donderdag 20 februari 2014

Het menselijke is samengesteld


Tegen het binaire denken - Onlangs fietste ik over een veldweg, zoals het me vaak overkomt in een meditatieve bui. Zo'n toestand is doorgaans heel aangenaam, onbewust leg ik heel nieuwe verbanden en vind ik plotseling opdoemende binnenwegen tussen mijn vertrouwde opvattingen, verwachtingen en gevoelens. Aan mijn linkerzijde keek ik uit op een hellende weide met daarop een stokoude, hoogstammige boomgaard. Onder de bomen door, over de bovenkant van de helling zag ik een blauwe lucht, koud en helder. Waarom denk ik nu onmiddellijk, zo ging het door mijn hoofd, aan een groep Joden in de Nazitijd, die onder de bomen wachten op hun transport, de handen op de rug gebonden, in stille wanhoop voor zich heen murmelend, onmachtig om hun kinderen met een gebaar te beschermen? Waarom kan ik niet meer, zoals zo vaak voorheen, onmiddellijk voor mijn ogen zien hoe ooit, in het Vlaanderen van Streuvels, een boerenbruid in haar witte jurk in zo'n boomgaard wachtte op de praalwagen die haar zou wegvoeren naar een kerk, naar haar bruidegom en een in alle opzichten vruchtbaar leven? Is de romanticus een realist geworden? Brengt de hogere leeftijd noodzakelijk een onttovering met zich mee, doodt de stekel van de kennis het begin van iedere verlokking? Enkele pedaalslagen verder overdacht ik: ik hoef toch niet te kiezen tussen het ene beeld of het andere, tussen de verschrikking of de verblijding. Het leven is nu eenmaal een veelvuldig gelaagd verschijnsel, een stroom waarin het water in tegengestelde richtingen kan bewegen en zelfs de bewegingsloze dingen: zij zijn samengesteld, een compositie van vaak moeilijk verenigbare elementen. En zo is het ook gesteld met het alledaagse denken: het waaiert uit in alle windrichtingen, op ieder moment, het bindt in één begrip of één beeld wat logisch of plastisch veelvuldig van aard is. Geen wonder dat het strikt binaire denken de levendige ervaring de das omdoet.

Het gepaste gebruik (5721 - 5740)

Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (5721 - 5740)



5721. definities van God: Arnon Grunberg: "Christenen beweren vaak dat God liefde is. Lars von Trier stelt dat God seks is. Een aannemelijke gedachte. Door middel van seks en door eloquent over onze vrijages te vertellen komen wij nader tot God".

5722. de laatste neologismen: de dreiging van de baanloze groei; het nerveuze gehinnik van de media; een bewaargrage vriend nog in het bezit van al zijn brieven; de schobbejakken van de financiële wereld; de quantumgeschiftheid van populaire auteurs; de vogels met hun gekrakeel in het struweel; hij is verbaal incontinent.

5723. de Nederlandse koning: de tijdens sportwedstrijden joelende en geestdriftig applaudiserende HEMA-variant van Lodewijk XIV. François Hollande sprak over Descartes en Diderot toen hij onlangs op bezoek was op het paleis Noordeinde.

5724. klimaatkennis: een schoolvoorbeeld van de postnormale wetenschap: grote onzekerheden, grote emoties en nog grotere belangen.

5725. kritische wetenschap: dit verschijnsel komt vooral voor bij gepensioneerde professoren omdat die dan niet meer van de wetenschap hoeven te leven. Tijdens hun actieve carrière houden ze doorgaans om den brode hun zeer geleerde mond.

5726. gewilde onwetendheid: Emily Dickison in een vlugge envelope-tekst: :

There are those
who are shallow
intentionally
and only
profound
by accident

5727. het kleine ik: dezelfde Emily weer eens op een envelope:

In this short life
that only merely lasts an hour
How much - how little - is
within our power

5728. onze gelaagdheid: Vasalis schrijft dat ze in gezelschap een keurig gesprek voert, maar ondertussen denkt aan hoe ze wild, met los haar loopt te rennen en spiernaakt in een meer duikt. Een van de verlokkingen van het hedendaagse wetenschappelijke rationalisme is dat het belooft aan deze gespletenheid van de mens en het menselijke een einde te maken. Maar zelfs binnen de wereld van het (louter) cognitieve duikt ze onverbiddelijk terug op.

5729. de banklui: hun enige visie is provisie.

5730. de efficiënte consul Napoleon: de liefdesdaad duurde meestal niet meer dan een paar minuten en de consul eiste dat de dame in kwestie alvast klaar lag in bed, naakt, zodat de rompslomp van het uitkleden hem bespaard bleef.

5731. de dictatuur: de dictatuur is niets anders dan het exces van wat je overal om je heen ziet, aldus Herta Müller.

5732. de Code Civil: het burgerlijke wetboek van Napoleon leek op het eerste gezicht gebaseerd op dezelfde principes als de revolutie van 1789: gelijkheid voor de wet, secularisering van de staat. In de praktijk bleek de Code vooral de rijken rijk te houden en de machtigen machtig. Toen in de volgende decennia de industriële groei het maatschappelijke leven steeds meer ging bepalen bleef van de revolutie weinig over, behalve een lege ideologie. Het is nu aan ons om de machtigen en de rijken te temmen. Dat is echter onder hedendaagse condities, anders dan destijds, een vrijwel hopeloze zaak.

5733. een uitdrukking voor polyvalent gebruik: 'Je kan lippenstift op een varken doen, maar het blijft een varken'.

5734. geluk: een niet al te zeldzame toestand van betovering waarin ik tijdens het denken onwillekeurig op mooie gedachten stoot, een samenbindend inzicht of op een onverhoopte verbondenheid.

5735. Karl Abrahams dood: de Berlijnse psychiater Karl Abraham (1877 - 1925) was een charismatische volgeling van Freud, een mens die volgens zijn biografe met zijn 'verfrissende jeugdigheid en optimisme' zowel op vrouwen als op mannen een grote aantrekkingskracht uitoefende. Hij overleed onder tragische omstandigheden op 48-jarige leeftijd. Vlak voor een bezoek aan Nederland verslikte hij zich in een visgraat, die hij een dag later deels uithoestte. Dit leidde tot een longontsteking die hem uiteindelijk - antibiotica bestonden nog niet - fataal werd.

5736. radicaal atheïsme: Jan van der Meulen (1915 -2005) was een Engelse leraar in Breda.
Hij schreef vele humoristische verzen, bijvoorbeeld:

Een fel papenvreter uit Leiden
Die alles wat Rooms is wil mijden
Heeft consequent tot het bittere end
Het kruis uit zijn broek laten snijden.

5737. een nacht vol bisschoppen: dezelfde dichter schrijft ook over de Sinterklaasnacht. Hij hanteert daarbij een soort nep-Engels om daardoor de fouten van zijn leerlingen (spelling, uitspraak) op een grappige manier te corrigeren

A song for the fifth of December

See, the moon shines through the tree-tops
Buddy, stop your ruddy noise
For the night is full of bishops
Rival saints of Sancta Claus.

Full of tension beats my heart
Where the cook goes, where the guard?

Chorus:
(Sung in answer to his question by young Spanish noblemen with blackened faces)

Use your wits and not your heart
Where the cook goes, goes the guard.

5738. de lustpil: men mag van seks niet meer maken dan wat het is: de kers op de taart van een relatie en taart zonder kers is ook lekker.

5739. tegen het neoliberale ik: de wetenschap laat steeds duidelijker zien dat we slechts in zeer beperkte mate meester zijn over ons lot. De ontwikkeling van de filosofie bijvoorbeeld toont die evolutie in een gewijzigde blik op de aard van mens: van een vroegere nadruk op zijn rationele soevereiniteit naar een postmoderne afhankelijkheid van allerlei innerlijke en uiterlijke (vaak erg irrationele) krachten. Natuurlijk heeft ieder mens zijn eigen verantwoordelijkheid. Daarop mag hij aangesproken worden, waar we kunnen geen invloed uitoefenen op nochtans voor ons erg beslissende zaken zoals onze aanleg, de ontwikkeling van onze hersenen, het gezin waarin we zijn geboren. Het neoliberale mensbeeld is daarom een bewust opgestookte illusie die de sociaal-financiële almacht van enkelen moet toedekken en legitimeren.

5740. Verhofstadt: de keizer van de maakbaarheid, de paus van de optimistische voorspelbaarheid, terwijl de visboer op de Grote Markt even veel weet van de toekomst als deze al te geestdriftige politicus.

woensdag 19 februari 2014

Het gepaste gebruik (5700 - 5720)

Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (5700 - 5720)


5701. De Nederlandse koning gaat naar de Winterspelen: Arnold Grunberg in de VK: "Veel Nederlanders maken zich kennelijk nog altijd illusies over het koningshuis en nog altijd geloven ze dat morele verontwaardiging die niet gepaard gaat met economische of militaire macht iets in de melk te brokkelen heeft. Iedereen kan zélf de Olympische Spelen boycotten. Kijk niet. De Volkskrant zou de Winterspelen kunnen doodzwijgen. Dat gaat u een beetje te ver? Dát is het probleem, veel moreel verontwaardigden willen namelijk niets veranderen, zij willen slechts aan de wereld tonen dat hun handen schoon zijn en hun geweten rein is".

5702. ethisch dualisme: een ethiek die uit louter gemoedsbewegingen of welriekende redeneringen bestaat (en dus niet de lijfelijke vorm van publieke handelingen aanneemt) is slechts aanvaardbaar als men platonisch denkt: de geest is dan ontzettend meer verheven dan het lichaam en het motief veel belangrijker dan de daad.

5703. Hollandes bocht: nadat de Franse president plotseling in zijn politiek naar rechts zwenkt mag men niet zomaar denken dat hij gehoorzaamt aan een onvermijdelijke natuurwet: alsof een land zonder rechtse maatregelen uiteraard economisch ten onder gaat. Wellicht is er een meer prozaïsche verklaring: de gigantische lobbykracht van het bedrijfsleven en vooral die van de financiële machten.

5704. het voor Vlaanderen nuttige federalisme: onvoorstelbaar hoe de N-VA-aanhang zich in de gekste bochten wringt om toch maar het gelijk van hun grote leider en het zogenoemde confederalisme te verdedigen. Niemand kan mij vertellen wat confederalisme is, wat het als voordeel gaat brengen voor jou, mij en onze kinderen, hoeveel dit gedrocht zal kosten en wie anders dan de Vlamingen de zeer hoge kosten zullen dragen. Voer de zesde staatshervorming maar uit en waak erover dat iedereen er beter van wordt, dat zal al werk genoeg zijn.

5705. rijk en superrijk (1): in de aanloop naar het Wereld Economisch Forum (WEF) in Davos onthult Oxfam dat slechts 85 miljardairs evenveel bezitten als de armste helft van de wereldbevolking. Volgens de ontwikkelingsorganisatie worden steeds meer mensen zich ervan bewust dat deze superrijken erin slagen de wet naar hun hand te zetten.

5706. rijk en superrijk (2): trekt u ook grote ogen als u hoort dat de 85 rijksten even vermogend zijn als de armste helft van de wereldbevolking? Dan zal u zich nu zeker voor het hoofd slaan als u de reactie van Kevin O'Leary hoort. "Fantastisch toch?", aldus de Canadese zakenman in zijn eigen economisch programma 'The Lang and O'Leary Exchange'. Handig weetje vooraf: zijn vermogen wordt geschat op 300 miljoen dollar. "Dit zal iedereen motiveren om ook tot dat select groepje te behoren. Vechten zullen ze om de top te bereiken. Ik kan dit nieuws alleen maar toejuichen, wat is daar nu mis mee", klonk het uit zijn mond.

5707. de laatste neologismen: een bovenbreiner (!); een ploetermoeder; even onwaarschijnlijk als de horeca zonder zwartwerk; een brainstorm met de magnitude van motregen, die overduidelijk werd geregisseerd door een chimpansee die net een joint heeft gerookt (pdw); ieder partijcongres leidt onverbiddelijk tot een reeks spagaten in je geweten; 'Mijn ego was groot, maar ik heb het gehalveerd en jij hebt het verder vermalen tot een gehaktbal' (een figuur uit de roman IJstijd van Maartje Wortel).

5708. ze zeggen het zelf: de Europese Commissie noemt de corruptie in Europa in haar rapport "overweldigend". Het jaarlijkse verlies voor de Europese economie bedraagt daardoor niet minder dan 120 miljard euro. Nu jij!

5709. nogmaals de corruptie: Spanje is 10 plaatsen gezakt in de lijst van minst corrupte landen, die jaarlijks door de waakhond Transparency International wordt opgesteld. Het land is geraakt door schandalen rond de centrumrechtse regeringspartij en de koninklijke familie. Transparency meet corruptie door onder meer zakenlieden te vragen of zij een druk voelen om mensen om te kopen. Alleen in Syrië is de corruptie nog sterker toegenomen dan in Spanje. Net als Syrië zijn ook andere landen waar de corruptie is toegenomen, recent door oorlog geteisterd, zoals Mali en Libië. De minst corrupte landen waren in 2013 Nieuw-Zeeland en Denemarken. In 2012 deelden ze hun eerste plaats nog met Finland. Hekkensluiters zijn Somalië, Noord-Korea en Afghanistan. Myanmar heeft het grootste succes geboekt in de strijd tegen omkoping. De positie van Nederland verandert vrijwel niet. Nederland staat op de 8e plaats. Dat is weliswaar een plaats hoger dan de 9e van vorig jaar. Maar dat betekent niet dat Nederland minder corrupt is geworden, integendeel. In het puntenstel zakt Nederland met één punt van 84 naar 83. Maar omdat Australië maar liefst 4 punten heeft verloren, is Nederland Australië voorbijgestreefd.

5710. eindelijk!: de Commissie voor de Rechten van het Kind van de Verenigde Naties heeft vandaag een vernietigend rapport gepresenteerd over de wijze waarop het Vaticaan het seksueel misbruik van kinderen door geestelijken heeft aangepakt. Het beleid van het Vaticaan maakte het mogelijk dat priesters tienduizenden kinderen konden misbruiken en verkrachten, aldus de commissie. De commissie dringt er bij de kerkstaat op aan dossiers van pedofielen en geestelijken die hun misdaden aan het zicht wisten te onttrekken open te stellen. Ook wordt in het ongekend kritische rapport geëist dat alle geestelijken die betrokken zijn geweest bij of verdacht worden van kindermisbruik "onmiddellijk verwijderd" worden van hun taken en over worden gedragen aan de autoriteiten. We zullen zien.

5711. het kleine ik: "Mijn ervaring is echter dat het vertoog van het postmoderne niet iets nieuws heeft voortgebracht, maar een soort erkenning van waar identiteit altijd al mee te maken had. In die zin wil ik het algemene gevoel herdefiniëren dat steeds meer mensen over zichzelf schijnen te hebben – dat ze allemaal in zekere zin recentelijk gemigreerd zijn”
(uit Hall, Stuart (1991) Het minimale zelf en andere opstellen, Amsterdam: Sua, pp. 195).

5712. onheilspellend: belangrijke gebeurtenissen halen soms nauwelijks het nieuws. Dat was zeker het geval met de nieuwe regels voor de banken wereldwijd. Half januari maakt het Bazel-comité, bestaande uit toezichthouders en toplui van de Centrale Banken, de regels bekend. Ze zijn van het hoogste belang: ze zouden een herhaling van de financiële crisis van 2008 moeten voorkomen. Wie stevige controlemechanismen verwachtte komt echter bedrogen uit. Na hevig lobbywerk van de bankensector werden de oorspronkelijke, redelijk strenge eisen opgeborgen. Het eindresultaat is een lege doos die geen enkele garantie biedt om een toekomstige crash te voorkomen, integendeel.

5713. een perfide wijsheid: Warren Buffett: "De laatste twintig jaar is er een klassenstrijd bezig en mijn klasse heeft gewonnen."

5714. een typische denkfout: een veel voorkomende denkfout bestaat erin gebeurtenissen als dingen voor te stellen of wat dynamisch is op te vatten als iets statisch. Dit is met veel negatieve gevolgen vaak het geval met begrippen als 'de wetenschap', 'het denken' en ook 'onze identiteit'.

5715. wat is het centrale probleem van het onderwijs?: Dirk Lesaffer: "Ik denk toch de positie van de leraar. Die is zo cruciaal in alles wat met onderwijs te maken heeft. De leraar maakt het verschil, maar ik vind dat hij te weinig uitgedaagd wordt om zelf op zoek te gaan naar meer. Scholen hebben ook heel veel autonomie en maken daar geen gebruik van. Ze verschuilen zich te makkelijk achter het beleid. Er wordt weinig stimulans gegeven aan leraren met ambitie. Onderwijs is een logge tanker en logge tankers hebben tijd nodig. Toch merk je dat er veel voortrekkers zijn, mensen die met nieuwe dingen bezig zijn en netwerken over de scholen heen. Ik zie de toekomst van het onderwijs wel rooskleurig in.”

5716. de taak van een nadenkend mens: nadenken verhelpt weinig aan misstanden. Het is beperkt, gebrekkig, geïsoleerd en machteloos. Toch is het steeds aanwezige, goed geoefende bewustzijn van een nadenkende mens een gelegenheid en een plaats om te herinneren: op z'n minst daarin wordt de schreeuw van duizenden onschuldigen uit het verleden gehoord en het verraad van de met goud belegde mooipraters uit alle tijden ontbloot.

5717. een exemplarisch geval: de horeca laat op dit moment zien hoe de ruimere wereld in elkaar zit. In ruil voor de slimme kassa's heeft deze sector al voorheen een BTW- en lastenverlaging gekregen. De invoering van die bedreigende kassa's werd desondanks uitgesteld. Het is blijkbaar te veel gevraagd dat deze werkgevers (en door uitbreiding alle werkgevers) eerlijk hun sociale bijdragen betalen en voor duurzame tewerkstelling zorgen. Ook de horecasector is zonder zwartwerk leefbaar. Een bloeiende zaak hangt niet alleen af van de loonlasten. Maar hoe meer (deze en andere) werkgevers frauderen, hoe moeilijker eerlijke werkgevers het krijgen.

5718. het godsbeeld: Gerard Reve hield zich het recht voor om God te zien als een ezel, die hij driemaal in zijn Geheime Opening kon bezitten. Ik voor mijn part heb geen concrete voorstelling van god, geen beeld of een gedachte, alleen een vaag gevoel, iets als een wolk van ergens rondhangende moederliefde, onvoorwaardelijk, een gevoel waaraan in de werkelijkheid niets beantwoordt en dat ik alleen dubbelzinnig ervaar als een bedrieglijk troostmiddel.

5719. christelijke centrumpartijen: zowel in Vlaanderen als in Nederland zijn het volbloed rechtse partijen. Hun zogenaamde centrumkarakter is louter propaganda, een vertrouwenwekkende geur uit het verleden, een met veel toneelfinesses opgevoerde show voor het door iedereen verlaten, voortdurend uitgemolken en intens naar liefde en begrip hunkerende grote publiek.

5720. bescheidenheid: Hans Aarsman in VN: "Het paradoxale daarvan is dat je er geen reclame voor kunt maken. Bescheidenheid maakt je gevoelig voor wat er om je heen gebeurt en hoogmoed maakt je daar juist ongevoelig voor. Maar je moet er wel mee kunnen spelen, met allebei, want zonder hoogmoed zou ik nooit mijn stoel uitkomen".

woensdag 5 februari 2014

Denken buiten het grasperk

Zižek: The Year of Dreaming Dangerously

Door: Robrecht Vanderbeeken (op de site van DeWereldMorgen.be)

Wat hebben islam, Hegel, The Wire en N-VA met elkaar gemeen?

De Sloveense filosoof Slavoj Žižek schreef een boek over de actualiteit van het afgelopen jaar. Opnieuw biedt hij de lezer een erg kritische blik op het wereldtoneel, wat meteen ook een ander licht werpt op onze lokale politieke conflictjes.
Nadat de filosoof Slavoj Žižek in het voorjaar een meesterwerk van 1000 volle pagina’s uitbracht, met de bescheiden titel Less Than Nothing, schreef hij vorige zomer een boekje over de actualiteit van het afgelopen jaar: The Year of Dreaming Dangerously. In zijn welbekende creatieve hink-stap-sprongstijl doorkruist Žižek de meest uiteenlopende onderwerpen. Opnieuw biedt hij de lezer een erg kritische blik op het wereldtoneel, wat meteen ook een ander licht werpt op onze lokale politieke conflictjes.

Islam als vijand en bondgenoot

Aan de hand van een massamoordenaar Breivik leren we bijvoorbeeld hoe antisemitisme en zionisme absurd genoeg kunnen samenvallen in de strijd tegen de islam. Dit is treffend, ook zonder bijvoorbeeld paralipsis-gewijs een toespeling te maken naar een Vlaams-nationalistische partij. We leren tevens hoe de islam in het Midden-Oosten als een bevrijdingsideologie tegen het Westers kapitalistisch kolonialisme fungeert, zoals onlangs weer bleek tijdens de Arabische Lente maar bijvoorbeeld ook al tijdens de Iraanse revolutie in 1979.

Maar we leren eveneens dat diezelfde islam door fascisto-populistische fundi’s gerecupereerd wordt. Zoals Ahmadinejad, die als een Iraanse Berlusconi de verhoopte emancipatie, belichaamd door oppositieleden als Mousavi, onmogelijk maakt. Of door de vele demagogische pro-Westerse oliestaatjes, die veel radicaler zijn dan het Iraanse regime. Zoals in Bahrein, waar Saudische militairen de recente volksopstanden brutaal neersloegen. Het Westen gaf geen krimp. Wat dan weer illustreert hoe Westerse politici in religieus conservatisme soms een trouwe bondgenoot vinden. Niet onlogisch trouwens als je ‘vrijheid’ verwart met ‘vrije markt’.

Blijkbaar hielpen wij de door ons gesteunde Khaddafi en Mubarak dan toch alleen maar mee omverwerpen omdat de houdbaarheidsdatum van die lucratieve samenwerking al was verstreken. Morsi krijgt in verhouding zoveel meer kritiek, want die zit natuurlijk in het foute kamp.

Ook frappant is het weetje dat de eerste persoon die Mohamed geloofde nadat hij door visioenen werd bezocht – de eerste moslim dus die de profeet verloste van een ondraagbare onzekerheid en de vrees toch maar een dorpsgek te zijn – Khadija was, een vrouw. Zo draait Žižek op bijna elke pagina het gangbare denken binnenstebuiten.

Zoals gewoonlijk valt ook dit boek van Žižek niet samen te vatten in een tekst die korter is dan het boek zelf. Maar er zijn nog wel twee treffende bedenkingen die hier even wat aandacht verdienen.

Hegel en de klassenstrijd

De wereldgeest maakte zich doorheen Hegel wereldberoemd aan de hand van het dialectische denken. Als we de geschiedenis bekijken, dan zien we een terugkerend patroon: eerst is er de these, daarna volgt de antithese waarna beide opgaan in een hogere synthese. Žižek ziet in de emancipatiebeweging een gelijkaardige beweging. De sociale strijd uit de 19[de] en begin 20[ste] eeuw focuste op de klassenstrijd, als verzet tegen onderdrukking en uitbuiting. Na mei ’68 werd die ingeruild voor een multitude aan horizontale emancipatiebewegingen: holibi’s, anti-racisme, migrantenrechten, ecologie, dierenrechten, mensenrechten, etc.

Met de protesten op het Tahrirplein, de betogingen in Athene en Spanje, Occupy in New York, Londen en Berlijn, duikt ‘het systeem’ nu terug op als het grote onderliggende probleem. Out of the box-denken is opnieuw een uitdaging. Omdat men nu pas terug voluit beseft in wat voor een beknellend doosje we zitten. De post-ideologische siesta is dus stilaan voorbij.

De symbolische frank, om niet de euro te zeggen, begint te vallen; Eco-kapitalisme is duidelijk geen oplossing. Integendeel. Vrouwenrechten worden flink tegengewerkt door het testosteron van de zakenwereld die er nog altijd erg paternalistische principes op nahoudt. Kansengroepen, migranten en zwarten zijn de overstock van een vermarkte samenleving: menselijk afval. Neoconservatisme en neoliberalisme kunnen het opvallend goed met elkaar vinden, niet alleen in de VS, etc.

In tegenstelling tot wat reguliere media doorgaans beweren, protesteerde men wereldwijd niet zozeer tegen de corruptie van enkele individuen (bankiers, politici) maar tegen een structurele ontsporing. Zelfs in de VS beseft men nu dat de vrije markt democratie en emancipatie vernietigt eerder dan creëert omdat het van nature een oligarchie van de 1 procent nastreeft. Dat kunnen we ook vandaag weer wereldwijd vaststellen. Die boodschap van main street werkt daarom als een ‘rode’ lap op de emblematische stier van Wall Street. Het ‘beest’ briest en stampt.

The War on Drugs

Plots begint Žižek dan ineens over de meesterlijke HBO-reeks The Wire. Zoals hij in vroegere analyses al meermaals aantoonde, laat de Westerse ziel zich immers mooi aflezen in de droommachine van Hollywood. De reeks The Wire is TV realisme van de beste soort: de strijd tegen drugs door McNulty in Baltimore is het leidmotief voor een dwarsdoorsnede van hedendaags Amerika. Of beter: de twee Amerika’s die nog slechts met een ‘draadje’ aan elkaar hangen: rijk en arm, blank en zwart.

The Wire visualiseert de hedendaagse klassenstrijd op een levensechte manier; Onder de pretext van een ‘war on drugs’ wordt de onderklasse gebrutaliseerd en ontmenselijkt omdat ze niet meer nuttig is als arbeidsreserve in een imploderende economie.

Sprongetje. Bij ons was het in de aanloop van vorige verkiezingen spannend afwachten welke andere thema’s er aan bod zouden komen in het lokale N-VA programma. Zij stonden voordien vooral voor hun radicaal confederalisme bekend. Blijkt toch wel dat zoiets als ‘de strijd tegen drugs’ een Antwerps speerpunt is geworden? In The Wire fungeert het alvast als een fatsoenlijke dekmantel voor een verkapte strijd tegen de onderklasse.

Misschien moet iemand de volgende jaren in ’t Stad eens een serie maken, ‘den droad’? Aflevering 1: Het De Konincksdrama, aflevering 2: kliklijnen en de patsers-brigade, aflevering 3: politie ziet spookbetogingen?, aflevering 4: GAS of 't casino, etc.

Ingenaaid - 128 p's - Engelstalig

maandag 3 februari 2014

De eenzaamheid van het kleine ik

Ilja Leonard Pfeijffer (1968) is columnist en schrijver van 'La Superba'


Verjaardagsgedicht bij tien jaar Facebook

De cursor staart. De anderen zijn allemaal
de mooiste mensen op de aarde. Ik zit vaal
mijn leven uit te dienen als commies met uren
dat ik in mijn verstelde regenjas moet turen
naar vrienden die in kleur op al hun foto's staan
Ik weet dat ik moet typen wat ik heb gedaan,
maar ik heb niets gedaan. Ik heb mijn blouse gestreken
en naar een show op de tv gekeken. Weken
bestaan uit zeven dagen. Dertig in een maand.
De echte mensen surfen treinen, rechtop staand,
terwijl ze met inheemse mutsjes vrolijk zwaaien.
Als ik bij Lingo was en ooit een bal mocht graaien,
dan pakte ik beslist de rode bal van af.
Mijn leven is een stilte tussen wieg en graf.
Ik kook vanavond grutten met een boekweitpap.
Zal ik dat typen met een smiley als een grap?
Een blieb. Een goede vriend oogst barrevoets papaya.
Een ander post een selfie op de Himalaya.
Een ander hangt met vingers aan een hoog gebouw.
Een ander balanceert op een gespannen touw
en vraagt de camera met hem te trouwen. Braaf
klik ik erop dat ik het leuk vind. Ik typ 'Gaaf!'
in een reactie. En ik meen het ook. Voor hem.
Maar ik ben iemand die ik immer minder ken,
omdat ik blijkbaar niemand ben. Dat blijkt steeds weer.
Dat blijkt steeds meer. Omdat de anderen veel meer
dan ik bestaan. Ik ruik een brandlucht. Iets brandt aan.
Mijn hele boekweitpap met grutten naar de maan.
Ik kan het zo de volle biobak in mikken.
Ik maak een foto, load hem up. Met één keer klikken
kan ik ook eindelijk een goed verhaal vertellen.
Terwijl de mooie mensen schuimend bijval tellen
als klatergoud van likes voor al hun avonturen,
zoals dat zij in Griekenland twee ezels huren
voor leuke foto's op de boot, een kat op schoot,
een yak in Tibet in een sloot, een heel erg groot
bananenblad als surfboard in een drukke stad,
met alligators in de Nijl best lol gehad
en nu een nieuw contract in fucking Hollywood,
ook met de wederhelftjes gaat het apegoed,
Monique is net bevallen van haar tiende kind,
vandaag leidt zij de conferentie over wind-
en zonne-energie voor de VN, Obama
heeft haar gevraagd en morgen komt de dalai lama,
bij ons om haar gevulde kaviaar te eten,
ik moet de foto's in de Playboy niet vergeten,
in Nicaragua met tieten op een rots,
ik kan maar één ding zeggen: 'ik ben apetrots!' ---
Terwijl ik zie hoe alle mooie mensen leven,
is bijval voor mijn eigen leven uitgebleven.
De foto van mijn biobak vindt niemand leuk.
Mijn nikkelen vertrouwen krijgt een nieuwe deuk
zoals een chocolademunt, kapot gebeten
voordat je wat er in zit op kunt eten. Weten
is altijd al geweten hebben. Cursor staart.
Hij wil dat ik het leven typ dat mij bezwaart.
Ik haal diep adem. 'Hebben jullie dat nou ook?'
Ik wacht nog. Nul reacties. Niemand heeft dat ook.