene jongleerde in haar opmerkingen, intonatie, gelaatsuitdrukkingen en gebaren met allerlei abstracte principes waarvan ze zichzelf en haar gesprekspartner trachtte te overtuigen. De laatste bleef rustig, leek onaangeraakt door al die hoge woorden en zweeg. Toen dacht ik: hoe ze zich ook presenteren, verbaal geëngageerd of onverschillig, in het gewone leven doen ze waarschijnlijk precies hetzelfde.
4053. een typisch moderne leugen: “Als de mensen de leugens van de godsdienst doorzien staan ze meer open voor eenheid en waarheid”. Wat zou de Engelse filosoof John Gray grinniken als hij een dergelijke zin in zijn ochtendkrant vond. Want wat er ook gebeurt, met het oog op de menselijke natuur weten we één zaak heel zeker: tweedracht, veelduidigheid, ruzie en leugenachtigheid zullen blijven.
4054. de hobbies van Ingrid en Hendrik zijn duur: in Nederland is er eindelijk aandacht voor de overheidssubsidies die in het betaald voetbal zijn gestoken. In de afgelopen vijftien jaar heeft de overheid meer dan een miljard euro in het betaald voetbal gepompt. Dit gebeurt via allerlei ingewikkelde constructies en sluipwegen, want eigenlijk is staatssteun verboden.
4055. de godsdienst troost: echt jammer voor depressieve atheïsten.
4056. weer een kookprogramma: maar Titus Livius vond dat het Romeinse Rijk begon te tanen de dag dat de koks er vedetten werden.
4057. atheïstisch altruïsme: enkele Amerikaanse, atheïstische ondernemers hebben een dienstverlening opgezet voor diepgelovige christenen. De organisatie Eternal Earth-Bound Pets neemt de verzorging van de huisdieren van de gelovigen op zich wanneer deze ten hemel zijn opgenomen na de tweede komst van Christus. En die is al voorspeld voor 21 mei.
4058. mensen en dingen: daar waar bij mensen het lichaam het meest zichzelf wordt heeft een fles een geest.
4059. goedheid: goedheid voor anderen bestaat niet direct in het uitvoeren van hen welgevallige daden, maar vooreerst in de definitie daarvan, verder in de formulering van wat hen onwelgevallig is en bovendien in het brandmerken van diegenen die voor het onwelgevallige verantwoordelijk zijn.
4060. lulkoek: de meeste ideeën die op dit moment de framing vormen van de openbare discussie zijn gewoon lulkoek (de islamisering van het Westen als dusdanig, die islamisering als de schuld van de linkse kerk, het belang van de identiteit, het recente nationalisme, het populistische zelfbewustzijn van Henk en Ingrid, het multiculturele drama, de toenemende misdadigheid, de economie gaat kopjeonder als de sociale zekerheid behouden blijft, als we de ondernemers niet ter wille zijn verhuizen ze naar het Oosten ). Geen enkele daarvan doorstaat de toets van de rationele kritiek en ze zijn alle met cijfers te weerleggen. Als intellectuelen desalnietemin die ideeën blijven hanteren zijn ze ofwel van slechte wil ofwel gewoon gediplomeerden die denken dat ze intellectuelen zijn.

maandag 16 mei 2011

Reve en zijn visioen






HERKENNING







Nu weet ik, wie gij zijt,

de Jongen die ik eenzaam zag te Woudsend en daarna,

nog op dezelfde dag, in een kafee te Heeg.

Ik hoor mijn Moeders stem.

O Dood, die Waarheid zijt: nader tot U.


Gerard Reve


Het precieze gebruik ( 4021 - 4040)




Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (4021 – 4040)

4021. in het openbaar blatende cijfers: ondanks de crisis hebben de kapitaalkrachtige Britten hun fortuin de voorbije twaalf maanden met gemiddeld 18 procent zien stijgen. Dat blijkt uit een jaarlijkse rangschikking die de krant The Sunday Times publiceerde. Maar de besparingen onderaan gaan gewoon door.

4022. vervroegde vrijstelling: vervroegde vrijstelling moet kunnen, vanuit het geloof dat iedere mens kan veranderen en ook een tweede kans verdient, en vanuit de meer praktische wetenschap dat zonder zo'n systeem gevangenissen zouden verworden tot vergeetputten zonder hoop, waarin permanent muiterij en geweld zouden heersen.

4023. justitie: de malaise bij de Belgische justitie heeft niets, maar dan ook niets te maken met het uitblijven van een regering met volle bevoegdheden. Het wanbeleid van de opeenvolgende regeringen met betrekking tot justitie duurt al meer dan een kwart eeuw. Telkens beloofden de politici beterschap. Vijfentwintig jaar geleden naar aanleiding van de bende van Nijvel, ruim tien jaar geleden naar aanleiding van de zaak Dutroux en Derochette. Ook alle grote fraudezaken liepen met een sisser af : KB-Lux, Beaulieu, An-Hyp. Er gebeurde niets. De eigenlijke oorzaak van dit falen is de volgende: de hogere politieke heren hebben niet de moed om het criminele gedrag van nog hogere heerschappen gewoon misdadig te noemen en hen te vervolgen. De toplagen van onze maatschappij vormen een nieuwe aristocratie die veel geld van de staat weten binnen te rijven, straffeloos blijven, weinig belastingen betalen en die hun ambt in de traditie van de achttiende eeuw erfelijk aan het maken zijn.

4024. klassejustitie: zes maanden voor zes muffins.

4025. die Holllandse dikke nekken: voor de derde keer in drie jaar tijd heeft een Vlaming de Nederlandse Libris Literatuurprijs in de wacht gesleept.

4026. de laatste neologismen: een slettenmars; Mas, de toren van het volk (Eric Antonis); een blitse poenkar (bijvoorbeeld een bankiersporsche); zich vastklampen aan de broekspijpen van de Leider (het populisme); Wilders kapsel als een teken van zijn buitenstaanderschap; Europa, een generaal zonder troepen, want het volk volgt niet meer; een citoyen sans frontières (een wereldburger).

4027. een burgerlijke leugen doorprikt: Geert Buelens in De Standaard: “De ontnuchterende waarheid is dat veel van onze kinderen straks een betere toekomst zullen hebben als banketbakker dan als bachelor. Jobs die we vandaag in toenemende mate door niet-échte Vlamingen/Fransen/Finnen laten uitvoeren in de bouw- of verzorgingssector bieden meer garantie op werkzekerheid. Overheden, vakbonden en werkgevers moeten dus daarop inzetten als ze de toenemende ongelijkheid in de samenleving willen tegengaan: verantwoorde lonen voor al wie bereid is dit type job uit te voeren. Als samenleving moeten we af van die fixatie op hoger onderwijs. Voor het gros van de knelpuntberoepen moet je hoger secundair technisch hebben gevolgd.”

4028. waarom er populisten zijn: Herman De Dijn (tegen Bas Heijne): “Wat betekent het populisme ten diepste? De negatie van de rede (Durf te denken!) en de bevestiging van het gevoel (Durf te voelen! En kom ervoor uit!). Wat Heijne niet lijkt te beseffen is dat deze tweestrijd tussen rede en hart zo oud is als de Verlichting zelf: Immanuel Kant tegenover Jean-Jacques Rousseau. De tweestrijd zit in de Verlichting zelf. De kritiek op de verlichte rede, die strijdig zou zijn met de natuur van de mens, is trouwens zelf een verlichte kritiek, al te vinden bij David Hume. De relatie tussen rede en hart is complex.”

4029. het problematische ik: we vallen niet zonder meer samen met onze verlangens en daarom zoeken we het gezelschap van klankhealers in een zweethut, pastoors, aurapoffers, dawkinsiaanse vooruitgangsoptimisten, genezers en Tibetaanse masseurs.

4030. kunst (1): haar schoonheid is niet haar doel, maar slechts en middel. Uiteindelijk bestaat zij om ons troost te bieden.

4031. kunst (2): om de troostende functie van de kunst ten volle te beamen moet men eerst inzien dat we troost nodig hebben. Men begrijpt de moderne mens als men weet waarom hem dit moeilijk valt.

4032. oorlog: het is een van de vele voortreffelijke inzichten van Derrida dat er oorlog dreigt als de mensen persé een verlosser willen. Overal merk je dan een heimwee naar één systeem, één onvoorwaardelijk, precies in elkaar passend geheel van ideeën en handelingen dat eindelijk ons uit de nood zal verlossen. Het is dan zaak, aldus de Franse filosoof, minder absolute eisen te stellen en die te vervangen door een meer pragmatische, meer haalbare optie. Of wat simpeler: wie geen geld heeft voor een biefstuk kan altijd zichzelf in een frituur van goedkoper voer voorzien.

4033. macht, sex en socialisme: Dominique Strauss-Kahn, algemeen directeur van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en potentieel presidentskandidaat voor de Franse socialisten, is zaterdagmiddag gearresteerd op de luchthaven John F. Kennedy in New York. De IMF-baas wordt beschuldigd van misdadige seksuele handelingen bij een kamermeisje van een hotel. Stilaan beginnen de socialistische voormannen, in het spoor van Berlusconi, te dromen van een zeiljacht niet alleen vol rinkelende goudstukken, maar ook vol welgevormde nymfen.

4034. hebben of zijn: Koen Meulenaere in Knack: “Vrouwen hebben geen lid en daarom geen lidwoord”.

4035. het destructieve Europa: “Als de vakbonden het Europees pakket een regelrechte aanval op ons sociaal systeem noemen, hebben ze volkomen gelijk”, zegt economieprofessor Paul De Grauwe in Knack. Inderdaad, de Eurozone wankelt na de financiële schokken in Portugal, Ierland en Griekenland. Europa reageert op die crisis door meer greep te krijgen op het economische en budgettaire beleid van de lidstaten. Economic governance, heet dat in het EU-jargon. In de praktijk komt het neer op loonmatiging en een harde begrotingsdiscipline wat dan weer gevolgen heeft voor het sociale vangnet. De vakbonden vrezen ook dat hun rol wordt aangetast als ze niet meer vrij kunnen onderhandelen over de lonen.

4036. schijnintellectuelen: het is makkelijker op een bepaald moment modieuze gedachten en emoties te hebben dan je goed te gedragen.

4037. effectief schelden: noem de naam van je tegenstander en voeg daaraan toe: “Als het regent laat die man alleen een slijmspoor achter”.

4038. vrijmetselaars: hun loges zijn exclusief mannelijk. Qua emancipatie van de vrouw zijn ze geen haar beter dan de moslims.

4039. het socialisme: men kan het draaien of keren zoals men wil, de boodschap van het socialisme komt erop neer dat de rijkeren zich dienen te matigen ten voordele van de minder rijken. Het is daarom dat poenschepperij, al dan niet in de vorm van bonussen, het bezit van dure sportwagens en het verlangen dat iedere aantrekkelijke vrouw zich vrijwillig onder je buik legt precies voor een socialist onaanvaardbaar zijn. Omgekeerd, als die toestanden voor de vertegenwoordigers van de rechtse partijen meer acceptabel lijken, dan blijkt daaruit hoe zij van in den beginne als minder moreel (of meer immoreel) worden gezien. Als hun principes al lak lijken te hebben aan de moraliteit, hoeveel te meer zal dat het geval zijn met hun praktijken!

4040. moraliteit: de kwaliteit van iemands morele redeneerwijze blijkt uit zijn vermogen het westerse denken ook in zijn kwalijk riekende hoeken en kanten gewaar te worden, ter sprake te brengen, af te keuren en uit zijn bereidheid die te corrigeren. We kunnen maar niet aanvaarden dat ons westerse politieke en economische systeem misschien toch niet het beste is en dat andere landen andere en zelfs betere waarden kunnen hebben. Zo’n houding, die duidelijk zichtbaar wordt in het populistische standpunt over de islam, is een vorm van spiritueel kolonialisme, een domme, bevooroordeelde eigengereidheid die onze cultuur ontsiert.



zondag 8 mei 2011

Het precieze gebruik (4001 - 4020)



Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (4001 – 4020)
4001. straffe cijfers: voor het aanslagjaar 2009 – inkomsten 2008 – bedroeg de totale toegekende notionele-interestaftrek 17,3 miljard euro, of net geen 700 miljard (!) in oude frank. Voor alle duidelijkheid: dit bedrag geldt slechts voor één jaar. Op tien jaar gaat het dus om 7000 miljard oude Belgische franken. Tegen 2015 moet de Belgische overheid op last van Europa ongeveer 18 miljard euro besparen, ongeveer evenveel dus als de jaarlijkse notionele-interestaftrek. Of: hoe besparen niets anders is dan geld ophalen bij de minder rijken om het door te sluizen naar de zeer welstellenden. Dit is een voorbeeld van de échte transfers waarover De Wever en de zijnen geen woord reppen.
4002. eindelijk rechtvaardigheid: tijdens een concert van Justin Bieber in Sydney afgelopen weekend is het tieneridool bekogeld met zes eieren.
4003. de USA: deze zeer christelijke natie, die zichzelf over de hele wereld als een voorbeeld aanprijst, begon eendrachtig te juichen toen zij zonder enig proces haar publieke vijand nummer 1 met voorbedachten rade doodschoot. Eindelijk rechtvaardigheid!
4004. de laatste neologismen: boterzachte beloftes; de staatsteun aan de economie, een soort Bullshit Valley, die erop neerkomt dat arme belastingsbetalers zonder het te beseffen al een halve eeuw rijke bestuurders van grote multinationals financieren die de douceurtjes van hun blazerdragende vriendjes in het Ministerie van Economische zaken doodleuk in hun eigen zak steken of doorsluizen naar hun buitenlandse aandeelhouders (naar Ewald Engelen in DGA); topsport, een lucratieve handel in luchtkastelen ten voordele van de natie; na tien jaar in de nor was hij bajesmaf; verliefdheid of de honger naar zacht vlees; Heidrich, the überbad guy; een omhooggevallen geitenhoederszoon; iedere tweet ontwikkelde zich tot een affectief goudklompje; een politicus als een goochelkoning; grootstedelijke klereherrie; een stuk vee van een mens; daar leefden de mensen met het inkomen van een arbeider en het streven van een burger; een wonder- of bedondermiddel; wel betalen, niet bepalen (Wilders over Nederland in verband met de Europese politiek); de linksche Gutmensch (Nederlands scheldwoord voor een linkse medemens, meestal met op z’n minst twee spelfouten als het woord in de nieuwe sociale media of in ingezonden brieven verschijnt); de blonde schrik uit Venlo (Wilders).
4005. het domste citaat van de week: Aart Brouwer in De Groene Amsterdammer: “Hopelijk valt bij de felste tegenstanders van Wilders nog een keer het muntje. Een volk dat zijn schrijvers, cartoonisten en zelfs gekozen politici de mond wil snoeren, draait in wezen zijn eigen vrijheid van meningsuiting de nek om”.
4006. de leugen van de week: de dood van Osama als een kans op een harmonieuze wereldorde.
4007. naturalisten: de mensen die er jaren aan gewend zijn in natuurkundige schema’s en modellen te denken kunnen dat ook niet laten in menselijke aangelegenheden. Ze schrijven culturele ontwikkelingen dan ook uitsluitend toe aan bijvoorbeeld demografische en andere objectief meetbare krachten. Hier verraadt zich een onvertrouwdheid met en zelfs een angst voor de niet onmiddellijk en niet geheel grijpbare menselijke ziel. Geen wonder dat zulke types al spoedig geen raad weten met het feit dat tachtig procent van alle mensen (in alle tijden, op alle plaatsen) op een of andere wijze religieus is. Meten is nu eenmaal niet altijd weten.
4008. culturalisten: voor hen zijn menselijke aangelegenheden louter een kwestie van onze omgang met woorden en symbolen. Geen wonder dat dergelijke opvattingen op den duur ontaarden in een wazig spiritualisme en in een (collectief) subjectivisme waaronder geen mens nog een vaste bodem kan vinden.
4009. Galileo: net zoals het verhaal over De Tachtigjarige Oorlog als een strijd tussen de onbaatzuchtige en lelieblanke Geuzen en de wrede en gluiperige Spanjaarden niet erg bestand lijkt tegen de feiten, zo blijkt ook de bloedstollende geschiedenis van de ‘oorlog tussen religie en wetenschap’ vooral uit mythen te bestaan (die van het nationalisme, die van de vooruitgang; die van de wetenschap als heilsleer enz.). Wetenschapshistorici hebben ondertussen aangetoond dat de relatie tussen die twee polen heel wat complexer was dan bijvoorbeeld Dawkins en Hitfchens ons willen doen geloven. Bij de laatsten gaat het slechts over godsdienstkritiek van de eerste orde, een terrein voor beginners. Zie hiervoor Ronald L. Numbers (red), Galileo goes to jail and other myths about science and religion (Harvard University Press 2011).
4010. cognitieve onmacht: gerenommeerde wetenschappers in Duitsland – waaronder ook joodse! – konden Einstein niet volgen of geloofden hem niet. Ze onderschreven destijds ook de beruchte Welteislehre. Wie moesten dan diegenen volgen die geen natuurkunde of sterrenkunde of aardrijkskunde kenden?
4011. vriendschap: twee personen als het aangename resultaat van een som van misverstanden.
4012. de huidige geestelijkheid: de geestelijkheid in de moderne wereld kan niet anders figureren dan als een collectie van achterlijke dwaallichten.
4013. casinobanken: de Belgische politici Dirk Van der Maelen en Karel Vereycken willen dat de banken opgesplitst worden voor het te laat is. In het heetst van de financiële crisis was dit een breed gedragen politieke eis. Het casino waar bankiers het spaargeld van de mensen kunnen vergokken zonder daar zelf de gevolgen van te moeten dragen, is nog steeds open. Het is hoog tijd om dat casino te sluiten.
4014. Wilderiaanse censuur: het is ronduit verwerpelijk dat het Thomas von der Dunk onmogelijk is gemaakt een lezing te houden die Wilders en zijn overigens onzinnige doelstellingen door de mangel haalde (zelfs het duidelijk rechtse Elsevier is van die mening). Diens kompaan Hero Brinkman heeft daarin kennelijk een rol gespeeld. Alleen al het taalgebruik van de laatste verdient luidruchtige afkeuring. Hij zei over Von der Dunk: 'In een debat zou ik zijn enkels afzagen'. En zoiets heet dan ‘vrijheid van meningsuiting’. En een sujet met een dergelijk agressief denkraam is lid van een partij die onder meer de ‘cultuur’ ‘aan de échte Nederlander wil teruggeven’.
4015. de verkalkte oudjes (1): wij zijn niet zo veranderlijk als we lijken. Zijn we eenmaal zestig dan zijn we doorgaans vastgelopen niet alleen in onze gewoontes, kennissen en in onze voorkeuren, maar ook in onze intiemste overtuigingen. De laatste werden in ons leven zozeer deel van onszelf dat we ze niet kunnen inwisselen tegen andere zonder de uiterlijke of de innerlijke structuur van ons bestaan en daarmee ons comfort in gevaar te brengen. Nietzsche wees er al op dat de mensen de behoefte hebben om het tweede deel van hun leven te doen rijmen op het eerste. Het is dan ook een vreemde, uiteindelijk illusoire ervaring langdurig en indringend te praten met oudjes alsof ze nog zoekend zijn, alsof ze bereid zijn bij een nieuw, plotseling meer lichtgevend inzicht van mening te veranderen. Meestal zoeken ze naar een of ander nieuw cement dat hun vertrouwde vooroordelen nog hechter aan elkaar metselt, hun ik als een vierkante donjon vastzet in een wankele wereld en hun identiteit definitief stabiliseert.
4016. de verkalkte oudjes (2): wie met hen praat moet dus strategisch te werk gaan. Verwacht niet dat je gesprekspartner door een reeks van betere argumenten uit zijn hol te jagen is. Hij zit er veilig en hij blijft er. Wat misschien mogelijk is dat hij binnen het afgebakende weiland van zijn geliefde opvattingen enigszins weet te vatten dat ook de meningen in een naburig grasland niet helemaal zinloos, onwaar of nutteloos zijn.
4017. Wilders en de fascismemetafoor: uiteraard maken de populisten zich boos als weer eens een linksche mensch hun opvattingen of daden in verband brengt met het fascisme (of zelfs maar het pre-fascisme zoals in het boekje van Rob Riemen, zie mij bibliogafie). Zo’n vergelijking is waarachtig geen compliment en ze doet geen recht aan de onvoorstelbare wreedheid van het fascisme. Die vergelijking is dus niet fijnzinnig. Van de andere kant is een tijdige waarschuwing voor een min of meer fascistisch staatsbestel op zijn plaats: de nauwelijks ingetoomde, voorlopig gelukkig nog alleen maar verbale razernij van vele populistische kopstukken, twitteraars en lezerbriefschrijvers springt in het oog. Het lijkt mij best mogelijk dat dit soort ongelimiteerde woede kan ontaarden in iets vreselijks als de partij de alleenmacht zal hebben veroverd. Als we iets van het fascisme hebben geleerd dan is het dit: we moeten de slang de kop afbijten voor die giftig begint te sissen.
4018. het verwarde denken: voor velen is het verwarde denken een voordeel. Zo zien ze hun eigen tegenspraken niet. Ze verbazen zich over de enorme wisselende rijkdom van hun innerlijke leven. Er is altijd wel een of andere mening beschikbaar om hun handelingen behendig te legitimeren.
4019. slaafse naturen: er zijn vier of vijf erg belangrijke praktijken die het geestelijke leven van Europa hebben gekleurd en nog steeds kleuren. Een slaafse ziel strekt zich niet verder uit dan de ruimte die voor de uitoefening van deze praktijken noodzakelijk is. Wie zijn oor te luisteren legt hoort in de trechter van de voorbije eeuwen een bijzonder geruis: het overal en steeds maar opnieuw aanzwellend gefleem van de vleiers. Middenin die geluidenzwerm staan de machtigen te genieten. Als hongerige reptielen halen ze met hun tongen bliksemsnel uit naar die opmerkingen die hen het aardigst lijken. Een sterke natuur is noch een vleier noch een gevleide. Zo iemand is in zekere zin buiten-de-tijd.
4020. kleinburgers: de meeste ouders willen voor hun kinderen een kleinburgelijk geluk (geen filosoof worden, geen kunstenaarsfantasieën, wel iets met wiskunde of getalletjes studeren). Wie geen kleinburger is wil het worden en benijdt zijn beperkte, maar zekere en bestendige greep op het leven. Het beste van alle werelden bestaat misschien in een stukje hypocrisie: in het materiële een kleinburger te zijn en hem tegelijk met geestelijke middelen weten te boven te komen.



donderdag 5 mei 2011

De mythe van 'de linkse kerk'





De punchball van de rechtsen: de linkse kerk





In zijn e-book ‘Links van de kerk. De linkerzijde en de multiculturele samenleving’ onderzoekt professor sociolinguïstiek Jan Blommaert (zie foto) het waarheidsgehalte van een aantal stellingen met betrekking tot links en de multiculturele samenleving. Pieter-Paul Verhaeghe heeft het boek gelezen en geeft commentaar.


Links heeft jarenlang de multiculturele samenleving opgehemeld en de problemen ervan doodgezwegen.” Het is een vaakgehoorde stelling in rechtse kringen, getuige het discours over etnische minderheden van het Vlaams Belang, de N-VA en consorten. Maar ook in progressieve middens wordt deze stelling meer en meer bon ton. ‘Linkse’ opiniemakers zoals Yves Desmet en Paul Scheffer sloegen rond de eeuwwisseling mea culpa en vonden het plots noodzakelijk om het over ‘kut-Marokkaantjes’ en het ‘multiculturele drama’ te hebben [1].


Waaruit bestaat de mythe van de linkse kerk?


Blommaert vat de mythe van de linkse kerk als volgt samen (p. 6):
-“De linkse kerk heeft jarenlang het debat over multiculturalisme gedomineerd; ze heeft die multiculturele samenleving gesacraliseerd …, en ter zelfde tijd heeft ze de nadelen en gevaren ervan doodgezwegen en toegedekt onder politieke correctheid."
-"Die linkse kerk is een hoogopgeleide elite die in knusse blanke buurten woont en flink geld verdient; ze heeft dus geen enkele directe ervaring met de nadelige kanten van de multiculturele samenleving. Het wordt nu tijd dat we de dingen zeggen zoals ze zijn, … en de multiculturele samenleving zien zoals ze is: als een fiasco, … De moraliserende betweterigheid van de linkse kerk is daardoor een bedreiging voor onze samenleving …”


De mythe besproken


-“Links heeft het debat gedomineerd en de multiculturele samenleving gesacraliseerd”


Jan Blommaert stelt dat er eigenlijk nooit een linkse kerk is geweest, wel een rechtse. Links heeft vrij snel de invalshoeken over de multiculturele samenleving van rechts overgenomen. Er was met andere woorden geen sprake van een linkse dominantie op inhoudelijk vlak.
De linkse pro-multiculturele standpunten waren volstrekt marginaal in de debatten die er toe doen. Jan Blommaert illustreert dit met de geschiedenis van het Belgische migrantenbeleid.
De eerste mensen die zich iets van de problemen van de migranten aantrokken waren eind jaren zeventig te vinden in de kringen van de vakbonden en het welzijns- en opbouwwerk. Zij legden vooral de klemtoon op de kansarmoede van gastarbeiders.
Door de verarming van de migrantenbevolking wordt de groep steeds meer oververtegenwoordigd in ‘probleemstatistieken’. Hierdoor wordt ze zichtbaarder en wordt ze ook steeds vaker als zondebok en schietschijf gebruikt door lokale rechtse politici. Dat ontlokt op zijn beurt een antiracistische beweging van linkse signatuur.
Vanaf 1988 breek het Vlaams Blok door met een uitgesproken racistische campagne. Het is hier dat we voor de eerste keer een nadruk zien op de cultuur en religie van migranten, veeleer dan op sociaaleconomische achterstelling. Vanaf de eerste ‘Zwarte Zondag’ wordt het migrantenthema ook het meest polariserende thema in Vlaanderen.
Als reactie wordt in 1989 het Koninklijk Commissariaat voor het Migrantenbeleid (het KCM) opgericht. Dit commissariaat wordt geleid door Paula D’Hondt (CVP), iemand die haar strepen verdiend heeft bij de christelijke vakbond en de vrouwenbeweging (iemand van ‘links’ dus). Het KCM ontwikkelt een ‘integratieconcept’ met een sterk culturele inslag. Vanaf het einde van de jaren tachtig verschuift de consensus inzake de migrantenproblematiek van kansarmoede naar cultuurverschillen.
Vanaf die periode wordt racisme ook steeds meer ‘soft’ benaderd: het is een attitude die in vele gevallen ‘begrepen’ kan worden. Links pleit hier voor ‘tolerantie’ en ontkrachten van vooroordelen via informatie.
Links raakt intern verdeeld rond thema’s als racisme, de houding tegenover de islam, identiteit en nationalisme. Rechts neemt de hegemonie definitief over.


Deze beknopte geschiedenis van het migrantenbeleid toont zeker aan dat er van de mythe van de ‘linkse kerk’ weinig klopt. Vanaf 1989 worden de linkse recepten van tafel geveegd en vervangen door de probleemdefinitie die door rechts wordt aangereikt. Desalniettemin vind ik dat Blommaert wat te licht over deze stelling gaat. Ik ga akkoord met Blommaert dat nog maar een verwaarloosbaar deel van links de multiculturele samenleving ‘sacraliseert’.
Een groot deel van links zwijgt niettemin wel een aantal thema’s dood. Het is bijvoorbeeld nog steeds wachten op een partijstandpunt van de SP.A over het hoofddoekendebat, etnische concentratiescholen en soortgelijke thema’s.
Over de ongelijke genderverhoudingen die leven bij een deel van de etnische minderheden horen we de linkse politici ook zeer weinig.
Hierdoor weigeren ze een links perspectief op deze thema’s in te nemen. Ze redeneren dat deze thema’s de linkse beweging verdelen en dat kiezen verliezen is. Dat is jammer, want zo laten ze deze thema’s volledig door rechts domineren. Over dat stilzwijgen heeft Blommaert het naar mijn mening wat te weinig.


-“Links heeft de multiculturele nadelen toegedekt onder politieke correctheid”


Ook met deze stelling gaat Jan Blommaert niet akkoord. Eigenlijk zijn er geen linkse taboes, maar wel een hele hoop rechtse. Iedere linkse invalshoek op de multiculturele samenleving en haar problemen wordt door rechts a priori als ‘wereldvreemd’ bestempeld.
Op die manier moet er niet op de argumenten van links ingegaan worden en worden de linkse standpunten onbespreekbaar. Linkse standpunten zijn dus rechtse taboes. Als er al een politieke correctheid is, aldus Blommaert, dan is het er een die rechts gesitueerd kan worden.
Volgens mij zit er in deze redenering zeker een kern van waarheid. De centrale strategie van rechts is inderdaad om linkse argumenten a priori als ‘irrationeel’ en ‘wereldvreemd’ af te doen. Hierdoor moeten ze niet op deze argumenten ingaan.
Desalniettemin moet links misschien ook de hand in eigen boezem steken. Links vertoont vaak een intellectuele luiheid en laat het na om zaken in de diepte te beargumenteren. Wanneer men het heeft over ‘sociaaleconomische verklaringen’, worden deze niet in de diepte uitgewerkt.
Hoe precies vertaalt de gebrekkige opleiding van migrantenouders zich in allerhande problemen bij hun kinderen? Is het probleem dat te weinig etnische minderheden werken of dat ze werk vinden in jobs met slechte werkomstandigheden? Wat zijn de sociaaleconomische mechanisme achter de zogenaamde ‘zwarte’ buurten?
Hoewel er verschillende studies bestaan waarop links kan steunen, worden deze te weinig vertaald in het linkse politieke discours. Links moet meer aan de mensen uitleggen hoe de vork in de steel zit en zich niet tevredenstellen met het louter verwijzen naar ‘sociaaleconomische verklaringen’.
Het is jammer dat Jan Blommaert op deze intellectuele luiheid niet wijst. Meer zelfs, ook in dit boek lezen we niet hoe de kansarmoede van etnische minderheden zich precies vertaalt in allerhande andere problemen.


-“Die linkse kerk is een hoogopgeleide elite die in knusse blanke buurten woont en flink geld verdient; ze heeft dus geen enkele directe ervaring met de nadelige kanten van de multiculturele samenleving”


Naar mijn mening gaat Blommaert niet of toch zeer weinig in op dit deel van de mythe van de linkse kerk. En eigenlijk is er wel iets voor deze stelling te zeggen.
De kloof in de linkse beweging tussen ‘voor- en tegenstanders’ van de multiculturele samenleving loopt in sterke mate langs sociaaleconomische breukijnen.
Uit onderzoek blijkt ook dat een groot deel van de klassieke linkse achterban vatbaar is voor het migrantendiscours van (extreem-)rechts [2]. Over deze dualisering van de linkse beweging langs sociaaleconomische lijnen en de mogelijke oplossingen ervoor zwijgt de taalsocioloog Blommaert helaas in alle talen.


Conclusie


Het boek ‘Links van de kerk’ is een leerrijk en vlot geschreven boek. Een aantal rechtse clichés worden er genadeloos in doorprikt en het is in deze tijden aangenaam om nog eens een boek te lezen van een auteur die zich zonder complexen 'links' noemt.
Naar mijn aanvoelen mocht Blommaert een aantal stellingen wel nog wat dieper uitwerken, maar dit is misschien muggenzifterij. Het boek is gratis te downloaden op de website van KifKif.


Pieter-Paul Verhaeghe
Pieter-Paul Verhaeghe is medewerker bij Poliargus.








Blommaert, J. (2011). Links van de kerk. De linkerzijde en de multiculturele samenleving, Antwerpen, Kif Kif vzw.


Noten:


[1] DeSmet, Y. (2002). Over kut-Marokkaantjes, hondendrollen en Jean-Marie Le Pen. De Morgen, 24 april 2002.
Scheffer, P. (2000). Het multiculturele drama. NRC Handelsblad, 29 januari 2000.
[2] Houtman, D. & Achterberg, P. & Derks, A. (2008). Farewell to the leftist working class.New Brunswick:
transaction.





dinsdag 3 mei 2011

Het precieze gebruik (3981 - 4000)




Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (3981 – 4000)

3981. de god der christenen: hij is een AAA-god: alwetend, algoed en almachtig. Laat je één predikaat weg dan verandert hij pardoes in een AA-opperwezen.

3982. Nederland: een tamme democratie met Wilders; oorlogszuchtig rillen met Hillen; een asielbeleid met schijnhumaniteit; lekker kicken op de hypotheekaftrek; de triomf van de kleinburgers; het gidsland op de dool; iedereen zoals De Telegraaf; met hun beurs rinkelende Judassen tot alles bereid voor dertig zilverlingen of - als die ontbreken - voor een summier moment van vervuld ressentiment.

3983. linkse partijen: ze moeten eindelijk af van al die vormen van goedkope verontwaardiging. Ze moeten opnieuw hun rug rechten, de vuist ballen en opmarcheren naar een duidelijk en voor de meeste mensen zeer aantrekkelijk doel: het belang van de meerderheid (en dat is precies het omgekeerde van wat alle neoliberale ijveraars zo vurig verlangen).

3984. kweekvijvers: Brussel kweekt zelf de Ware Finnen. Het overal aanwezige rationeel-economische gepraat steekt de lont aan van het populisme.

3985. de laatste neologismen: very irritating politicians; pimpen (opleuken); waar Julian Assange passeert beginnen zelfs de condooms te lekken (een Glimp van Paul Claes); van politici verwacht je nu en dan een gedachte, niet alleen ratelkunst, maar wel enig opkrullend proza met vlees aan. Een originele idee is ook niet verboden (Hugo Camps).

3986. diepzinnige lariekoek: Herman van Rompuy (CD&V): “In een veranderend Europa moeten de kerkelijke gemeenschappen een belangrijke rol blijven spelen”.

3987. religie (1): in de USA is een hele tak van de afslankindustrie opgehangen aan de vraag: What would Jezus eat?'.

3988. religie (2): velen dachten dat de moderniteit God overbodig zou maken. De grote krachten van deze beweging (technologie, democratie, keuze en vrijheid) hebben echter veeleer een versterkend dan wel een ondermijnend effect op de godsdienst.

3989. religie (3): in Europa diende de scheiding van kerk en staat om de invloed van de eerste op de tweede te beteugelen. In de Verenigde Staten is het omgekeerde het geval: daar betekent die scheiding dat de staat zich niet te veel met de religie mag bemoeien. God werd er overgelaten aan de vrije markt. Met alle succes van dien. Die groeiende markt strekt zich vandaag uit tot in Rusland en China. Niet het Europese maar het Amerikaanse model verovert de wereld. In onze streken heeft de vloedgolf van het atheïsme hooguit twee eeuwen geduurd. Het tij is gekeerd.

3990. de nieuwe Marx: godsdienst is de prozac van het volk.

3991. religie (4): de antropoloog Lionel Tiger en de neuropsychiater Michale McGuire onderstrepen in hun nieuw boek(‘Het goddelijke brein’) dat de mens van nature, van in zijn brein een religieus wezen is. Godsdienst, schrijven ze, is even alomtegenwoordig als de zwaartekracht, precies omdat de mens daardoor zijn spirituele en materiële welzijn kan verhogen. Een activiteit die zolang en in zoveel culturen zo dominant aanwezig is moet een functie hebben die vanuit ons evolutionair verleden moet worden verklaard. Zo is geloven goed tegen stress en het is comfortabel, want ons brein is niet gemaakt om na te denken, alleen maar om zo snel mogelijk zinvol te handelen. Het houdt zich niet bezig met voor het overleven irrelevante vragen (zoals de vraag of iets nu werkelijk waar is of wat het wezen van een of ander fenomeen uitmaakt). Rituelen en het gebed organiseren een zekere voorspelbaarheid die ons deugd doet. Een gezond brein dus in een biddend lichaam.

3992. euroscepticisme: de gladde Portugees Jose Manuel Barroso boezemt de mensen geen vertrouwen in, nog minder dan een verkoper van tweedehandsauto’s. Je kan zijn leugens niet alleen horen, maar ook ruiken. De grootste en de meest ergerlijke daarvan is dat besparingen noodzakelijk ten koste moeten gaan van de programma’s die de zwakste medemens helpen.

3993. islamkritiek: ik heb niets tegen islamkritiek, indien men de argumenten daarbij ook op de eigen levensstijl en ideologie betrekt.

3994. de eenzame Vlaming: hij haat de Walen in het Zuiden, de kakelende kaaskoppen in het Noorden en al die nazisnorren in het Oosten. Gelukkig is er in het Westen nog de zee.

3995. kerkelijke seksschandalen: niet alleen de bisschoppen zijn schuldig, maar ook ieder kerklid dat ondanks alles getrouw hun hielen blijft likken.

3996. zwakke geesten: men riekt ze in de buurt van dominante meningen of in de schaduw van leidende figuren.

3997. een succesvolle leugen: Koen Schoofs: “In de sociale zekerheid kun je niet spreken van transfers over de taalgrens. Dat is geen denkfout, dat is een leugen!”.

3998. succesvolle bedektaal: Leterme als hij het heeft over ‘de nodige terughoudendheid’ als er bij de banken beslist wordt over bonussen.

3999. succesvolle verzen: ‘Leve de camouflage!’ (Arjen Duinker); ‘Ten prooi aan onszelf, ten prooi aan elkaar ‘ (Christophe Vekeman); ‘Zwemmen is niet het water mennen/maar altijd verliezen van” (Reinhout Verbeke); ‘Kasseien: bloedloze keizers van terreur/en harde stenen stilte’ (Willie Verhegghe).

3400. het citaat van de week: Benno Barnard: “Mussolini liet zoals bekend de treinen op tijd rijden. Dat de treinen in België gewoonlijk te laat zijn betekent niet dat er daar geen fascisme bestaat.”



zondag 1 mei 2011

Het precieze gebruik (3961 - 3980)



Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (3961 – 3980)
3961. een jaarlijkse treurdag: morgen is het 1 mei, de dag waarop de vuist van duizenden ooit garant stond voor de hoop.
3962. recente onwil: dat de meeste intellectuelen van nu terecht een slecht geweten hebben blijkt uit de meest onwelriekende leugens die zij zichzelf en anderen op de mouw spelden om te ontkennen dat de socialistische partij als eerste en bijna als enige de motor is geweest voor de sociale vooruitgang. De intellectuelen verkopen zich steeds meer en meer en steeds met minder schaamte aan degenen die zich welbewust de sociale afbraak tot doel stellen. Dat is hun schande.
3963. de laatste neologismen: hij is een echte grapjurk, maar geen opwaaiende; de zanger Milow toonde zich in vele gedaanten: popjongen, countryboy, afrofeestneus, rockbeest; een bloeiende smoelstruik (baard); een kwart van de vraaggesprekken op VTM en VRT bestaat uit voxpops (straatinterviews met gewone mensen); vele Woestijnvissen in één Vijver; mevrouw Poppe, die kwistig bijgeplamuurde barbie; de Nieuw-Vlaamse Arrogantie (NV-A); Leterme, de marathonman van lopende zaken.
3964. het Vlaams: er steekt ongetwijfeld iets democratisch in de verdediging van het Vlaams (‘kleed’ in plaats van ‘jurk’, ‘vijgen na Pasen ‘ in plaats van ‘de mosterd na de maaltijd’). Iedere dwang van buiten ervaart de Vlaming immers als een dwang van boven. Maar zoals ik niet wil opgesloten raken in een eng De Weveriaans nationalisme zo weiger ik evenzeer ingeperkt te worden door een nauwelijks verruimde streektaal.
3965. Caroline Gennez (foto): wie geen enkel talent heeft om de medemens te imponeren, te verleiden of voor zijn zaak te winnen kan nog altijd respect opeisen. Zoals mislukte vaders doen.
3966. het Vlaamse complex: Hollandershaat, Walenangst, kwezelachtigheid, katholiek gekruip, streekgewauvel, overdreven voorzichtigheid, het culturele kerktorenprobleem, maar vooral: het onophoudelijk gegrien van duizenden Calimero’s.
3967. een zin met daarin de drie dingen die het volk wil: “My god (religie), riep de koningin (royalty) toen de prins zijn hand op haar knie legde (seks)”. Volgens Bernard Shaw is dit de ideale openingszin voor een succesvolle roman.
3968. makkelijk: men kan een hele psychologie opbouwen vanuit de idee van het makkelijke. De volkse passie voor koninklijke aangelegenheden vindt ook daarin zijn verklaring. Mark van de Voorde schrijft daarover in De Standaard: “Royals bekijken is een vrijblijvende bezigheid waar geen zelfreflectie aan te pas komt. Het eigen heil staat niet op het spel, zelfs niet in symbolische zin. Royals zijn geen concurrenten. Hun leed troost de gewone sterveling. Wat de mensen in het bijzonder fascineert is de erfelijkheid van de monarchie. In een samenleving die beweert dat plaats, promotie en carrière louter op meritocratie zijn gestoeld, terwijl in werkelijkheid velen hun plaats, promotie en carrière slechts te danken hebben aan die van vader of moeder - is de monarchie de enige die daar oprecht voor uitkomt. Royals hoeven niets te bewijzen tenzij hun stamboom. Dat is de droom die de mensen willen zien: niets te hoeven doen om iets te bereiken, volledig zijn gewoon door jezelf te zijn”.
3969. plantaardige seks: VRT-weerman Frank Deboosere: 'De bomen hebben een actief seksleven gehad dit voorjaar.'
3970. Leterme (1): met sport als de voornaamste bijzaak van de wereld.
3971. Leterme (2): Walter Pauli in De Morgen: “Leterme II mag doen alsof ze een volwaardige regering is, de echte sleutel ligt bij de onderhandelaars als Wouter Beke, Bart De Wever en Elio Di Rupo. Pas als zij een vermoeden krijgen hoe eruit te raken, kan het land misschien vooruit. Zij zijn de topsporters. In afwachting draait Leterme II rondjes in het criterium van lopende, vaak surplacende en soms spurtende zaken”.
3972. O die heerlijke Verlichting!: de publicist Thomas von der Dunk in De Volkskrant: “Er wordt voortdurend gejammerd over de barbaarsheid van de islamitische landen. Maar als mensen dan met moeite aan die hel zijn ontsnapt, dan geven wij niet thuis”.
3973. De Wever onlogisch: deze intelligente politicus wil dat België verdampt in Europa. Toch wil hij nu de Tunesiërs niet in het zuiden van Frankrijk tegenhouden, maar aan onze grens, dit wil zeggen ergens ter hoogte van Rijsel. Wie onze grenzen wil sluiten, doet echter Belgische deuren dicht.
3974. een uitspraak: “Aan facebooken doe ik niet. Dat liegt me niet.”
3975. de grootste systematische roof van nu: Paul Huybrechts in De Morgen: “We moeten af van de nulrente. Centrale bankiers stellen zich nu op als de slaven van de financiële industrie. De rente moet geleidelijk weer naar de drie procent worden opgetrokken. Dan kunnen de commerciële banken opnieuw redelijke rendementen (op de spaarboekjes) bieden en kan het sluipende verarmingsproces stoppen”.
3976. spaarcijfers: de Belgen deponeerden in 1992 47 miljard op de spaarboekjes. In 2010 was dat 197 miljard (!). De lage rente wordt dus steeds meer misdadig. Een hogere rente dient een urgent, uitermate sociaal actiepunt te zijn van alle linkse partijen, maar, en dat is typisch, ze zwijgen daarover als een graf.
3977. Belgische trappen van vergelijking: overzomeren, overwinteren, overjaren.
3978. een rake Gennez op 1 mei: Gennez vindt dat de banktoplui geen bonus verdienen zolang de banken niet elke euro hebben terugbetaald die ze kregen in het kader van hun reddingsplannen tijdens de crisis, zolang ze niet fundamenteel gezond zijn en zolang niet alle medewerkers en spaarders een deeltje van de koek krijgen. De sp.a stelt daarentegen voor de collectieve bonussen uit de loonnorm te halen zodat in bedrijven en sectoren waar het goed gaat, voor elk personeelslid iets extra mogelijk is, aan een fiscaal gunstig tarief. Gennez haalde daarbij uit naar de rechterzijde, die vindt dat we moeten zwijgen over die bonussen.
3979. het recente populisme: Bas Heijne schreef een boekje over het populisme. Het is een impliciet antwoord op hedendaagse rationalisme van Dawkins en consorten. Het recente populisme is niet alleen een reactie op de versnippering en verwatering die globalisering en immigratie met zich meebrengen. Het is ook een reactie tegen een wereld waarin alleen nog maar in rationele of economische termen wordt gedacht. Rationaliteit én irrationaliteit kenmerken de mens en de afwezigheid van de ene roept onvermijdelijk de aanwezigheid van de andere op.
3980. het onbereikbare: de mens kijkt op naar het onbereikbare, bijvoorbeeld naar helden, heiligen, sterren en BV’s. Die vier categorieën van de overtreffende trap van de menselijke soort zijn echter niet onbereikbaar genoeg. Daarboven staat God, of in zijn aardse gedaante, de koning.