Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (4721 – 4740)
4721. in tijden van crisis: the survival of the fattest.
4722. een begin van rechtvaardigheid: de crisis heeft zo zijn voordelen. Het bewustzijn groeit dat de overheidstekorten veel te maken hebben met het financiële wangedrag van vooral de elites die daarmee een bijzonder slecht voorbeeld geven van burgerlijke plichtsvervulling. De Spaanse regering gaat bijvoorbeeld de strijd tegen fiscale fraude opvoeren en hoopt zo 8,2 miljard euro te recupereren. Voor de geoefende waarnemer zal het zaak zijn de fijnzinnige danspasjes te onderkennen die de hogere klassen ten tonele zullen voeren om aan die maatregelen te ontkomen. Als het gaat om de bestrijding van de belastingsfraude zeg ik daarom altijd: I believe it when I see it. Daarnaast slagen de leden van de elite er vaak in meesterlijk beslag te leggen op staatstoelagen, een strategie waarvoor de lagere klassen het zelfvertrouwen, de know how en een alle grenzen te buitengaande en tegen alle krachten in volgehouden hebzucht ontberen.
4723. de laatste neologismen: het blinde adoratievee in de sportwereld; het financiële malgoverno; Marc Rutte as de Nederlandse opbeurdirecteur; even lastig en spannend als gluren bij de buren; van politici mag je voosheid verwachten, gelardeerd met een hoge dosis narcisme (een variatie op een woord van Grunberg); ze had het lelijke doch onverschrokken paardengezicht van de ware elite (naar Sylvia Witteman); de bimboficatie van onze maatschappij; winkelwalhalla's als de kathedralen van deze tijd.
4724. de vrije markt: haar eeuwige wetten gelden niet voor haar vurigste verdedigers.
4725. de Tea Party: alle door zakelijkheid aangeslagen rationalisten kunnen van de leden van deze partij in de eerste plaats leren dat de ideologieën helemaal niet dood zijn en vervolgens dat zij ook in een door de wetenschap verlicht tijdperk een onvoorstelbare kracht behouden. Slechts door het strategische denken (dit wil zeggen een denken dat op succes uit is en niet op waarheid) kunnen zij worden gecounterd. Het is daarbij op zichzelf een ideologie te menen dat het wetenschappelijke denken (dat de waarheid centraal stelt) zulke problemen kan oplossen.
4726. de tweede wet van de thermodynamica: het moge dan inderdaad een voorbeeld zijn van een ontoelaatbare onwetendheid als een literatuurliefhebber die belangrijke wet van de fysica niet kan formuleren, maar even erg en misschien nog ergerlijker is het geval dat een natuurkundige ervan overtuigd is dat de literatuur alleen maar fictie is en op geen enkele manier bijdraagt aan de waarheidsvinding.
4727. een sciëntist: hij weet heel zeker dat de wetenschap en alléén de wetenschap zeer vele definitieve brokjes van de waarheid heeft veroverd en daardoor vroeg of laat uitzicht zal bieden op een werkelijkheid, volledig transparant gemaakt en tot in verste uithoeken in kaart gebracht.
4728. verborgen postmodernisme: omdat een verstandig wetenschapsman weet dat zijn resultaten voorlopig zijn (dit wil zeggen afhankelijk van veranderende interpretatieprocessen) is hij in de praktijk een van zichzelf onbewuste postmodernist.
4729. waarheid: als de waarheid in conflict komt met de liefde moet men de voorkeur geven aan de laatste. Het geloof in het alreddend vermogen van de waarheid is een geloof als een ander dat bovendien heel makkelijk empirisch kan worden weerlegd. Dit betekent dat het geloof in de wetenschappelijke vooruitgang op een bepaald moment moet worden gerelativeerd, aangevuld, bijgesteld of soms zelfs stilgelegd.
4730. de belastingsfraude aanpakken: een bewering even hopeloos als die waarin men proclameert voor altijd te stoppen met roken.
4731. ergerlijk: gedragsbiologen, neuropsychologen of evolutionaire geleerden, allen geven zij een niet zo bescheiden waarheidspremie aan hun hoogst individuele en vaak zeer vermakelijke interpretaties van allerlei maatschappelijke fenomenen. Ze hebben er geen benul van dat daardoor hun overigens zeer lofwaardig onderzoek de grens van de literatuur niet alleen benadert, maar die ook geregeld oversteekt.
4732. de ontaarding van de (wetenschappelijke) economie: Hugo Camps: "Toen sloeg het uur van de geleerden. Zij gingen de schuld benoemen tot slimmigheid. Trampoline om rijk te worden. Lepe accountancy. De banken vonden het nieuwe happy fewkapitalisme prachtig".
4733. normale mensen: Arnon Grunberg: "Toen ik jong was dacht ik dat er normale mensen bestonden, maar dat ik ze nergens kon vinden. Pas later kwam ik erachter dat normale mensen niet bestaan. Er bestaan alleen patiënten. Sommige patiënten houden zich staande ten koste van anderen en daarom noemen we hen geslaagd".
4734. samenvallen met het model: zoals de meeste recente economen hun wiskundige modellen onterecht deden samenvallen met de werkelijkheid zo laten psychologen en andere zielenknijpers onze geest geheel opgaan in die strategieën die mensen in onze tijd nodig hebben om het hoofd boven water te houden. Maar het is niet normaal om te overleven of daar nog bedreven in te raken in een tijd die in vele opzichten van de menselijke norm is afgeweken. Laat ik daarom maar eens een evolutionaire wet formuleren: wie in sterk veranderende omstandigheden wil overleven dient voldoende abnormaal te zijn om daarin te slagen.
4735. leefbare reservaten: naarmate de staat terugtreedt en het sociale terrein steeds meer in handen geeft van de neoliberale grootgraaiers verdwijnen de maatschappelijke reservaten waarin de mensen vroeger een min of meer bevredigend leven konden leiden. Daarover de psychiater Dirk De Wachter: " Ik heb heimwee naar de spoorwegen, het leger, de ministeries, naar al die plekken waar mensen zonder veel stress konden functioneren. Daar werd niet altijd volgens de huidige efficiëntienormen gepresteerd. Maar de mensen hadden de fierheid van hun job. Nu zijn die banen weggesaneerd."
4736. de essentie van de neoliberale droom: wie van zwakkeren sterkeren wil maken (bijvoorbeeld om de uitkeringen te verlagen of om de productie te verhogen) zwaait met een lofwaardig ideaal, maar hij zal een ramp veroorzaken. Misschien is een of ander stukje van de wereld repareerbaar, maar niet de gemiddelde mens.
4737. crisissen allerhande: onze kapitalistische maatschappij lijkt op haar laatste benen te lopen. Daarom wordt Marx weer interessant.
4738. we zijn ons brein: de Grieken hebben hetzelfde brein als de andere Europeanen. Toch is bij hen het zelfmoordcijfer in het voorbije jaar met 40 procent gestegen (en ook in Vlaanderen gaat het opnieuw de hoogte in). Hoewel het brein de materiële onderbouw vormt van onze geestelijke activiteiten, toch is de kredietcrisis voor de mentale gezondheid op dit moment van groter belang dan de hersenfysiologie.
4739. de noodzaak aan dissensus: omdat menselijke aangelegenheden altijd zijn samengesteld, waarbij die samenstellende delen niet noodzakelijk met elkaar harmoniëren en zelfs in tegenspraak met elkaar kunnen zijn is dissensus een onvermijdelijke grondtrek van het menselijke en van de relaties tussen de mensen. Het dromen van een samenleving met een moeiteloze consensus is de oorzaak van vele irritaties. Daarom, aldus Stefan Hertmans (zie foto), was Sartre een groter realist dan de nogal rozige aanhangers van mei '68 als hij beweerde dat de ander de hel was. Het woord 'strijd' moet op een of andere manier weer een positieve bijklank krijgen.
4740. een echo van de wetenschap: hoewel het alledaagse, zeer concrete bedrijf van de wetenschap een onoverzichtelijk kluwen is van tegengestelde meningen, onenigheden, ruzies en zelfs regelrechte haatcampagnes, toch etaleert zij zichzelf graag als de grote verzoenster, de gelijkmaakster, die conflicten methodisch uit de weg ruimt en zo de weg effent naar een steeds bredere intellectuele eensgezindheid. In de mate dat zij in haar eigen propaganda gelooft versterkt zij in de maatschappij de zeer onterechte overtuiging dat conflicten niet van de mens zijn en niets meer dan een vermijdbare en schadelijke zijweg.
0 reacties:
Een reactie plaatsen