Het precieze gebruik (4641 - 4660)

Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (4641 – 4660)


4641. een dode dwarsligger met blijvend applaus: het zevende en laatste deel van het verzameld werk van Karel van het Reve werd op zes december 2011 feestelijk gepresenteerd in Amsterdam. De opzettelijk argeloze en naïeve houding waarmee hij communisten, psychoanalisten (waaronder Freud) en biologen (bijvoorbeeld Darwin) in hun hemd zette, zijn heldere logica en natuurlijk zijn humor en elegante stijl maken van Van het Reve nog steeds een van de meest gelezen essayisten. De wijze waarop hij de literatuurwetenschappers belachelijk maakte blijft gewoon goddelijk.

4642. schijn en zijn: Benno Barnard: “Wat de anderen nooit snappen is dat ik in werkelijkheid nogal verlegen en nerveus ben, maar die remmende eigenschappen compenseer met vertoon, slagroom, verguldsel, aanstellerij”.

4643. een jonge messias: met het zwaard van het positivisme in haar vuist zwaait de wetenschap naar de onwetenden. Maarten Boudry, ‘doctoral researcher’ aan ‘Ghent University’, begint nu ook in het publiek en bijzonder vinnig zijn (geleende) gifpijlen af te schieten naar alle lieden die iets negatiefs over Darwin, diens leer of zijn volgelingen durven te fluisteren. Weer een volstrekt ongenietbare gelovige, die niet in staat is met een zekere (zij het geringe) instemming en met een beetje warmte het tegendeel van zijn eigen, geliefde opvattingen te denken.

4644. onze nood aan warmte: buiten het menselijke (en zoogdieren-) universum is het heelal inderdaad heel kil. Het menselijke wezen is een warm wezen van nature. Zoogdieren zijn wij: gedragen in een warme matrix, gevoed met warme melk. Geen wonder dat de pijnlijke, maar onomstotelijke waarheid over het levensloze heelal ons tegen de borst stuit. Het is een valse hoop (en een verkeerde antropologie) van de darwinistische wetenschap te menen dat de waarheid hieromtrent het laatste woord zal hebben. En dat is hún bijgeloof.

4645. de laatste neologismen: de Boudry’s en de Braeckmannen van deze wereld; boomvrij WC-papier; de ergerlijke mode van het Latijngooien.

4646. de klassenstrijd (1): donderdag begon een warenhuis in Wilrijk vers brood te bakken, maar de verkoop ervan was blijkbaar geen succes. Tegen sluitingsuur zat het met een massa overschot. Iemand zei aan de kassière: "Ik ken een voedselbank die misschien gebruik kan maken van het overschot". Haar antwoord: "Sorry meneer, dat mogen we niet doen, de directie vraagt om alles in de afvalcontainer te gooien".

4647. Weveriana (1): volgens De Wever is de nieuwe regering een obesitas-regering, met te veel postjes voor ministers en staatssecretarissen. Volgens dezelfde politicus is de overheid “te vet” zodat die dringend een liposuctie van het ambtenarenapparaat moet ondergaan. In werkelijkheid is het probleem niet zozeer dat de regering “te dik” is, maar dat ze een beleid gaan voeren in het belang van de “dikke portemonnees”. De Wever zal trouwens toegeven dat zijn idee van een liposuctie noodzakelijk oprijst telkens hij in de spiegel kijkt en iedere keer als hij overweegt welke vetbetaalde postjes (buiten hun politieke mandaat) zijn eigen verkozenen hebben geaccepteerd, omdat naar zijn eigen woorden “de anderen dat nu eenmaal ook hebben gedaan”.

4648. Weveriana (2): de in de opiniepeilingen hoogvliegende De Wever (een onmogelijke metafoor!) wekt de indruk dat de Vlaamse regeringspartijen verheven Vlaamse principes op het altaar van de macht hebben geofferd. De argumentatie van de N-VA schijnt even verleidelijk als simplistisch: hier is een nauwelijks Nederlandskundige premier aan het werk aan het hoofd van een belastingregering die in Vlaanderen niet over een meerderheid beschikt, Vlaanderen uitzuigt en miljarden naar Wallonië overhevelt. Dit is overduidelijk een karikatuur. Bovendien is de argumentatie van De Wever schijnheilig: heeft hij niet onlangs nog voorgesteld een sociaaleconomische noodregering te vormen met liberalen en christendemocraten, een formule die in het Franstalige landsgedeelte evenmin een meerderheid van de bevolking achter zich had weten te scharen als de huidige regering Di Rupo in Vlaanderen?

4647. de klassenstrijd (2): diegenen die ontkennen dat de klassenstrijd bestaat en beweren dat die in de praktijk van geen belang meer is nemen precies daardoor deel aan dat verwoede gevecht en wel aan de rechterzijde.

4647. de klassenstrijd (3): de klassenstrijd woedt ook op de culturele flank. Een aspect daarvan is de gewoonte om de waarde en de wetenschappelijkheid van de Freudiaanse leer in twijfel te trekken. Hoewel veel kritiek daarop terecht is, blijkt weer een ander deel daarvan maatschappelijk verdacht: van op afstand legitimeert zij een rechts denkkader waarin alle heil in de rede resideert en waarin een realistisch, in een universele antropologie gefundeerd pessimisme over de mens onmiddellijk wordt gelijkgesteld met een onverantwoorde kritiek op de (sciëntistische) wetenschap, haar maatschappelijk belang en vooral dat van haar zeer eerbiedwaardige, uiterst vooruitgangsgelovige aanhangers. Geen wonder dat de bezittende klassen deze defensieve reflex onmiddellijk tot de hunne maken. In de rug gedekt door het prestige van de wetenschap wekken ze dan publiekelijk argwaan tegen iedere theoreticus die de waarheidsrevelerende macht van de ratio ook maar enigszins minimaliseert en het eigenbelang als de eigenlijke motor van ons handelen blootlegt.

4648. klassenstrijd (4): iedereen kent de misschien beroemdste Vlaamse songregel: ‘De middenstand regeert het land”. Dit is zeker niet het geval. De hoogste bezittende klassen (bijvoorbeeld de financiële machten) komt dit bijgeloof goed uit, want zo lijkt het dat de verdediging van haar specifieke belangen dezelfde is als de verdediging van de interesses van een heel wat bredere groep, aan wiens inzet, volharding, stielkennis en sociale vaardigheden – heel anders dan bij de werklozen - niet kan worden getwijfeld.

4449. onverwachts gelijk: soms, maar heel zelden en heel zeker daartoe geïnspireerd door een of ander eigenbelang, heeft zelfs een liberaal gelijk. Onlangs in het parlement beviel Patrick Dewael in volle woede van de volgende frase die de weldenkende Vlaamse pers niet over de lippen krijgt: “De N–VA begint steeds meer op het Blok te lijken!”.

4450. de klassenstrijd (5): omdat Vlaanderen nu eenmaal rijker is dan de rest van het land is het niet moeilijk om ingrepen die vooral rijkeren treffen als anti-Vlaams te verketteren.

4451. het Mechelse kippetje: Caroline Gennez (zie foto) heeft verklaard dat ze een ‘ferme toek’ heeft opgelopen toen het bleek dat voor haar geen ‘tof ministerschap’ was weggelegd. Van hetzelfde laken een pak: voorheen gaf ze haar collega Frank Vandenbroucke een dito slag in het gezicht en dat met voorbedachten rade. Voortaan kan deze socialiste nog meer aandacht besteden aan haar modieuze toiletjes, haar bijna naakte armen, benen en borsten en aan alle genietingen van al te zeer naar buiten geplooide burgertrutjes. Dit soort steedse, hippe toffigheid (wellicht weggerationaliseerd als een teken van moderniteit en progressiviteit) droeg zeer bij aan de ondergang van de linkse partij.

4452. de klassenstrijd (6): het is waar dat we in België (een vooral in Vlaanderen) in grote welvaart leven. Toch geeft het te denken dat het rilatinegebruik bij kinderen in de laatste vijf jaar met de helft (!) gestegen is, dat het verbruik van antidepressiva en slaappillen hier een recordhoogte bereikt en dat het aantal zelfdodingen in dit rijke landje tachtig procent (!) hoger ligt dan in Nederland. Ik voor mij part ben er vrijwel zeker van dat een van de oorzaken daarvan bestaat in ons louter op dwangmatige, beregelde prestaties en uiterlijke beloningen gerichte arbeidsethos en op de conservatieve, volkse, al te monomane en dus autoritaire cultuursfeer die zelfs de beheersing van de standaardtaal veroordeelt als een uiting van sociaal verfoeilijk elitarisme. Wie niet gehoorzaamt vindt dan ook geen uitweg want daar verhinderen de vele, onzichtbare en met elkaar samenwerkende wachters van de gemeenzame simpelheid iedere uitbraakpoging. Een gemiddelde Vlaming kan dan ook, als zijn sociaal-financiële opgang is geblokkeerd, alleen cultureel naar beneden stijgen. Voor een prestatie van enig kaliber vindt hij geen publiek.

4453. triestig Latijn voor de socialisten: de namaaksocialisten (er zijn er echte, maar we horen ze niet) zijn op dit moment zowat de enigen die op de publieke rostra geen Latijn spreken. Dit is een goede zaak, want de enige spreuk die hen past is: ‘Ita, missa est!’.

4454. wauwelende medicijnmannen: in De Morgen van 10 december twisten drie bekende Vlaamse economen met elkaar over de aard van de crisis en de remedies ertegen. Soms zijn ze het niet met elkaar eens, soms halvelings of op één punt en nooit helemaal. Praat van opiumschuivende medicijnmannen? Van in ideologieën grossierende profeten, even ongeloofwaardig als het Griekse orakel? Alleen voor Paul De Grauwe behou ik mijn respect: ik bewonder zijn analytisch realisme en zijn moed om met zijn oplossingen weliswaar iets te riskeren zonder daarbij bij voorbaat de sociaal-financiële ondergang van grote bevolkingsgroepen in te calculeren.

4455. échte mensen: als de politici je tot wanhoop drijven zijn er nog altijd de kunstenaars, het enige groepje intellectuelen in wie ik nog een ongewapend vertrouwen heb. Ze spreken de waarheid over dingen die er toe doen, ze cultiveren het noodzakelijke vermogen van een veralgemeende argwaan, ze hebben meer dan een broertje dood aan de gemeenplaatsen van alle slag. En tegelijk, op de een of andere intense wijze, zijn ze in staat mijn enthousiasme voor het leven te wekken, mijn wil tot bestaan en mijn liefde voor welbepaalde personen en toestanden te doen opvlammen. Volgens Greet Op de Beeck in De Morgen is Luk Perceval zo’n levenswekkende lavastroom. “Al zijn producties bewijzen dat hij een echte is. Een ziener. Een regisseur die uit acteurs haalt wat niemand anders eruit kreeg. Een man met een visie die stukken zorgvuldig kiest en ze samen met zijn ploeg kneedt tot de tekst larger than life wordt, waardoor het de mens en het leven in al zijn miezerige lelijkheid toont, en in zijn momenten van aandoenlijke schoonheid. Een gevoeligaard die met veel directheid en gedurfde keuzes ontroering teweeg kan brengen. Een mens met een groot bakkes en een nog grotere persoonlijkheid die in alles wat hij maakt de toeschouwer dwingt om stelling in te nemen, om minstens iets te vinden. Ik heb dat graag, ik vind dat schoon, zelfs als het een keertje niet lukt. In zijn voorstellingen maak je altijd iets mee, wat je er ook van moge vinden, en dat is en blijft bijzonder”.

4456. domme populisten: Arnon Grunberg in De Volkskrant: “Dat de eugenetica het Nederlandse integratiedebat bespaard is gebleven, komt doordat de voormannen van dat debat hier te lande de taal van de agressieve voetbalsupporter hanteren: moeilijke woorden zijn verboden”.

4457. de truc van de existentiële vaagheden: we moeten het inderdaad doen met wat we krijgen in het leven, maar dit is geen vrijbrief voor allerhande overheidsbesparingen.

4458. goed toneel: geen mooie, weldoordachte plaatjes om van op afstand voorzichtig bij weg te dromen, maar stompen in de maag. Confronterende portretten van het leven op zijn lastigst en de mens op zijn sukkelachtigst. Het gemiddelde Davidsfondspubliek wil helaas het omgekeerde.

4459. de klassenstrijd (7): heel anders dan men meent geldt het volgende : hoe hoger de klasse, hoe meer zij profiteert van de staat. Dat komt door het al lang bekende, maar blijkbaar nog zelden vermelde Mattheüseffect. Het Vlaamse onderwijs is daarvan een (school)voorbeeld. Het levert uitstekende kwaliteit voor kinderen uit de modale burgerlijke gezinnen, maar presteert beroerd als het gaat om kinderen uit minder geïntegreerde families.

4460. de truc van het usurperende begrip: de grote groep van de loontrekkenden en de steeds maar uitdeinende middenstand zijn zeer diverse begrippen. Hun inhoud telkens voorstellen als een uniforme, eenduidige massa is een retorisch middel van diegenen die een andere klasse usurperen tot het voordeel van de hunne. Van de arbeidersklasse spreekt niemand meer behalve de socialistische partij en de laatste bestaat niet langer evenmin als de eerste.