zondag 30 december 2012

Het precieze gebruik 5141 - 5160

Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (5141 - 5160)


5141. de wielersport: een lezersbrief: "Een troep dommekrachten die doping nemen om een halve dag op een fiets 200 km te rijden waarvan alleen de laatste 300 meter spannend zijn, voor mij hoeft dat idiote en overroepen volksbedrog niet".

5142. Johan Sanctorum: is helaas geen sanctuarium van de waarheid.

5143. een neologisme: "Ik pleit voor sukkelseks" (Goedele Liekens).

5144. het MAS: zeer modieus, want veel uitzicht, weinig inzicht.

5145. de zin van het onderwijs (met dank aan mijn vriend Raf):

Mascha Kaléko:

'Beim Abgang sprach der Lehrer von den Nöten
Der Jugend und vom ethischen Niveau -
Es hieß, wir sollten jetzt ins Leben treten.
Ich aber leider trat nur ins Büro'.

5146. een onsentimentele definitie van geluk: Mihaly Csikszentmihalyi is een van oorsprong Hongaarse psycholoog, die in de Verenigde Staten carrière maakte bij verschillende universiteiten. Zijn werk ging over concepten als geluk en creativiteit, met als belangrijkste resultaat het flow model. Hij schrijft dat mensen het gelukkigst zijn, wanneer ze in staat van opperste concentratie zijn en volledig opgaan in de activiteit of handeling waarmee ze bezig zijn. Dit kan plaatsvinden wanneer een persoon op de top van zijn kunnen (skill) werkt, en ook nog zeer uitdagend (challenge) is. In het flow-model van Csikszentmihalyi wordt de emotionele toestand weergegeven, waarin iemand zich kan bevinden gedurende het uitvoeren van een taak of activiteit. Dit gebeurt aan de hand van de twee factoren ´uitdaging´(challenge level) en ´vaardigheid´ (skill level), die tegen elkaar worden uitgezet. Van hieruit omschrijft hij acht emotionele gemoedstoestanden waarin iemand kan verkeren. Het tegenovergestelde van de eerder genoemde flow is apathie, of totale passiviteit. Er is nauwelijks interesse, motivatie, of emotionele activiteit, je bent gereduceerd tot een zombie.

5147. oud worden: de Japanner Jiroemon Kimura werd op vrijdag 28 december de oudste gedocumenteerde man ooit. Hij is geboren op 19 april 1897 en is de enig overgebleven man van voor 1900. Momenteel staat het leeftijdsrecord voor mannen nog op naam van Christian Mortensen, een Deense immigrant in de Verenigde Staten, die in 1998 overleed op de leeftijd van 115 jaar en 8 maanden. Kimura ligt momenteel in het ziekenhuis wegens een lichte uitdroging maar schijnt aan de beterende hand te zijn. De heer Kimura is al de oudste levende man sinds april 2011 en sinds vorige week is hij ook de oudste levende persoon ter wereld, na het overlijden van twee oudere vrouwen eerder deze maand in de Verenigde Staten. Het was alweer bijna zes jaar geleden dat de oudste persoon ter wereld een man was (vrouwen leven gemiddeld zo'n drie jaar langer dan mannen). Daarna hebben maar liefst tien vrouwen de titel `oudste persoon ter wereld' gedragen: het is geen titel waar je lang van kan genieten.

5148. de oorzaken van de Europese crisis: Peter Mertens (op de foto samen met E. Roemer): ‘Er is zelfs geen debat over de oorzaken van de crisis. Nochtans is de situatie zeer ernstig. In Griekenland is 57 procent van de jongeren werkloos. In Spanje 55 procent. Overal neemt de kloof tussen arm en rijk toe. We gaan ook naar een situatie waarin het hebben van een baan niet genoeg is om het einde van de maand te halen. Dat is allemaal een gevolg van een doorgedreven liberaal beleid. In de 18e eeuw was het adagium wie tegen de keizer is, is tegen Duitsland. Nu zegt de Europese Commissie: wie tegen ons is, is tegen Europa. Terwijl het precies andersom is. Zij die Europa kapot maken, zitten aan de top. Zij die het verdedigen, zijn diegenen die dat durven zeggen. Dit Europa is niet gesneden op de maat van de gewone man.’

5119. de oorzaken van de Griekse crisis: zopas lees ik in de krant dat een voormalige Griekse minister van Financiën (samen met een drietal verwanten) een verborgen depositorekening in Zwitserland heeft. In iedere tijd is het feit dat de elites verantwoordelijk zijn voor veel sociale ellende het grootste geheim en tegelijk het meest bewaakte taboe.

5120. de herverdelingsobsessie: nog eens Pierre Mertens: ‘Ik wil graag een populist zijn, als het wil zeggen dat je problemen op een begrijpbare manier kunt duiden. Ik erger me rot aan het jargon van de Chicago Boys. Het is de plicht van elke democraat om de economie terug te brengen tot wat er echt is. Caroline Ven van de Vlaamse werkgeversorganisatie VKW verwijt me dat ik lijd aan een problematische herverdelingsobsessie. Ze laat het klinken alsof het een ernstige ziekte is. Ik hoop in dat geval dat die ziekte ook besmettelijk is. Er is nu in heel Europa een herverdeling bezig, van inkomens uit arbeid naar inkomens uit kapitaal. Wij willen dat die trend stopt.’

5121. Mark Rutte: een omgekeerde Robin Hood: een man die steelt van de armen en geeft aan de rijken. Hij misbruikt de crisis, en daar moeten wij niet in trappen.

5122. hedendaagse antropologie: wie begrijpt waarom de gemiddelde mens weigert gedachten ernstig nemen waarin de kwaadaardigheid en de manifest aantoonbare slechte wil van hun leiders worden belicht, levert een aanzienlijke bijdrage aan de antropologie van vandaag.

5123. het verloren nut van verkiezingen: Luc Huyse: "Een wezenlijke problemen is dat de verkiezingen niet langer het hart van de democratie zijn. Ik weet wel dat politici verkiezingen nog altijd als hun hoogmis beschouwen. De kiezer, hopen zij, geven hen zo legitimiteit en macht. De media denken dat blijkbaar ook, vandaar dat ze zich in hun berichtgeving overmatig fixeren op verkiezingen. De kiezer ziet dat de keizers vaak naakt zijn . U wilde mij bijvoorbeeld vragen waarom burgemeesters als Louis Tobback en Patrick Janssens en voeg er gerust Stefaan De Clerck bij toch door de kiezer afgestraft werden, terwijl ze hoog scoorden bij enquêtes over hun beleid en in tevredenheidsindexen. Mijn antwoord is: omdat verkiezingen stilaan niet meer dienen om nog te belonen. De Franse socioloog Pierre Rosanvallon spreekt zelfs van dés-élections. Ik vertaal het als wegwerpverkiezingen. Kiezen dient vandaag bij velen om komaf te maken met wie geregeerd heeft".

5124. de rijkenbelasting in Frankrijk: het gaat hooguit over 2000 personen. Het feit dat de bedoelde belastingswet zo snel en dan nog via de hoogste regionen van het gerecht kan worden onderuitgehaald laat zien wie ook in dit zogenaamd democratisch land de baas is.

5125. twee soorten denken: al verscheidene keren wees ik op het onderscheid tussen theoretisch (of strikt wetenschappelijk) en strategisch denken (dat met argumenten een welbepaald doel wil verdedigen). De wetten van de eerste soort gelden niet voor de tweede, iets wat rationalisten niet willen of kunnen begrijpen. Een mooi voorbeeld van een strategisch denkmanoeuvre is het volgende: zoals de methodische twijfel van Descartes geen echte twijfel is, zo bestaat er iets als een methodische woede-uitval. Met een minimum aan middelen een maximum aan effect bereiken, bijvoorbeeld het binnendringen in het intussen bijna ondoordringbare bastion van de opiniepagina’s door een rel te creëren zonder tijd te verliezen met een moeilijk stuk, dat dan geweigerd wordt. Als je gedachten onmogelijk op het publieke forum kunnen worden 'gehoord' is zo'n strategische paukenslag op zijn plaats, vooral als je concurrenten en tegenstanders moeiteloos toegang hebben tot de media.

5126. niet iedereen is Napoleon: wie geen kanonnen heeft moet zich wel bedienen van argumenten.

5127. De Wevers vele petten: de Leuvense filosoof Lieven de Cauter (over wiens 'onbeleefde' taalgebruik' De Wever zich bij de rector beklaagde, een nauwelijks verholen bedreiging met broodroof die typisch is voor de agressieve denkstijl van deze burgemeester-in-bijberoep): "De Standaard heeft al bedankt voor het aanbod van een doortimmerd antwoord. Typisch. Terwijl u, naast de gebruikelijke (lees: ongewone) media-aandacht rond uw partij en uw persoon (als powerpoliticus, als Calimero, als separatist, als quizkampioen en als aanhanger van powerdiëten), ook nog een column hebt, en een waterval van opiniestukken mag publiceren, dan nog eens een essay over kunst (twee krantenpagina’s!) en vandaag alweer een opiniepagina en de voorpagina krijgt. Waar is de redactionele deontologie van De Standaard? Dat noem ik geen debatcultuur meer: de Standaard kan zich beter omdopen tot 'De Weverse Courant'. Dus bespaar ons die slachtofferrol tenminste. U hebt al veel te veel petten op. En nu nog die sjerp: straks gaat u echt struikelen!"

5128. postmodern: het is ondertussen een mode geworden de postmodernisten op te zadelen met alle zonden van de wereld. Dit is voor een deel terecht: hun onleesbare, vaag-literaire stijl, hun overdrijvingen en vooral hun weigering zich op een of ander punt (al was het maar voor een tijdje) vast te pinnen (zodat alle kritiek op henzelf en op allerlei laakbare toestanden al bij voorbaat onmogelijk wordt) is zeer ergerlijk. Aan de andere kant is het hun verdienste dat zij bepaalde inzichten van de eeuwenoude Tegenverlichting hebben bewaard, opnieuw voor het voetlicht gebracht en geradicaliseerd. Vergeten wij niet dat het de ideologie van de Verlichting is (of een gangbare interpretatie daarvan) die vele hedendaagse wantoestanden goedpraat en dus camoufleert en bestendigt.

5129. de belangrijkste tekst van dit jaar samengevat: Paul Verhaeghen: " Niet zo lang geleden werd de maatschappij bepaald door het samenspel tussen minstens vier dimensies: het politieke, het religieuze, het economische en het culturele – waarbij het politieke en het religieuze luik de doorslag gaven. Vandaag zijn al die dimensies verdwenen: politiekers zijn voer voor Geert Hoste, over de religie kunnen we best zwijgen en iedereen is kunstenaar. Er blijft maar één dominant discours meer over, met name het economische. Wij leven in een neoliberale samenleving waarin alles een product geworden is. Bovendien gaat dit gepaard met een koppeling aan de zogenaamde meritocratie, waarbij iedereen verantwoordelijk geacht wordt voor het eigen succes of de eigen mislukking – dit is de mythe van de self made man. Als je slaagt, heb je het aan jezelf te danken, als je mislukt ook en het belangrijkste criterium is winst en geld want het moet opbrengen, dat is de boodschap. Dit neoliberaal discours is dwingend aanwezig op alle mogelijke vlakken, het bepaalt niet alleen de economie, maar ook de zorgsector, het onderwijs, het onderzoek en ook de media. En zelfs daar stopt het niet: het neoliberalisme heeft ondertussen onze identiteit ingekleurd, waardoor het nagenoeg onzichtbaar geworden is".

5130. een van de oorzaken van het moderne populisme: nog eens Verhaeghen:" Een daling in autonomie en een groeiende afhankelijkheid van externe en bovendien steeds verschuivende normen veroorzaken wat de arbeidssocioloog Richard Sennett heel treffend een infantilisering van de werknemers noemt (Sennett, R. (2003). Respect in a World of Inequality, New York, London, Norton company, p.46). Volwassen mensen vertonen kinderlijke woedeaanvallen, zijn jaloers voor trivialiteiten, vertellen leugentjes om bestwil, deinzen vaak niet terug voor bedrog, en koesteren leedvermaak en kleinzielige wraakgevoelens. Ik interpreteer dit als gevolgen van een systeem dat mensen niet toelaat autonoom te denken en werken. Als je iemand behandelt als een klein kind, dan is de kans vrij groot dat hij zich zal gedragen als een klein kind".

vrijdag 28 december 2012

Wat ons boven het hoofd hangt ...

Een gebrek aan materialisme in de omgang met politiek

Veel meer dan culturele problemen (die vaak door allerlei politici als dekmantel worden gebruikt) zijn economische (en op dit moment vooral financiële) vraagstukken een bron van maatschappelijkle dreiging. Als een belangrijke staat zoals de USA financieel kopje onder gaat is er toch wat anders aan de hand dan dat de Vlaamse identiteit door de PS wordt ingedeukt.


De koninklijke Kersttoespraak


Het Vlaamse Calimerocomplex


Hugo Camps: "Schaamtelozer is dat De Wever in zijn verweer onze vorst ostentatief herinnerde aan zijn foute vader. Dat was pas jaren dertig!"



maandag 24 december 2012

Nieuwjaarsgedicht

OP ZOEK NAAR HET VERDWENEN LEVEN

Charles Ducal


Vroeger gluurde ik door de nieuwjaarskier

de toekomst in, vol verwachting, speurend

naar méér, naar aanwinst en verovering.

Half zou voller, krom rechter, dom slimmer

worden. De zomer was zeker, de lente in aantocht.

De weg liep vooruit, was verlicht.



Vandaag keer ik mijn rug naar die deur

en kijk terug, een brief in de hand.

Ik moet onderweg iets zijn kwijtgeraakt.

Iets wat in de brief is beloofd, toegewenst.

Beste medemens. Maar het is koud, zo koud

als mijn leven nog nooit heeft gekend.



Daarom ga ik naar het verdwenen postkantoor,

groet de verdwenen postbediende

en geef hem mijn brief. Daarna loop ik

het verdwenen treinstation binnen, groet

de afgedankte loketjuffrouw en koop een ticket

voor de verdwenen trein naar mijn bestemming.



Op het verlaten fabrieksterrein, midden

het verdwenen gehamer, gestamp en gefluit

roep ik de ontslagen arbeiders weer aan het werk.

Daarna ga ik liggen in het verdwenen middaguur

en geef mij over aan de verdwenen hartslag

van een gestolen zekerheid, een gestolen rust.



In de straten zoek ik de verdwenen som

waartoe ik behoren wil. Losse cijfers tellen zichzelf

en komen tekort. In afgebroken stemhokken

zoek ik de weggesmeten woede. Ik tracht

te begrijpen wie zichzelf in de voet schiet.

Wie richt de loop? Wie blijft buiten schot?



Thuis til ik de tv uit mijn hoofd. Waar hij gestaan

heeft ligt in het stof mijn verloren verbeelding.

Op zolder steekt achter verdwenen boeken

een vergeten megafoon. Wat daaruit zwijgt, zwijgt

zo versterkt dat ik het eindelijk weer hoor.

Ik sta voor de deur, duw ze open



en loop het nieuwe jaar in, op zoek

naar het verdwenen leven.

vrijdag 21 december 2012

Het precieze gebruik 5121 - 5140

Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (5121 - 5140)

5121. waarom wij de wereld niet kunnen veranderen: Thomas Von der Dunk (zie foto): "Het antwoord is: omdat men dan voortdurend tegen machten aanloopt die bepaalde belangen vertegenwoordigen, die een 'objectieve' vertaling van onbaatzuchtige beginselen in de praktijk in de weg staan - ook omdat zo'n objectieve vertaling in de praktijk eigenlijk nauwelijks bestaat. En omdat men dan vaak aanloopt tegen kwade wil. Want daar ligt een niet minder cruciaal punt. Sommige optimistische organisaties verklaren de mens als een redelijk wezen te beschouwen. Wie naar Haren of Syrië kijkt, zal daarvan evenwel niet voetstoots overtuigd zijn".

5122. de feilbare wetenschap: wetenschap kan veel, maar – dat is anno 2012 wel duidelijk – ze kan niet alles. Nu eens vergt wetenschappelijk onderzoek meer tijd dan een gegeven noodsituatie kan bieden. Een ziekte als AIDS kan (voorlopig) wel worden vertraagd, maar niet worden genezen. Dan weer blijkt de oplossing voor het ene probleem de oorzaak van het volgende. De komst van antibiotica deed de gemiddelde levensverwachting van de mens spectaculair stijgen, maar zorgde ook voor zeldzaam resistente bacteriën. Tijdsdruk en ongewenste neveneffecten zijn twee pijnpunten van de huidige wetenschap.

5123. de laatste neologismen: de moderne afwentelingsmaatschappij; "Ik heb in Antwerpen een Di Rupooke gedaan'" (De Wever).

5124. De Fyra (1): de Fyra heeft niets te maken met verantwoordelijkheid, laat staan: goed bestuur. Dit zijn een hoop lolbroeken die ons een dure grap verkopen. Een mooi exemplum van de effecten van de in zoveel hogere kringen geprezen privatisering en van neoliberale hebzucht.

5125. de Fyra (2): in Brussel-Zuid deed zich een merkwaardig geval van poetic justice voor (een mooie variant van de justice immanence, waarover onze kardinaal het pleegt te hebben). Op een bord stond te lezen: deze trein is niet toegankelijk voor 'rijzigers'. Soms kan manke taal een mank vervoermiddel volledig vatten in taal.

5126. een waarlijk liberale burger: Europees commissaris van Handel Karel De Gucht heeft de Bijzondere Belastingsinspectie (BBI) een voorstel gedaan om de belastingszaak tegen hem te schikken. Dat schrijft De Tijd. Volgens de fiscus is er sprake van een "fraudedossier" waarbij het Open Vld-kopstuk belastingen zou hebben ontdoken op een aandelenwinst van meer dan 1,2 miljoen euro. De Gucht en zijn advocaat hebben steeds volgehouden dat de visie van de fiscus kant noch wal raakt. Toch ligt nu een voorstel op tafel om alsnog belastingen te betalen op de aandelentransactie uit 2005. Als het tot een akkoord komt, dan kan De Gucht een publieke rechtszaak over de affaire vermijden. De liberale politicus zou een belasting van enkele tienduizenden euro's willen betalen, zonder boete of belastingverhoging. Met een boete en belastingverhoging zou De Gucht wel eens tien keer meer moeten betalen dan wat hij zelf voorstelt.

5127. overbevolking: Dirk Draulans: "Als filosoof Etienne Vermeersch zijn kruistocht tegen de overbevolking verder wil zetten, zal hij zich op de andere kant van een levensloop moeten focussen: de zijne."

5128. gewoon pech: Benno Barnard: "U brengt de weinige jaren van uw miezerige leven in een tranendal door. Met een beetje pech komt u ter wereld in Somalië, of mogelijk trouwt u per ongeluk met Kristien Hemmerechts, die na uw dood een opvoering van uw gedichten door een toneelgezelschap verbiedt. Of u komt op uw wandeling met de hond de boosaardige trol Johan Sanctorum tegen, die alles zal doen om uw leven te verzuren, uit haat tegen uw bescheiden succes, uit haat tegen de Belgische entiteit, uit haat tegen Joden, uit haat tegen alles wat licht en vrolijk en geestig is".

5129. bestuurlijke overkill: Brussel wordt bestuurd door een minister president, vier ministers, drie staatssecretarissen met elk een uitgebreide hofhouding van kabinetsleden. Voorts is er nog een provincie-gouverneur, een vice-gouverneur, 19 burgemeesters, een 200-tal schepenen, 19 OCMW-voorzitters, en minstens drie assemblees: het parlement van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, la Commission communautaire française [COCOF], de Vlaamse Gemeenschapscommissie [VGC].

5130. belastingen: Hugo Camps: "De Franse acteur Gérard Depardieu wil Belg worden. Hij heeft zijn paspoort ingeleverd en een huis gekocht in het Henegouwse Néchin. Een behoorlijk aantal Franse belastingvluchtelingen is hem daar in voorafgegaan. België als fiscaal paradijs? Hier toetert de N-VA dag en nacht over de belastingregering van Di Rupo. In de ondernemerswereld hoor je hetzelfde muziekje. Als ik Depardieu mag geloven, valt het best mee. De acteur had ook voor Zwitserland kunnen kiezen. Of voor Monaco".

5131. Hugo Camps: zijn stijl moge barok zijn, zijn ideeën zijn uitermate ter zake. Deze journalist is een van de laatsten die de waarheid kan, durft en mag neerschrijven. Elk van deze kwalificaties vergt een niet gering aantal talenten.

5132. Vande Lanotte: visionair kan je hem niet noemen, hij is misschien al te zeer een neoliberale loodgieter, maar hij is volgens mij de man die Electrabel op de knieën heeft gekregen, en dat is en was tot voor kort een hopeloze en onmogelijke te winnen zaak.

5133. een politieke hoogdag: de dag dat Reynders definitief ten onder gaat. Nu voert hij weer in het openbaar zijn beproefde totemdansen uit ten nadele van de Franse president die ook de rijken wat belastingen wil doen betalen. Jarenlang heeft hij ervoor gezorgd dat dat in ons land niet het geval kan zijn.

5134.de goddelijke Verhulst: weer eens Hugo Camps: " Het inzicht dat je belastingen ook deels aan jezelf en je naasten betaalt, wil niet echt doordringen. De vermeende ambiance van een roofoverval is onomkeerbaar. Nooit hoor je iemand zeggen dat belastingen ook een sociaal mechanisme zijn. Loopbrug naar het herverdelingsideaal zelfs. Het blijft treiterkunst van leprozen.Hulde aan Dimitri Verhulst: "Ik betaal graag belastingen." En hij is niet zo rijk als Depardieu".

5135. infantiel: op een fietstocht zag ik op een lokale kerstmarkt (de commercie is overal!) een affiche waarop een jonge knaap in een toestand van beaat geluk naar herten, sparren, rode sierballen en kerstmannen kijkt. Een beetje later zag ik een reclamepaneel voor 'Nijntje, de musical". Omdat wij op latere leeftijd die kinderlijke bewondering en dat onschuldige opgaan in een ongedeelde, zuivere emotie niet meer kunnen opbrengen, hoewel ons dat voortdurend wordt gevraagd, worden we al maar cynischer.

5136. ontspanningslectuur: het leven is er niet alleen om ervan te genieten. Evenmin is de literatuur er om aan de werkelijkheid te ontsnappen. Ze dient ons iets te leren, ons te wapenen in de strijd van het bestaan. Voor zijn romans doet Tom Wolfe bijvoorbeeld uitgebreid research. ‘Realisme is de reden dat mensen boeken lezen'.

5137. de waarheid: met de waarheid is het als met de literatuur. Als ze niet op een of andere wijze iets opbrengt, iets ter sprake brengt dat voor ons voordelig is wordt ze genegeerd.

5138. een verborgen liefde: Dirk Draulans schrijft dat de wereld onverschillig is voor het mensenbelang en voor dat van alle levende wezens. Hoewel deze juiste, maar vreselijke gedachte in onze cultuur nog niet ten volle is doordacht, toch merk ik dat deze auteur, wellicht onbewust en volledig ingedekt door de wetenschappelijke studie van de biologische evolutie, er zich van bedient om een andere, minder wetenschappelijke, veeleer esthetische houding te poneren: zelfs als alle levende wezens (in hoofdzaak door de schuld van de mens) dood zullen zijn blijft de daarvoor totaal onverschillige natuur telkens opnieuw haar prachtige danspassen uitvoeren. Ik proef daarin een onnodige bewondering voor de natuur en haar van het mensenlot losgezongen kunsten, een lichtjes destructieve solidariteit die volgens de Amerikaanse filosoof R. Rorty, eerder naar de mensen dan naar levensloze voorwerpen of standen van zaken dient uit te gaan. Als wij dood zijn en de natuur voor altijd onverschillig, dan heeft die houding van esthetische verwondering geen zin. Voor al het menselijke is de natuur geen model, veeleer het tegendeel.

5139. de ondergang van de wereld: het veelvuldig voorkomende geloof daarin betekent dat het oude adagium 'we zijn omsingeld door idioten' nog steeds onveranderd geldt. Maar een vluchtige blik op de ochtendkrant, de kennis van het ronduit onbegrijpelijke stemgedrag van grote groepen mensen en hun voorliefde voor de platste TV-progamma's illustreren de waarheid daarvan evenzeer.

5140. narcisme: alle vormen van narcisme bestaan in een poging om greep te krijgen op manieren om voor zichzelf en de zijnen het geluk ten volle te verwezenlijken. Hier betrappen we een voor onze tijd fundamenteel bijgeloof: het is mogelijk (en nog meer, het is de zin van het leven) om het geluk te omarmen. De psychiater Dirk De Wachter beweert daarentegen dat we moeten leren een beetje ongelukkig te zijn. Het leven is niet alleen leuk. Wie een beetje nadenkt en wat om zich heen kijkt weet dat het vaak een tragedie is.


vrijdag 7 december 2012

Het precieze gebruik 5101 - 5120

Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (5101 - 5120)

5101. de mensenrechten als ficties: Benedikt Bogaert in een lezersbrief: "De multiculturalist brengt de ander slechts onder in de eigen toeristische blik, aanvaardbaar voor zover hij past binnen de eigen mensenrechten. Rechts ziet de ander als een bedreiging van diezelfde mensenrechten. Kwestie is dat de mensenrechten een fictie zijn, postpolitieke hallucinatie, disfunctioneel zelfbedrog. De geest openen is dit loslaten en een nieuwe verlichting betreden". Bogaert lijkt te vergeten dat ficties heel functioneel kunnen zijn en niet kunnen worden gemist in ons geestelijke en sociale leven.

5102. de belastingsparadox: Marc Hooghe in DM: "Er zit een vreemde paradox in de houding van de vele belangengroepen die ons land rijk is. Aan de ene kant wordt men het niet moe telkens te herhalen dat we geconfronteerd worden met een economische tsunami en dat nu echt wel structurele maatregelen noodzakelijk zijn. Aan de andere kant gaat men gewoon door met het eten uit de staatsruif, alsof er helemaal niets aan de hand is. De regering heeft nu een aantal bescheiden maatregelen genomen, en toch doet men doorschemeren dat ons land geregeerd wordt door een junta van marxistische cultuurbarbaren. Van twee dingen één: ofwel gaat deze regering niet ver genoeg, ofwel overdrijft ze in de besparingsdrift. Maar je kunt niet beide verwijten tegelijk maken".

5103. belastingen: er is een plezier in het feit dat je ze mag en kunt betalen.

5104. de laatste neologismen: homonegativiteit; Goebbels, de bok van Babelsberg en tevens een virtuoos in de zelfpropaganda; even contradictoir als een verkoopsaverse consument.

5105. de verkooplust van de Standaard: op dezelfde pagina waarop Tom Lanoye een striemende aanklacht tegen De Wever en zijn versleten ideeën neerschrijft staat op de rechterzijde een column van de genoemde burgemeester-in-bijberoep. Het motief van deze juxtapositie is helaas louter commercieel.

5106. linkse troost: het is voorzeker een troost voor iedere alleengelaten, moegetergde linkse intellectueel dat zowel Geert van Istendael als Tom Lanoye (zie foto)in twee opeenvolgende dagen een goed georganiseerd, luidrommelend kanonvuur afvuurden op de rechtsen-van-dienst en in het bijzonder op de De Wever, die zichzelf verheerlijkende mandarijn van de sociale afbraak.

5107. schijnpolitiek: veel van wat De Wever aan politieke vernieuwing beloofde treedt hij in Antwerpen op dit moment met voeten: lange formatiegesprekken, geheimzinnige kamertjes en een totaal gebrek aan transparantie.

5108. hoe allochtonen hier overleven: Fikry El Azzouzi in DM :"Sorry voor de hangjongeren. Sorry voor de bankencrisis. Sorry voor je aambeien. Sorry voor het uitsterven van de dodo. Sorry voor de klimaatverandering. Waarschijnlijk hebben we daar geen schuld aan, maar toch sorry. Sorry omdat we het Nederlands verrijken. Sorry dat we enkel nuttig zijn voor de oplagen van kranten. Sorry dat ik honderd keer na elkaar kan opdrukken. Sorry voor de hoofddoek. Sorry voor de Arabische Lente. Sorry omdat we besneden zijn. Sorry dat ik dit heb geschreven. Sorry omdat door ons Filip Dewinter een reden van bestaan heeft. Sorry, sorry, sorry".

5109. de SP.a wil opnieuw links worden: de vraag daarbij is of men het eens kan worden over wat de term ‘links’ betekent. Als we de identiteitskaart van twee regeringspartijen volgen dan rijmt ‘socialisme’ overigens ook met een meerjarige miljardenbesparing waarvan het overgrote deel bij de werkende bevolking terecht komt en met lamlendigheid jegens multinationals die hun engagementen niet nakomen. Niet echt een beleid dat de achterban van de linkerzijde kan plezieren. Zowel ‘socialisme’ als ‘links’ rijmen normaliter met sociale rechtvaardigheid, solidariteit én maatschappelijk verandering in positieve zin. Ik wantrouw dan ook het weinig elegante gedaas van de huidige SP.a-partijvoorzitter die, als hij wat meer links was, zich erover zou schamen dat hij slechts groot werd in de partij omdat hij per toeval uit de broek van zijn vader werd geschud.

5110. de beslissingsmacht van onze regering: de graad ervan bepaalt de zinvolheid van de democratie en de validiteit van de verkiezingen. Daarover Stephen Bouquin in DM: "De lijst van niet verkozen machten die vandaag een vetorecht uitoefenen naast de instellingen van de vertegenwoordigende democratie is indrukwekkend:
1) de financiële markten chanteren de overheid met een ratingverlaging wat een rentestijging zal veroorzaken waardoor de kostprijs van schuldaflossing zienderogen stijgt. Ze hebben de democratie bij de beurs genomen…
2) De Europese Commissie legt een begrotingstraject op, en dreigt met sancties. Na de goedkeuring van het begrotingspact zal de ‘gouden regel’ van maximum 0,5% begrotingstekort in voege treden. De verkozen assemblée’s van de lidstaten van de Europese Unie verliezen de facto de bevoegdheid om nog over begroting te delibereren. De democratie verliest opnieuw.
3) Patronale organisaties zoals VOKA en VBO hanteren een veto-recht bij het opstellen van de sociaaleconomische agenda. Alles wat voor hen onbespreekbaar is verdwijnt van de tafel, of het nu de groep van tien is of het begrotingsconclaaf. Het volk en haar vertegenwoordigers mogen enkel binnen bepaalde limieten handelen. De macht van het getal wijkt voor de macht van het geld".

5111. links: boze briefschrijvers en medewerkers aan allerlei fora lijken de SP.a en een waarlijk linkse politiek met elkaar te verwarren. Als er meer hele, halve of driekwart armen zijn dan rijken, dan is de hulp voor de armen een vorm van linkse politiek. Als er meer loontrekkenden zijn dan renteniers dan is de bescherming van de eersten dat eveneens. Als een dergelijke politiek door een veto van een of andere minderheidsgroep wordt verstoord, dan is dat een typisch rechtse, dit wil zeggen een ondemocratische en bovendien een onbarmhartige wijze van doen.

5112. de intellectuelen: Benno Barnard in Knack: "De meeste intellectuelen verplaatsen zich op enkele stokpaarden, waarvan de Maakbaarheidsideologie en de Klimaatpaniek de bekendste zijn. Die ideeën hebben een christelijke pedigree: ze vervangen de Stad Gods, respectievelijk de Ruiters van de Apocalyps – want ook de notie van de 'kapotmaakbaarheid' behoort tot de zelfoverschatting van de mens".

5113. het belang van de dialectiek: Jef Turf in zijn memoires: "Ik heb in 2010 voor N-VA gestemd, en zal dat nog doen wanneer de huidige chaos uitloopt op nieuwe verkiezingen. Maar eens in een zelfstandig Vlaanderen zal ik, zoals altijd, de strijd helpen voeren voor een sociaal, democratisch Vlaanderen, en wellicht tegen de N-VA. Het is het onbegrip voor deze dialectiek die vele linksen in Vlaanderen hindert en hen belet de rol te spelen die eigen zou moeten zijn aan de linkerzijde, en die hen linkt aan de oude, rechtse belgicistische belangen.’

5114. een heer van stand: plotseling hoorde ik Hugo Camps sierlijk en tegelijk diepzinnig peroreren in 'Reyers laat'. "Sport is bij bepaling romantisch. Als ik als prostraatmens toch terugverlang naar de betere tijden van vroeger ben ik niet zo abnormaal". Wat een heer van stand! Wat een moedige, tegen de wind in wapperende en overigens zeer terechte opvattingen! Als deze gedistingeerde brombeer in Engeland werkzaam was, werd hij spoedig een door iedereen gekoesterd nationaal monument.

5115. over het NV-A: Tom Lanoye: ‘Ik ken geen club ter wereld die zich zo beroept op de eigen taal en cultuur en die de dragers ervan zo categorisch belastert en verdacht maakt. Bij voorbaat en categorisch.'

5116. de stervende vakbonden: Geert van Istendael: "De Belgische vakbonden zijn er nog. Ze tellen vandaag op z'n minst drie miljoen leden. Ze zijn veel dieper verankerd dan in om het even welk buurland. Het verhaal over de erosie van de vakbonden hoor ik al tientallen jaren. Ondertussen laten de cijfers net het omgekeerde zien."

5117. het kleine ik: Van Istendael begrijpt niet waarom de mensen vaak tegen hun eigen belang stemmen. Ik denk dat dit verschijnsel te verklaren is door hun natuurlijke kleinheid (die ook een beperkte cognitieve horizon met zich meebrengt), een kleinheid die alleen met veel moeite en slechts in zeer gunstige omstandigheden enigszins (maar nooit definitief) kan worden overwonnen. Rationalisten en andere aanhangers van de maakbaarheidsidee en van de vooruitgang maken zich niet echt een voorstelling van de diepte van onze menselijke beperktheid.

5118. de pure wetenschap: dat zeer vele wetenschapslui zich verkopen aan de meest biedende is ouwe koek. Dat die zeer onfrisse situatie stilaan een noodzakelijke mogelijkheidsvoorwaarde voor de wetenschapsbeoefening wordt is geen goed nieuws. Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft aangekondigd dat het een uitspraak gaat doen over de vraag of wetenschappers en bedrijven een patent kunnen nemen op menselijke genen. Een dergelijke uitspraak heeft niet alleen verstrekkende gevolgen voor medische onderzoeken maar ook voor de toekomst van de mensheid. Menselijke genen die in zich het geheim van het leven dragen, mogen niet gepatenteerd worden en gebruikt voor commercieel gewin. Dat is de positie van heel wat ethici en wetenschappers. Daartegenover staat de stelling van bedrijven en medische onderzoeksinstellingen dat de resultaten van jarenlange en dure onderzoeken ook betaald moeten worden en moeten leiden tot winst. Volgens hen is dat de belangrijkste drijfveer van commercieel medisch onderzoek en de enige manier om vooruitgang te boeken in de wetenschap.

5119. de Stapelwetenschap: binnen de humanitas wordt veel schade aangericht door een overtrokken, op wetenschapsnijd gebaseerd empirisme. Een wat minder krampachtige durf om over brede stukken van het vakgebied te speculeren is daarvoor de remedie.

5120. de sociale verworvenheden van vroeger: de vraag is niet of we die nog langer kunnen betalen. De vraag is of we die nog willen betalen.

maandag 3 december 2012

Nieuwjaarswensen 2013

Nieuwjaarswensen 2013

Voor het volgende jaar wens ik al mijn lezers een tegendraadse deugd toe: de moed om het platte en erg perfide eenheidsdenken in de politiek, de wetenschap en de cultuur van zich af te duwen. Zonder dat we het beseffen neemt dit van overal opdoemende, door de commercie en het eigenbelang van vele dominante groepen gedicteerde soort van denken bezit van ons: het structureert onze ziel omdat het de taal naar haar doelstellingen organiseert, het geeft vorm aan ons morele leven omdat het een onverantwoorde waardenhiërarchie doet heersen tot in de verste uithoeken van ons sociale en geestelijke bestaan.

Ik wens iedere nadenkende mens in het bijzonder de moed om nu en dan consequent te handelen: moge hij op zijn minst eenmaal weigeren een boek te lezen dat in een of andere hitlijst staat, moge hij op een dag een uiterst succesvolle expert minachtend de rug toekeren en niet bij voorbaat geloof hechten aan de vertegenwoordigers van het VOKA of het UNIZO met dat ranzige meel in hun muil, moge hij bij gelegenheid in het openbaar spotten met de pretenties van leasende autobezitters, al te ronde gourmands, de kopers van dure designmeubelen of de vunzige beweringen van rechtse economen.

Ik wens hem iets nog veel moeilijkers toe: moge hij naast de prestaties van het hoofd ook en vooral die van het hart waarderen, de armen in hun waardigheid erkennen en de zwakken de eer geven die hun enige sieraad is.

Want slechts wie concreet de poveren, de warmen en de liefdevollen omhoogtilt en de predikers van het ressentiment of die van een onbarmhartige Waarheid zonder aarzelen een donkere doek over het hoofd gooit staat in de traditie van het beste uit het Westen.

zondag 2 december 2012

Het precieze gebruik 5081 - 50100

Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (5081 - 5100)

5081. framing: wat er eigenlijk gebeurt bij het manipuleren van de denkwijzen van mensen is het vastzetten van het perspectief waarmee zij tegen een maatschappelijk thema aankijken. Het feit alleen al dat onze gevoelens en onze verbeelding veel sterker zijn dan onze rationaliteit voorziet allerlei manipulators van een heel arsenaal aan overtuigende trucs. Het beruchte 'buikgevoel' (zeg maar de wazige optelsom van een bepaald gevoelstimbre en de nauwelijks bewust waargenomen kleur van de daarbij horende voorstellingen) is de norm waarmee de leefwereldmens meet of een gepresenteerde mening bij hem past of voor hem waar is.

5082. respect voor politici: Jeremy Paxman: "De mate van respect tussen journalist en politicus moet gelijk zijn aan die tussen hond en lantaarnpaal". Maar als iemand iets van een politicus te weten wil komen zal hij met hem moeten praten. En met hem praten vooronderstelt een constellatie waarbinnen dat wordt toegestaan en waarbinnen het gesprek zich een tijdje kan continueren. En daar ligt dan weer het gevaar voor mediapolitieke verstrengeling op de loer.

5083. de laatste neologismen: het ontslag als een overdrachtelijke brandstapel; de wetenschapsnijd in de geleerde humanitas.

5084. complottheorieën: Binnert de Beaufort in DGA: "Wellicht is het mensen eigen om ‘grotere’ verklaringen te willen zoeken voor traumatische gebeurtenissen die zowel henzelf als de samenleving als geheel raken. Het simpele feit dat er een aanslag is gepleegd door een groep mensen of door een eenling voldoet niet, want is eigenlijk veel te plat naast de verbijstering en wanhoop van hen die achterblijven. Fortuyn werd vermoord door een humorloze dierenactivist, Van Gogh door een niet al te snuggere moslimfundamentalist. De complottheorie schept ook orde in oververhitte breinen. Niet zelden zijn het bovenmatig intelligente mensen die zich tot complottheorieën bekeren. De willekeur van de geschiedenis wordt betekenisvol wanneer je alle puzzelstukjes op de juiste plaats kunt leggen, wanneer je de bouwstenen van de macht tot op de vierkante centimeter kunt ontleden. De complottheorie als een wiskundig raamwerk waarin de geschiedenis ‘kloppend’ wordt gemaakt. Dat gebeurde ook met 9/11, een van de meest traumatische gebeurtenissen uit zowel de Amerikaanse als de wereldgeschiedenis. De aanslag bracht vooral in Amerika een hausse aan complottheorieën teweeg, zowel ter linker- als ter rechterzijde. De linkse journalist Michael Moore – die enkele vrienden verloor die in de Twin Towers werkten – baseerde er zijn documentaire Fahrenheit 9/11 op waarin hij een warboel van losstaande feitjes aan elkaar knutselde tot een bouwwerk van logica: president George Bush zat zelf achter de aanslag om een oorlog met Irak te kunnen legitimeren".

5085. de intellectueel: deze zogenaamde vrije geest heeft de inborst van een huisknecht. Dienen is wat hij het liefst doet. In het beste geval omzwachtelt hij zijn in zijn eigen ogen verachtelijke serviliteit met modieuze woorden en moraliserende redeneringen.

5086. collectief egoïsme: Catalonië, Vlaanderen, Noord-Italië … al deze rijke delen van eerder arme staten willen hun beurs beschermen en daarom streven zij ernaar zich af te scheiden van het verpauperde gedeelte van hun land. Er zijn vele factoren die deze nadrukkelijk egoïstische, weinig barmhartige attitude kunnen verklaren, maar één ervan is de volgende: ondanks het eeuwenoude christendom, ondanks het humanisme en ondanks de naar het schijnt overal werkzame kracht van de Verlichting staat het onloochenbare feit van dat collectieve egoïsme voor ons. De Kerk kan men veel verwijten (en dat doe ik ook), maar tot voor kort slaagde zij erin iedere dag of op zijn minst iedere week een grote groep gelovigen te onderrichten in de noodzaak en de technieken van de naastenliefde. Is er ook maar één type van gezagsdrager die dat de dag van vandaag ook maar enigszins van zichzelf kan zeggen?

5087. de neutraliteit van gegeven middelen: een hamer kan worden gebruikt om iemand te doden of om een nagel in timmerhout te slaan. Onze morele behoeften hebben iets van een werktuig: het is ons door de evolutie gegeven en we kunnen er twee richtingen mee uit. Het woord 'moreel' mag men niet al te eenzijdig een positieve gevoelswaarde geven. Onze (op dit moment vergeten) wil om onszelf op te offeren, ons verlangen onvoorwaardelijk een zaak te dienen die veel groter is dan onszelf, onze (op dit moment zelfs als lachwekkend voorkomende) begeerte om pijn te lijden en ons te harden in het belang van de groep of van een of andere toekomst, al die gegevenheden kunnen ten goede of ten kwade worden gebruikt. Geen wonder dat vele passages in Hitlers toespraken zo 'moreel' van toon zijn.

5088. de Lance Armstrong affaire (zie foto): deze affaire illustreert zeer treffend dat het verlangen om zich ongegeneerd, zonder beperkingen van de ratio over te geven aan een door iedereen bewonderde held veel sterker is dan het inzicht dat het hier gaat om een boef. Wie echter in ieder geval de ratio wil laten triomferen schaft daarmee ook een bron af van de moraal.

5089. de moraal en de ratio: als wat ik in nr. 5088 schreef het enigszins waar is dan kan worden onderzocht of de moraliteit op die maatschappelijke terreinen waar de ratio duidelijk prevaleert spoedig achteruitgaat. Dit is een moeilijke zaak omdat er heel wat levensterreinen zijn waar de ratio in theorie overheerst, maar niet in de praktijk. Toch komt het mij voor dat er heel wat voorbeelden te vinden zijn waaruit blijkt dat het morele leven verslapt op het moment dat het sterke, geformaliseerde denken aan suprematie heeft gewonnen.

5090. Gandhi: "De Westerse beschaving? Dat is een goed idee!".

5092.het belang van de biologie: zeg op de dag van je veertigste verjaardag tegen je steeds maar uitzettende en zeurige vrouw: "Omdat is gebleken dat ook apen een midlife crisis hebben is daarmee het bewijs geleverd dat ik in ieder geval geen aap ben."

5093. mens erger je niet: Francis Vermeiren (Open VLD) was mede-verantwoordelijk voor de ondergang van de Gemeentelijke Holding (kostprijs voor de belastingbetaler 800 miljoen euro) en hij deed niets om de uitgroei van Dexia tot een gokmonster te stoppen. Als beloning krijgt hij, nu hij afscheid neemt als senator, daarvoor 522.500 euro. "Maar dat is toch helemaal niet veel!", zei hij zichzelf verontschuldigend.

5094. onze verschrikkelijke loonlast: de overheid investeerde zich de vorige decennia suf aan het voorzien van infrastructuur en dienstverlening met het oog op onze economie. Ze treedt op als overijverig rampenfonds voor hondsdolle banken, betaalt zich blauw aan impulsprogramma’s voor de economie en voorziet bovendien in een weelde aan aftrekposten en achterpoortjes.Dat creëerde inderdaad een torenhoge staatsschuld. Een topzware hypotheek op de volgende generaties. Ford Genk ging toch dicht, ondanks de 8 miljard winst en 54 miljoen aan subsidies van de Vlaamse regering. Dat zou dan aan de ‘loonlast’ gelegen hebben?

5095. een retorische truc: Di Rupo, bijvoorbeeld, wordt afgemeten aan een naïef ideaalbeeld van een regering die nergens bestaat. Zulke ideaalbeelden zijn (overigens voor het begrip en het handelen noodzakelijke) ficties, imaginaire uitvergrotingen van de beperkte, altijd onafgewerkte en de voorlopige projecten die ons gegeven zijn. Zo gaat het ook met morele categorieën en met de definities van belangrijke begrippen.

5096. de gehate vakbonden: Eric Van Zele, CEO van Barco (!): 'Met de vakbond heb ik nog nooit in mijn leven last gehad. Al dat gezeur over die vakbonden. Als je komt saneren, schaf dan het dividend, de bonussen en je chauffeur af, dan heb je geen problemen met hen.'

5097. de last van het seksuele: Benno Barnard: "Veel erger dan de weemoed na de zaadlozing is de dwangmatigheid van de hofmakerij, de tristia ante coïtum."

5098. troost: in Vilvoorde zag ik een kerk, met de volgende tekst op de ingangspoort: 'Nood zoekt troost." Omdat wij allen de bezitter zijn van een klein ik zitten we zowat altijd in nood en zoeken we dus altijd op een of andere wijze naar troost. Maar volgens de dichter Konstantin Wecker lukt dat helaas al te vaak niet (met dank aan mijn vriend Raf):

Ich werd alt.
Und nur so aus alter Gewohnheit
dreh ich mich nach den Mädchen um.
Ich schau ihnen tief in die Augen.
Doch sie schaun um meine herum.

5099. Knack: de halvelings linksen, de min of meer oprechten zijn eruit. Het blad is nu verworden tot een clubblad voor de NVA en een slechtklinkende roeptrechter voor het VOKA en het UNIZO. Deze evolutie werpt licht op de (verschrikkelijke) dingen die gaan komen.

5100. de zuivere wetenschap: de zuivere wetenschap is een mythe. Zij bestaat niet omdat wie het huis van de kennis bewoont een trotse, rechtoplopende aap is, die zichzelf heel hoog schat, vasthoudt aan oude ideeën, uit is op geld en macht en om zes uur naar huis moet voor het eten. Wetenschappers zijn net mensen en mensen zijn niet de meest betrouwbare figuren als het gaat om het vergaren van kennis.