woensdag 31 december 2014

De truuc om Nieuwjaar te overleven

Neujahr

nogmaals met dank aan mijn zeer inquisitieve vriend Raf


Mama schöpft aus dem Punschgefäße,
Der Vater lüftet das Gesäße
Und spricht: "Jetzt sind es vier Minuten
Nur mehr bis zwölfe, meine Guten.

Ich weiß, dass ihr mit mir empfindet,
Wie dieses alte Jahr entschwindet,
Und dass ihr Gott in seinen Werken
– Mama, den Punsch noch was verstärken! –

Und dass ihr Gott von Herzen danket,
Auch in der Liebe nimmer wanket,
Weil alles, was uns widerfahren
– Mama, nicht mit dem Arrak sparen! –

Weil, was geschah, und was geschehen,
Ob wir es freilich nicht verstehen,
Doch weise war, durch seine Gnade
– Mama, er schmeckt noch immer fade! –

In diesem Sinne meine Guten,
Es sind jetzt bloß mehr zwei Minuten,
In diesem gläubig frommen Sinne
– Gieß noch mal Rum in die Terrine! –

Wir bitten Gott, dass er uns helfe
Auch ferner – Wie? Es schlägt schon zwölfe?
Dann prosit! Prost an allen Tischen!
– Ich will den Punsch mal selber mischen."

(Ludwig Thoma)

dinsdag 30 december 2014

Het precieze gebruik 6041 - 6060

Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (6041 - 6060)


6041. een bekering: "Ik denk twee keer na als ik nog eens kritiek op onze zware lasten heb'. Wouter Torfs, ceo van de gelijknamige schoenketen, heeft doorgaans veel kritiek op de hoge loonkosten in ons land. Vanuit zijn ziekenhuisbed in het Middelheim-hospitaal ziet hij de zaken in een ander perspectief. Ik werd uitstekend en snel verzorgd en dat voor praktisch geen geld. Ook dat is een gevolg van ons hoog overheidsbeslag, en het krijgt waarschijnlijk te weinig aandacht. 'De sociale zekerheid is me veel te dierbaar', erkent Torfs nadien. En zo heeft het Kerstkind zijn bekeringen ingezet, in een milieu dat door zijn hardleersheid en zijn ingebakken oogkleppen dat normaliter volstrekt onmogelijk maakt.

6042. politieke strategie: al het goede komt door de nieuwe regering, al het slechte door de vorige en de rest is toeval.

6043. de laatste neologismen: voorspellingen zijn niet meer dan als inzicht verpakte betweterij; het vollenestsyndroom (als studenten niet meer op kamers verblijven, maar opnieuw thuis komen wonen); zijn kleurloze pakpapieren stijl (Heine over Kant, zie foto)): die schitterende droogheid (Schopenhauer over de stijl van dezelfde filosoof); de mirakelvoorzitster (van de Vlaamse liberalen).

6044. voorspelling: de appelen vallen niet, de federale regering spoedig.

6045. slecht nieuws uit Nederland: PvdA-minister Plasterk van binnenlandse zaken boekte in de eerste week van het kerstreces nog een overwinning met het door de senaat sluizen van een wetsvoorstel dat hoge lonen in de (semi)publieke sector aan banden legt. Zijn VVD-collega's zitten hem nu dwars. Waar zit het conflict? Het plan van de minister van PvdA-huize brengt salarissen voor nieuwe bestuurders omlaag van maximaal 130 procent van een ministersalaris naar 100 procent. Dat is zo'n 178.000 per jaar inclusief toelagen en pensioenbijdrage. De maatregel is op aandringen van de PvdA in het regeerakkoord gekomen, en in de Tweede Kamer stemde de VVD uiteindelijk schoorvoetend voor. In de senaat stemden de liberalen wel tegen. Volgens senator Helmi Huijbregts moeten eerst de effecten van de in 2013 ingevoerde reductie tot 130 procent goed onderzocht worden. Maar daar had Plasterk geen tijd voor. De wet moet per 1 januari ingaan zodat al in 2015 bestuurders voor een lager salaris in dienst genomen worden. Dat moet in 2016 ook een bezuiniging opleveren. Zo zie je eens te meer, in Nederland zowel als elders: minder, latere of helemaal geen bezuinigingen voor de elites en omgekeerd.

6046. onze spaarzame politici: PVV-leider Geert Wilders heeft vorig jaar geprobeerd de advocaatkosten van het 'haatzaaiproces' vergoed te krijgen van de Tweede Kamer. Het ging volgens betrokkenen om een rekening van Bram Moszkowicz met een bedrag van tussen 500- en 600 duizend euro. De torenhoge claim van Wilders is na felle discussies achter gesloten deuren afgewezen door het bestuur van de Tweede Kamer.

6047. Je vriend is 85 en trouwt voor de derde maal: kijk zijn nieuwe eega recht in de ogen en verklaar minzaam: "U bent werkelijk mooi, u bent uiterst sympathiek en u bent door de milde God gezonden voor een hopeloze missie".

6048. illusies: de morele grenzen van de marktwerking; de houdbaarheid van het stoïcisme als praktisch ideaal; de liefde als een versmelting van twee personen; hef leiderschap van de politici; de decumul van dezelfde sujetten; de identiteit van God en natuur (Deus sive natura); Vlaamse elegantie; de komende cultuurtaal in ons gewest; gelijk krijgen op basis van redelijke argumenten; dat massa's ooit tot inzicht komen; de volstrekte maakbaarheid van de wereld; dat de techniek alle wanorde zal corrigeren en dat Rousseau, op de keper beschouwd, gelijk had.

6049. het dubbele in de menselijke beleving: we bestuderen de natuur via strikt objectieve natuurwetenschappelijke methoden, maar de manier waarop wij die in ons dagelijks leven met onze wil, onze emotie en onze verbeelding aftasten is een heel andere zaak. In het laatste geval staat ons persoonlijke heil op het spel, het individuele en collectieve welbevinden dat in de natuurwetenschap programmatisch tussen haakjes wordt gezet. Daarbij is het zeer nadelig het kenmodel van de natuurwetenschap aan de menswetenschap op te dringen. Nog vandaag de dag zie je overal pogingen daartoe, meestal naar aanleiding van het hersenonderzoek. Vaak nemen geleerden bèta-inzichten niet serieus. Hoe zou je in godsnaam verliefdheid, kunstgenot of patriotisme door een fenomenologische analyse kunnen verklaren? Daarover Dirk Prins in een lezers brief in FM: "Veel verwarring zou kunnen verminderen door in de filosofie een 'model van de dubbele waarheid' te hanteren waarvan bij een aantal belangrijke filosofen in feite toch al sprake is. Ik doel hierbij op Heidegger met zijn Sein en Seinden en Sartre met zijn Pour-soi en En-soi. Ook bij Kant en Wittgenstein komen wij iets dergelijks tegen. Niet voor niets onderscheiden we alfa van béta, fictie van non-fictie, subjectief van objectief, gevoel van verstand, hart van hoofd, effecten van de amygdala van die van de prefrontale cortex. Liefde, vriendschap en sociaal gedrag kan je zowel verklaren vanuit de werking van de zintuigen en de hormonen als vanuit onze beleving beschrijven".

6050. het populisme: dit soort populaire politiek is een volksvariant van de Verlichting: het wil alles ten goede veranderen en wel direct. Het gelooft stellig dat dit mogelijk is. Daarom blijkt het een verbinding van kinderlijkheid (Ik wil een snoepje! Nu! Bliksemsnel!) en de maakbaarheidsgedachte uit de Verlichting. Dan rijst de vraag of die gedachte op zich - los van het populisme- niet iets kinderlijks heeft.

6051. een overtreffende trap: de vrouw van je vriend is woedend weggelopen en zijn firma is in faling: zeg hem met een stoïsche glans in je ogen: "Het lot kan wreed zijn. Nu zit je niet zomaar in de riool, je zit eronder!".

6052. De Wevers logica: gesteld dat je aanneemt dat een uitsluitend rechtse regering dringend nodig is en een linkse apocalyptisch, dat heel veel moet worden bespaard en dat de inspanningen daarbij niet van de zeer rijken kunnen komen, onder die voorwaarden is het betoog van de Schaduwpremier erg logisch.

6053. kinderlijk optimisme: hoewel wij het leven starten met een overdosis moed en optimisme raken we die - als alles goed gaat, dat wil zeggen voldoende slecht -in de loop van het leven kwijt. Wat is dan het meest fundamenteel: het optimisme of zijn tegendeel? Ik ben van oordeel dat de angst het bepalende timbre is van het bestaan: in onze jeugd wordt die overdekt door de rondedans van de hormonen en - onder beschaafde omstandigheden - door sinterklaas, de kerstman, het zorgzame gezin en allerlei zeer bereidwillige beschermers. Die nemen rond je achttiende zeer in aantal af en de onvoorwaardelijk liefde van weleer verandert dan zeer snel en voor diegenen die niet aan de eisen voldoen in een zeer vreeswekkende voorwaardelijke.

6054. de Lidl: een winkel met een vluchtelingenkampachtig aspect. Stephan Sanders in VN mist bijvoorbeeld bij Albert Heijn die 'antropologische reuring'.

6055. zelfkennis: dezelfde Stephan: "Je ben je eigen blinde hoek, je ziet loepzuiver hoe anderen veranderen, schoksgewijs, terwijl je jezelf een monument waant van betrouwbaarheid en consistentie".

6056. je vriend verliest twee tanden bij een overval: kijk hem meelijdend aan en zeg: "Je hebt echt nood aan een tandheelkundig salvo om de ineenstorting van je deplorabele gebit te voorkomen".

6057. de Messias: 'We hebben steeds weer valse Messiassen nodig - andere Messiassen zijn ook niet denkbaar'. Die opmerking van Arnon Grunberg mag De Wever in zijn knoopsgat steken.

6058. Verlichtingsoptimisme: ook voor Kant is de mens een onaf dier dat opgevoed moet worden (zie zijn Pragmatische antropologie (1798)).

6059. de poëzie als kleefmiddel: H.C. Ten Berge: "De geest raakt gedefragmenteerd, als je niet uitkijkt. Poëzie geeft me houvast".

6060. Vlaamse verontwaardiging: een betoger van de vakbond uitte zijn verontwaardiging over de plannen van de regering: "Dat kan niet, mijnheer. Dat is scrupuleus!".

maandag 29 december 2014

Een brief aan onze overheid

Een eerlijke brief aan een (schijn)eerlijke regering

Beste overheid,


Ergens moet ik jullie complimenteren. Jullie zijn de eerste overheid in jaren die haar ware gelaat niet onder stoelen of banken steekt. Jullie zijn de eersten die toegeven dat het VOKA je baas is. De eerste regering die haar sociaal masker afzet en gewoon toegeeft dat economie en niet burgers haar voornaamste belang is. Goed, jullie proberen nog de indruk te wekken dat jullie niet antisociaal zijn, maar die woorden vallen meteen door de mand van jullie daden. En ergens apprecieer ik dat wel, die eerlijkheid over wiens belangen jullie dienen. Dat maakt het hopelijk duidelijker aan burgers dat de overheid niet hun vriend, partner of gerechtvaardigde baas is. Ik hoop enkel dat ze niet in de val trappen van het vertrouwen dat andere politiekers het wel beter zullen doen. Want, als we eerlijk zijn, voerden die sossen waar jullie zo graag op kakken eigenlijk niet zo’n fundamenteel ander beleid. En een volgende “linkse” regering zal waarschijnlijk even weinig verandering brengen. Want het VOKA is de baas van de regering, of die nu “links” of rechts is.

(...)

Ik wil jullie bedanken voor je (schaamteloze) eerlijkheid, maar eigenlijk hoop ik stiekem dat jullie vallen en dat mensen hun eigen leven weer in handen nemen in plaats van het aan de staat toe te vertrouwen. Een mens kan dromen he.

Groetjes,

zaailing

overgenomen van de blog van zaailing op Dewereldmorgen.be

zondag 28 december 2014

tweeduizend vijftien

2015


Grijs van baard en meer nog van ziel
tussen verleden en wat komen moet
weg van het hondse, meermaals afgeblafte
vertrouwen
in overheid, de manke medemens en het onvoorspelbare
lot -

grauw van huid en meer nog van gedachten
met overal alleen de aanwezigheid
van afwezigheid, achter de einder geen bezielende
projecten geen wenk geen hallo

op de rug van de overleving rijdt hij
Darwiniaans tegen wil en dank
van God weg in de holte van
2015

vrijdag 26 december 2014

Het precieze gebruik 6021 - 6040

Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (6021 - 6040)


6021. slecht nieuws uit Nederland: woest is er daar gereageerd op de met een jaar vertraagde invoering van de wet die topinkomens in de (semi)publieke sector aan banden moet leggen. Ook bij ons is de slimme betaalkas in de horecasector, ondanks alle beloftes, nog pertinent afwezig.

6022. tegen het pessimisme: Luc De Vos: “Ik ruil van harte mijn authenticiteit voor een kindertijd in een betere omgeving. Dus voor mij mag je mijn authenticiteit hebben. Maar er valt niets te ruilen, het is gewoon zo: ik ben en blijf een katholieke arbeidersjongen. Dat is ook de reden, denk ik, waarom ik er niet tegen kan als mensen in dit paradijs hier nog altijd niet content zijn. Ik begrijp niet waar mensen zich over beklagen, we leven in de beste tijd die er ooit geweest is".

6023. de laatste neologismen: tussen al die oude veenbranden was er plotseling een nieuw conflict in hun huwelijk; even venijnig als dit voorbeeld van rancuneuze necrologie (de katholieke pers in hun In memoriam van C.Buysse); een Rode Kruismoraal (slappe morele praatjes die nooit iets zullen veranderen aan de misstanden in de wereld); zoals goede wijn hebben sommige boeken een keldertijd nodig; in het bejaardentehuis werken ze, de engelen met vijl en voetcrème; de schrijver en 'hater' Hermans met zijn universeel wantrouwen en zijn polemische terreur (Oek de Jong); het vervelende quotejeskakken; het jaarlijkse lijden aan de christmas blues.

6024. robots: weldra, zo zegt men, kan een honderdjarige met plezier in de tuin werken met behulp van een zogenaamd exo-skelet. Maar wat zou dat kunnen betekenen, een exo-skelet voor de ziel?

6025. de zin van het leven: op de Filosofische Scheurkalender: "Zelfs als het bestaan zinloos is, zo stelt de Duitse filosoof Peter Sloterdijk, is filosofie het onder woorden brengen van de zin van die zinloosheid. Dit kan, afhankelijk van de voorondertellingen van de lezer, even opwindend als frustrerend zijn - 'een rondcirkelen in een begrepen leegte, een schimmenspel van de rede' ".

6026. corruptie in het kwadraat: in Nederland is de toezichter op het gedrag van de financiële markten corrupt gebleken (dubbele petten, belangenverstrengeling, gedoe met bijbanen en vooral geen gedragsregels en protocollen voor hoe daarmee om te gaan). De toezichter van de toezichter is immers de staat. En de staat, dat zijn op dit moment regeringspartijen in dienst van vooral de financiële markten.

6027. de zelfverzorgers: Ewald Engelen (een Nederlands econoom in moeilijkheden omdat hij de waarheid durft te schrijven) in VN: "Net als de bankiers zijn advocaten en accountants parasitaire professies die nauwelijks maatschappelijk waarde toevoegen en, dankzij wettelijk geregelde transactiemonopolies (licenties, vergunningen, gildes), uitstekend voor zichzelf en elkaar zorgen: vijf ton per jaar zijn apennootjes".

6028. een merkwaardige gelijkenis: Rik Torfs: "Onder alle vaklui lijken politici en begrafenisondernemers het meest op elkaar. Het gaat in beide gevallen om deels emotionele beroepen die van ouders op kinderen of schoonkinderen overgaan. De stiel leer je in de familie. Aan de ontbijttafel. Buitenstaanders maken nauwelijks een kans".

6029. volwassenheid (1): het stemt mij treurig vast te stellen dat velen bij het volwassen worden menen afscheid te moeten nemen van iedere vorm van ideologie. Ze voelen daar een soort gêne bij. Dit betekent niets minder dan een afscheid van iedere vorm van denken, tenzij de instrumentele. In dat geval kan in het maatschappelijk spel zowat alles overheersen (eerste impressies, het spel, de spanning, de sensatie en allerlei hevige gevoelens of nog meer: de onverschilligheid) behalve de ernst en de rationele degelijkheid.

6030. controle als kleinheid: professor Damiaan Denys : "We zijn verslaafd geraakt aan controle. Daar werkt de technologie ook aan mee. De mobiele telefoon zorgt ervoor dat je altijd in controle bent. En de trend is: we willen het gevoel voor controle behouden en soms zelf versterken. Als je niet in controle bent, leidt dat tot angst". De Vlaamse hoogleraar gaat verder: "Controle is een deugd geworden. Vroeger was vrijheid een deugd. Of dapperheid en creativiteit. Als iemand nu zegt: ik heb mijn leven onder controle, dan wordt dat als een prestatie beschouwd. In ieder geval door de mainstream."

6031. Marx en de islam: dat Marx meer gelijk had dan nu wordt toegegeven blijkt wel uit de omstandigheid dat massa's islamfanatici hun al te grote ijver vlug zouden opgeven indien ze naar believen konden consumeren. Dat de christelijke kerk hier dood is gegaan was te danken aan de toenemende welvaart en consumptie en niet in de eerste plaats aan rationalistische ideeën à la Vermeersch. Ook cultuurproblemen blijken aldus afhankelijk te zijn van verdelingsproblemen.

6032. cafénamen: in de eerste decennia van vorig eeuw was de cafénaam 'In de Hope op Vrede' het meest populair, aldus C. Buysse. "Wat moeten een land en een volk eeuwenlang onder oorlogen en oproeren geleden hebben om dat als een noodkreet en een bestendige verzuchting bovenop zoveel plaatsen uit te beelden, waar mensen bij elkaar komen! Er zijn ook enkele landelijke herbergen, die als opschrift 'In den Vrede' dragen; maar het zijn eerder uitzonderingen en zij verwekken de indruk als van optimisten, die het leven te rooskleurig inzien en werkelijk te veel verlangen. De hoop, de Hope, schijnt al mooi genoeg en de verwezenlijking ervan blijft een vurig smachten, een ideaal, een illusie. Ook nu, helaas! leven wij in de 'hope' van vrede".

6033. illusies: heel anders dan de aanhangers van het rationalisme (een denkrichting die ik het grootse deel van mijn leven heb aangehangen en waarvan ik de laatste jaren geleidelijk afscheid heb genomen) prijs ik mezelf gelukkig dat ik voor verschillende groepen mensen en op verschillende momenten een zeer geslaagde illusiewekker ben geweest: ironisch genoeg betoverde ik vele van mijn begaafdste leerlingen met de idee dat alleen een leven in stille reflectie en in het volle licht van een zuiver, eigenmachtig denken de moeite waard was.

6034. je vriend wordt zestig en jij bent veel ouder: feliciteer hem, kijk hem vaderlijk aan en zeg: "Het is veel, maar niet genoeg. Doe zo voort!".

6035. leugenaars (1): er zijn leugenaars, grote leugenaars en dan heb je nog de economen, in het bijzonder als ze voor een bank werken. Neem nu bijvoorbeeld de minzame Peter De Keyzer, hoofdeconoom van BNP Paribas Fortis. Hij is representatief voor het denken en de reflexen van economische elite. 'Een te grote drang naar gelijkheid', zo schrijft hij in een tekst waarin hij het sérieux van de wetenschappers en de activisten tegen de armoede onderuit probeert te halen, 'vernietigt het onderliggende groeipotentieel van de economie'.

6036. volwassenheid (2): misschien is het teken van een gevorderde leeftijd dat men langzaam de angsten van zijn ouders begint te snappen.

6037. geschiedenis: Paul Scheffer: "Geschiedenis is een les in bescheidenheid. Het zijn doorgaans de winnaars die de geschiedenis schrijven, maar geschiedenis onderstreept ook een filosofie van het pessimisme. Ze laat zien dat niet alleen de redelijkheid deel uitmaakt van de werkelijkheid, maar ook de onredelijkheid en de irrationaliteit. Ik denk graag na over geschiedenis als een manier waarop verschillende waarden naast elkaar kunnen bestaan en niet tegen elkaar hoeven te worden weggestreept".

6038. leugenaars (2): in plaats van voluit de veiligheid van medicijnen te bewaken doen de Amerikaanse Food and Drug Administration en het European Medicines Agency hun uiterste best om vervelende onderzoeksresultaten achter te houden. In Europa is er gen enkele wet die farmaceutische bedrijven verplicht om resultaten van klinische tests te publiceren of te delen. Zij kunnen perfect legaal informatie achterhouden voor dokters en onderzoekers. Dat is een onwaarschijnlijke misser van onze wetgevers. En zelfs als er wetten bestaan, worden die grotendeels genegeerd".

6039. de anderen bepalen onze identiteit: nogal wat ervaringsdeskundigen wijzen erop hoe mensen die niet jarenlang onder een dictatoriaal bewind (met zijn overal tegenwoordige, niet aflatende propaganda) hebben geleefd zich niet kunnen voorstellen hoe die situatie hun denkpatronen en de kwalitatieve gerichtheid van hun innerlijk leven bepalen. Hoewel de neoliberalen het omgekeerde beweren, toch is het zo dat onze geest niet op eigen kracht kan bestaan. Omdat de mens een sociaal dier is is hij doordrongen van de anderen. Groepen kunnen zowel slechte als goede mensen voortbrengen. Wanneer in de groep een norm ontstaat wordt die meestal gevolgd. Nietzsche stelde al dat groepen niet alleen het beste in de mens bovenhalen, maar helaas ook het allerslechtste. Het is dus van het grootste belang dat de machtigste en meest invloedrijke groep waarvan wij afhangen, met name de staat, het maatschappelijke verkeer niet op basis van domme, schadelijke of ronduit misdadige normen organiseert. Want, wat de staat een lange tijd preekt wordt door zijn onderdanen op den duur als de waarheid Gods en de werkelijkheid zelf gezien.

6040. de zin van tweedelingen: onlangs omschreef ik hier de Franse filosoof Derrida (zie foto) als iemand die precies dat probeerde te denken wat zich tussen de hoorns van een tegenstelling bevindt. Wat is de zin van die geijkte manier van denken, die blijkbaar niet zonder tegenstellingen kan? Daarover Carel Peeters: "Het is heel verleidelijk om de wereld van tijd tot tijd in tweeën te delen. Het zet de zaken op scherp. Even geen nuances. Het is wel erg simplistisch en er zit ook wel een kwaadaardig kantje aan, maar het voordeel van de helderheid is niet te versmaden. Het neigt ook naar gebrek aan beschaving: reken maar dat de tweedeler zelf aan de fortuinlijke kant van de verdeling komt te staan. Een van de beruchtste tweedelingen is die van de Amerikaanse schrijfster Ayn Rand. Die zei dat de wereld bestond uit ‘scheppers en volgers’. De volgers moesten zich daarbij heel gedwee opstellen tegenover de scheppers want ze hadden niet de talenten van de scheppers. De Duitse filosoof Friedrich Hegel was minder kwaadaardig toen hij de wereld indeelde in ‘meesters en slaven’. Hij was minder kwaadaardig omdat de slaven bij hem uiteindelijk minder slaaf werden door de dialectiek die zou ontstaan tussen hen en de meesters. Ze zouden uiteindelijk naar elkaar toegroeien. Daarvan was geen sprake bij de Duitse rechtsfilosoof Carl Schmidt. Hij is de bedenker van de tegenstelling ‘vriend en vijand’ in de politiek. In die termen moest je in de politiek altijd denken, meende hij, dat was ‘realistisch’. Een jaar later, in 1933, werd hij lid van Hitlers partij. Drie jaar later werd hij uit de partij gezet, maar zijn harde vriend en vijand-tegenstelling gaf hij niet op".

donderdag 25 december 2014

Kerstsfeer

Du armes Herz

met dank aan mijn vriend Raf


Was ist’s, das die beengte Brust
Mit Wonneschauer so durchbebt,
Den Geist zum Himmel hoch erhebt,
Ist’s Ahnung hoher Götterlust?
Ja – springe auf, du armes Herz,
Ermut’ge dich zu kühnen Taten,
Umwandelt ist in Lust und Scherz
Der trostlos bittre Todeschmerz.
Die Hoffnung lebt – ich rieche Braten!“


(E.T.A. Hoffmann)

woensdag 24 december 2014

P.C. Hooft-prijs 2014

Hartklap I



Ik schonk mijn oma hartklapkoffie bij het langzaam
verbloeden van haar stoppelschedelige antimakassarman:
zijn bolknak paste niet in haar rimpelinge pruimemond.
Het Beste las hij bij een bruine schemerlamp.
Morele Herbewapening, roestsmaak van maagbloed, dood:
mijn schouderklap van binnenuit een daalder waard,
dat bakje troost uit rode kraantjeskan met gouden sterren.

Ze zei hartlap noch suikerbout, bietje, hartputje,
kokkel, hondje of zelfs maar afgelikte boterham,
noch snoep, aardig diefje, troeteling of liefje.
Ze viel van al haar stokken tegelijk, lag voor gehakt
in de pan. De kraantjeskan kreeg mijn broertje Jan.

--------------------------------------------------------------
uit: 'Huisraad', 1998.

Anneke Brassinga

De Nederlandse dichteres Anneke Brassinga (1948) krijgt de prestigieuze P.C. Hooft-prijs 2015. Dat heeft het bestuur van de Stichting P.C. Hooft-prijs voor Letterkunde bekendgemaakt.
De oeuvreprijs is dit jaar bestemd voor poëzie. De P.C. Hooft-prijs is één van de belangrijkste literaire prijzen van Nederland. De oeuvreprijs wordt jaarlijks afwisselend toegekend voor proza, essay en poëzie. Aan de prijs is een bedrag verbonden van 60.000 euro.
De jury prijst de dichteres om het (her)gebruik van bijna vergeten of in onbruik geraakte woorden. De liefde voor de onuitputtelijke mogelijkheden van taal in poëzie is "de constante van haar werk", staat in het juryrapport. "Wie gedichten van Brassinga leest, stapt binnen in een geestverruimend heelal van taal. In elk gedicht openen zich onvermoede vergezichten van zeggingskracht. De taal wordt omgekeerd, uitgekleed en weer opnieuw uitgedost totdat alle registers die er ooit in voorgekomen zijn, weer meedoen."

Brassinga debuteerde in 1987 als dichteres met de bundel "Aurora". Daarna heeft ze nog ongeveer tien dichtbundels gepubliceerd. Ook schreef ze essays en verhalen. Ze is eerder bekroond met onder meer de VSB Poëzieprijs en de Constantijn Huygensprijs.

Het precieze gebruik 6001 - 6020

Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (6001 - 6020)


6001. één van zeven de werken van Di Rupo: de loonkloof in België met de drie belangrijkste buurlanden (Duitsland, Nederland en Frankrijk), is in de periode 2013-2014 verkleind tot 2,9 procent. Dat blijkt uit het rapport van de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven (CRB) dat persagentschap Belga kon inkijken. In de periode 2011-2012 bedroeg het verschil nog 4 procent. De loonmatiging onder de regering Di Rupo heeft dus vruchten afgeworpen. Het valt af te wachten of de regering De Wever, ondanks haar tenenkrommende besparingen, beter zal doen.

6002. de perfide praktijken van de Europese Centrale Bank: Paul de Grauwe: "De beleidsregels die de ECB wil opleggen, zijn niet gebaseerd op evidentie maar op ideologie. Bovendien, en zo kom ik tot de tweede reden waarom de ECB haar petje te boven gaat, hebben we hier te maken met een gevaarlijke trend in de elementaire regels van goed bestuur in de eurozone. De ECB is een overheidsinstelling met een statuut van politieke onafhankelijkheid. Dat laatste impliceert dat politici zich afzijdig moeten houden van het monetaire beleid en zeker geen instructies mogen geven aan de centrale bank".

6003. de laatste neologismen: patattenterroristen (die de Belgische premier overvielen met frites en mayonaise); de spirituele Alzheimer van de meeste machthebbers.

6004. sociaal overleg: Yves de Smet: " De rijke traditie van sociaal overleg heeft ervoor gezorgd dat de inkomensongelijkheid en de dualisering van de Belgische samenleving nog enigszins meevallen, vergeleken met vele andere landen. Wie beseft dat heel veel landgenoten ook aan dat model gehecht zijn, wint uiteindelijk de strijd om de publieke opinie".

6005. de marxistische Di Rupo (vergelijk met nr. 6001): nog eens Yves de Smet: "Het blijkt dat de vermaledijde 'marxistische' belastingregering-Di Rupo liefst een derde van de loonkloof met de buurlanden heeft weggewerkt. Zonder indexsprong bovendien, maar door loonafspraken met de sociale partners. Als deze regering mordicus wil blijven vasthouden aan haar symbolische indexsprong heeft ze daarvoor de democratische legitimiteit, maar hou asjeblieft op te vertellen dat er geen alternatief zou zijn voor haar beleid".

6006. Schoon protest: in zijn nieuwe boek ‘Schoon Protest’ waarschuwt Rik Pinxten voor een vreemd virus dat zich vliegensvlug in onze maatschappij verspreidt en de hele westerse cultuur aantast. Dit virus produceert goud voor een heel kleine minderheid en miserie voor een overdonderende meerderheid. Het virus draagt de naam neoliberalisme. Opmerkelijk is hoe Rik Pinxten het neoliberalisme duidt als een ideologie die een premoderne opvatting over mens en maatschappij verdedigt. Het neoliberalisme vertrekt vanuit een elitedenken: niet iedereen heeft dezelfde rechten en de staat (overheid) waakt niet langer over de optimalisering van de universele rechten van alle burger. Meer nog, een steeds groter deel van de overheid wordt ingezet om de 99% te controleren en te disciplineren. De superrijken (de 1%) ontsnappen aan elke controle of broodnodige herverdeling.
De auteur schaart zich hiermee achter de analyses die ook Stiglitz en Piketty worden gemaakt. Interessant is de manier waarop Rik Pinxten het in zijn boek heeft over de mentaliteitsvormende invloed en waardenfocus van de boekgodsdiensten. De auteur formuleert de hypothese dat de mentale houding die via deze godsdiensten wordt aangeleerd heel sterk terug te vinden is in de neoliberale mentaliteitsstructuur. Het is een basishouding die wordt gekenmerkt door exclusief denken, missionering, in het aanvaardbaar voorstellen van liberalisme en nationalisme en in de aanname van TINA (There Is No Alternative). Het terugplooien op zichzelf en het vergroten van interne en externe ongelijkheid als nieuwe norm leidt tot zo’n enorme verschraling van ons mensbeeld dat de auteur de term neobarbarisme introduceert. ‘Tijd om ook duidelijkheid in de taal te scheppen’ beargumenteert de auteur de keuze voor deze term.

6007. de paradox van Hayek (zie foto): in ‘De paradox van Hayek’ dat wellicht parallel met ‘Schoon Protest’ werd geschreven formuleren Jan Blommaert en Karim Zahidi een genadeloze kritiek op de vrijheidsclaim waar de verdedigers van de vrije markt telkens mee uitpakken. Het neoliberalisme dat zich presenteert als een filosofie van de vrijheid geeft in de praktijk aanleiding tot een schrikbarende toename van de reële onvrijheid van de meerderheid van de mensen. Dit fenomeen vloeit rechtstreeks voort uit de ééndimensionale visie op vrijheid die Hayek en andere neoliberalen huldigen. Interessant is de manier waarop de beide auteurs een verband ontwikkelen tussen de neoliberale vrijheidsgedachte en de ecologische degradatie. De toenemende ongelijkheid als gevolg van de deregulering en de afkeer om tot collectieve planning te komen, brengt ons ecosysteem zo ernstig in gevaar dat het ons ‘het failliet van de neoliberale vrijheidsgedachte’ zou moeten doen inzien.

6008. het pauselijk curielesje: een lezersbrief in Trouw: "Prima deze paus, nu heeft de politiek nog zo'n figuur nodig en het bankwezen, de verzekeringen enz. enz. Het was natuurlijk al lang bekend dat het Vaticaan zo in elkaar steekt, net zoals bekend is dat we zwakke politieke leiders hebben. Ik ben als niet kerkelijk gebondene blij met deze paus. Ons materialisme maakt uiteindelijk iedereen ongelukkig. Op naar een nieuwe wereldorde!"

6009. de échte N-VA: Minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA) heeft - ondanks alle ontkenningen - zelf zijn fiat gegeven voor de privéreis van koning Filip met een Falcon-jet op kosten van het leger.

6010. stijgende armoede: het aantal Vlamingen dat aanklopt voor steun bij een armoedevereniging is de afgelopen vier jaar zowat verdubbeld: van 5.600 in 2011 naar een kleine 11.000 dit jaar. Als de besparingsmaatregelen van de regering zich écht laten voelen, vrezen we een nog grotere toeloop, zegt Frederic Vanhauwaert van het Netwerk tegen Armoede. De verenigingen zien een opvallende stijging van het aantal middenklassers.

6011. de kerstman zingt:

"Ik heb misschien nog maar één wens
Ik had echt graag dat men mij spaarde
Van dat valse gezang over vrede op aarde
Want zelfs aan cynisme is een grens".

6012. voetbalnationalisme: Arnon Grunberg in VN: "Het reëel bestaande nationalisme in Nederland kwam neer op een plicht tot enthousiasme. Waar gewonnen werd, diende men ook enthousiast te zijn. Een voetbalverslaggever die het desondanks waagde enkele kritische opmerkingen over het Nederlands elftal te maken, kreeg via Twitter te horen dat hij uit het vliegtuig geworpen diende te worden. Ook zogenaamd onschuldig nationalisme laat weinig ruimte voor de dissident, al was het maar omdat dat nationalisme is gebaseerd op een uitermate precaire constructie, want wie zijn Nederlanders eigenlijk? Of meer in het algemeen: wie zijn wij? Die wij-constructie is kennelijk zo broos dat twijfel bij voorbaat de kop dient te worden ingedrukt".

6013. een echte klimaatrealist: vier jaar geleden verzamelde Clive Hamilton (61) al zijn moed om Requiem for a Species te schrijven. De maanden erop voelden als een reis door de nacht. Pijnlijk precies beschreef hij de jongste feiten over de verandering van het klimaat en verklaarde hij waarom mensen die verandering niet willen kennen. Zijn boek, zo verwoordt hij het zelf, is ‘een verhaal over de strijd in onszelf tussen de krachten die ons er toe zouden moeten hebben gebracht om de aarde te beschermen – onze verbinding met de natuur en ons denkvermogen – en de krachten die uiteindelijk aan het langste eind trekken – onze hebzucht, ons materialisme, onze vervreemding van de natuur.’ Zijn rechtvaardiging om Requiem for a Species te schrijven: ‘Door uiteen te zetten wat ons te wachten staat, kunnen we ons er beter op voorbereiden.’ Na publicatie roemden insiders de Australische wetenschapper en essayist om zijn moed. Hij had gezegd wat zij dachten: dat het te laat is om het klimaat nog te redden. Maar niet iedereen bleek van zijn verhaal gecharmeerd. Het zou mensen hun hoop op een uitweg ontnemen, en politici waren toch al niet zo actiebereid.

6014. waarom filosoferen?: de Feanse filosoof Lyotard: " In het woord filosofie zit het Griekse ‘philein’ in voor liefhebben en verlangen in. Filosoferen is verlangen naar wijsheid. Daar zou de kous mee af zijn, als de waarom-vraag daarmee ook al beantwoord zou zijn. Waarom verlangen naar wijsheid en inzicht? Omdat je iets mist. Er is iets niet, daarom verlang je. Lyotard verraadt zich als een Franse filosoof door dit gemis te omschrijven als ‘een aanwezigheid van een afwezigheid’. Wat is er niet, wat is afwezig? Volgens Lyotard: de eenheid. ‘Filosoferen is nodig omdat de eenheid verloren is gegaan. De oorsprong van de filosofie is het verlies van de eenheid, de dood van zin en betekenis.’ Ook al betrekt Lyotard uitvoerig Heraclitus in zijn betoog, omdat die het heeft over de eenheid der tegendelen, hij vertelt toch niet duidelijk genoeg waar die eenheid die verloren is gegaan, vandaan komt. Het is alsof hij dat bekend veronderstelt. In plaats daarvan brengt hij een rookgordijn aan.

Bij Sigmund Freud had Lyotard de eenheid kunnen vinden die verloren is gegaan. Waar komt die eenheid dan wel vandaan? Als filosoferen verlangen naar wijsheid is, dan moet dat verlangen ergens vandaan komen en heeft het zin om naar de oorsprong te zoeken. Bij Freud had Lyotard de eenheid kunnen vinden die verloren is gegaan en die iemand die filosofeert verlangt terug te krijgen in de vorm van inzicht. Die eenheid is de eenheid van moeder en kind zolang het kind in haar buik zit. Dat is de oorspronkelijke eenheid. Moeder en kind worden gescheiden wanneer het kind geboren wordt. Het kind moet na enige tijd helemaal op zichzelf gaan staan, zijn eigen weg vinden. Maar het verlangen naar die verloren eenheid met zijn moeder zal altijd blijven bestaan. Een afsplitsing (een filiaal) van dat verlangen verandert, wordt gesublimeerd, in het verlangen om een eenheid met de wereld te gaan vormen. Door er inzicht in te krijgen: met behulp van de filosofie.

6015. het internet: het internet heeft twee pijlers: seks en kattenfilms.

6016. kerstvrees: in de kersttijd, die er een is van propaganda voor geluk, consumentisme en gezelligheid, worden talloze mensen ongelukkig. De psychiatrische zorgverleners hebben het dan druk. Daarbij heb ik een hekel aan de nieuwe rijken en nog meer aan de vele niet zo rijken die er aanspraak op maken tot die categorie te behoren: allen zitten ze aan hun dis, temidden van hun geliefden en ze zijn zeer tevreden over hun milde, sociale, liefderijke natuur: geven ze niet voor het goede doel en voelen ze geen mededogen met de sukkelaars in hun straat? Vier maanden geleden stemden ze op De Wever die met ongehoorde koppigheid de armoede op grote schaal organiseert om met de opbrengsten daarvan de allerrijksten te plezieren.

6017. een waarheid als een koe: als een bewustzijn niet met verstandige gedachten is gevuld wordt het onverbiddelijk gekoloniseerd door onverstandige. Onverstandige ideeën nu zijn precies de onveranderlijke. Omdat de meesten ze delen lijken ze de waarheid zelve.

6018. De Wever: iets ongezelligs dat bestaat in bedreigingen, volgehouden geweeklaag en irritante TV-spelletjes.

6019. het belang van Nietzsche: Alain De Botton: "Nietzsche vond dat de westerse beschaving twee vreselijke drugs had uitgevonden: alcohol en christendom. Hij haatte ze allebei. Hij had een heroïsche visie op het leven, hij was een aristocraat van de geest. Behalve zijn visie op de rol van het lijden vind ik zijn analyse van het ressentiment fascinerend. Als je iets wil, schreef Nietzsche, is het verleidelijk om de persoon die dat heeft te haten. Hij vond dat we met dat gevoelen moeten leren leven. Dat we de afgunst met moeten omhelzen en aanvaarden".

6020. het ressentiment: er bestaat een meestal niet opgemerkte, naamloze ondeugd die het tegengestelde is van het ressentiment. Het gaat om de bezitters van macht, geld, voorwerpen of privileges die met passionele koppigheid blijven ontkennen dat ook anderen dan hun eigen kaste daarop recht kunnen hebben. Die beschouwen ze als een vlucht donkere kraaien die de beschaafde elegantie van hun pauwenstoet naar de bliksem zullen helpen.

maandag 22 december 2014

Het precieze gebruik 5981 - 6000

Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (5981 - 6000)


5981. een lichte dooi: Luxemburg gaat zijn omstreden belastingdeals met internationale bedrijven vrijgeven. Het land staakt zijn verzet, omdat de Europese Commissie alle EU-landen om gegevens gaat vragen over dergelijke constructies. Nu Nederland nog en België …

5982. een Waalse arbeider naar een versregel van Arthur Rimbaud:

UNE AME REVOLTEE (Jonathan)

Je suis rempli de haine,
Encerclé,
Enchaîné,
Le coeur ligoté.
Mon âme est corrompue,
Pourtant j'ai survécu
Et j'ai gardé la marque
De cet enfer.
Je ne peux rien y faire,
Je suis détruit par toute cette rage,
Au fond de moi
Que je ne peux extraire.
Peu sont de vrais amis,
Et les autres me considèrent...
Comme un chien!
Telle est la vie
On n'y peut rien!

5983. de laatste neologismen: hij liep langzaam warm als een scheurtjesreactor;
toch dreigt ook dit weer een feest te worden waar de schuimwijn zonder bubbels geserveerd wordt; decaf reality (waarin alles schoon en gezond moet zijn, ook wat vies en ongezond is); een Belgokaan; de nationale meningenmachine draait weer op volle toeren; een aanwaaivader (weer eens een nieuwe vriend van mama); paleislakeien, leveranciers van kruip-in-de-kontjournalistiek met het waarheidsgehalte van een obscuur theologisch traktaat.

5984. een andere arbeider uit het Walenland, eveneens naar een versregel van Rimbaud:

BELLE DEMOISELLE (Niko)

Hier par une belle nuit bleue,
Elle m'est apparue,
J'ai directement remarqué ses yeux,
De beaux calots!
Mais des sourcils tellement fournis,
Qu' on aurait dit...
Frida Kahlo!
Après une nano seconde de réflexion,
J'ai décidé de faire de cette nana la connaissance!
Elle accepta ma discussion,
C'est vraiment beau...
La confiance!

5985. CD&V: damned if they stay, damned if they go.

5986. de jeugd van nu: haar rebellie is een voorgefabriceerde scheur in haar spijkerbroek. De popmuziek (ooit had die de vorm van antiburgerlijke, linkse rock) doet op dit moment niet veel meer dan de jongeren 'schoonvegen'. Zij is een consumptie-artikel en ze werkt als dusdanig: het negatieve wordt driftig weggepoetst en het gepolijste, uitgezuiverde leven vindt er een plaats. Op den duur verwacht de jongere een leven zonder problemen, zonder oorlog, zonder ideologie (er is alleen maar nood aan een trefzeker management), zonder strijd en zonder tegenstanders. Hij wil een cultuur zonder de Andere en zonder Andersheid. Tenslotte komt hij volkomen tot zichzelf in de gladgeschoren pornografie van de kleinburgerlijkheid.

5987. de elitaire opvatting over het lijden: de elites zien het lijden altijd als existentieel (als zeer nauw verbonden aan de gegeven kenmerken van het bestaan en dus onvermijdbaar en onverbeterlijk), en zelden als praktisch (als nauw gelieerd aan historische omstandigheden die collectief kunnen worden aangepakt).

5988. onze identiteit: het is niet alleen zo dat onze identiteit wordt bepaald door de anderen, maar nog veel onrustwekkender: zij wordt in een strak sjabloon gedwongen door hun vooroordelen.

5989. de mildheid van personen op leeftijd: ik ben welzeker op leeftijd, maar ik ben helemaal niet mild. Ik ben boos, steeds meer boos, hoewel ik daar geen recht op heb (want persoonlijk mag ik niet klagen). Ik ben kwader dan vroeger. Kwaad op de banken, op de Wever, op de mensen die zo stom waren voor hem te stemmen, op de andere politici, op de ontwikkeling van de economie, op het overal toenemend wanbegrip, op het verdwijnen van literatuur in het onderwijs en in de salons van de beschaafden, op de ondergang van de leraar, op de afschaffing van een aantal filosofiefaculteiten in Nederland. Woede is mijn chronische aandoening.

5990. een intellectueel (1): een nadenkend mens is niet alleen een wezen dat avontuur, plezier en troost vindt in een langdurig opgebouwde en voortdurend bijgeschaafde wereld van gedachten, maar daarbij is hij ook en vooral een wezen dat zijn natuurlijke solidariteit en zijn aangeboren medelijden nog niet algeheel heeft weggedrukt.

5991.managersverheerlijking (1): Marc Buelens (van de Vlerick Business School) in DM: "Het heeft me altijd verbaasd hoe weinig mensen echt kritisch staan ten opzichte van het bedrijfsleven, de managers en hun dure theorieën. Ik vermoed dat dit te maken heeft met de nood aan een soort houvast in deze wereld, waardoor bepaalde theorieën en zogenaamde wijsheden er ingaan als zoete koek. Enkel de mensen die goed geïnformeerd zijn - en als onafhankelijke prof durf ik mijzelf daarbij te rekenen - beseffen dat het vaak om niet meer dan gebakken lucht gaat. Wie dat hardop zegt riskeert evenwel uitgespuwd te worden door het systeem".

5992. managersverheerlijking (2): dezelfde professor: "Als haast iedereen je verheerlijkt, en je bovendien nog een fabelachtig loon toegeschoven krijgt, dan zul je zelf finaal ook geloven dat je écht uitzonderlijk bent. Terwijl iedereen met een beetje gezond verstand toch wel moet inzien dat bedrijven die goed presteren dat aan het collectief te danken hebben, en niet aan een handvol zogenaamde topmanagers".

5993. managersverheerlijking (3): nogmaals professor Buelens: "We moeten dringend naar kleinere eenheden die een stuk schokbestendiger zijn en beter te besturen zijn. Het grote probleem is dat het hele managementdenken volgestouwd zit met begrippen en technieken die pseudozekerheid bieden. Wie daar tegenin gaat, of een ander jargon hanteert, wordt in het wereldje meteen weggezet als veel te filosofisch en abstract. We zullen doelgericht zijn, of niet zijn. Maar dat houdt al lang geen steek meer".

5994. de intellectueel (2): een nadenkend mens die voortdurend in een staat van verhoogde alertheid vertoeft en zich daarbij recht houdt. Hij heeft daarbij de kunst nodig om los te komen van de sombere, harde feiten die door het denken worden aangereikt.

5995. een extra-strofe: dit is een nieuwe strofe voor Billy Joels wereldbrandhit 'We didn't start the Fire', afgedrukt in de weekendbijlage van DS:

Ferguson, I can't breathe,
Boko Harem is echt niet lief.
Poetin die de Krim bezet,
Onthoofdingen op het internet.
Traangas tegen burgerverzet,
Ebola is ook geen pret.
132 children blown away,
what else do I have to say?

5996. dé(grote) oorlog: Pessoa's poëtisch antwoord op de verheerlijking van de oorlog (fragment uit de Martiale Ode):

De oorlog, de oorlog, de oorlog in werkelijkheid.
In overdreven mate hier, verschrikking, de werkelijke oorlog …
Met zijn werkelijkheid van mensen die werkelijk leven,
Met zijn strategie werkelijk toegepast op werkelijke legers bestaand
uit werkelijke mensen
En zijn consequenties, geen vertelsels uit boeken,
Maar koude waarheden, van werkelijk menselijke ellende, de dood
van wie echt dood ging.

5997. feest: we vierden feest met tien vrienden. Geleidelijk kwamen we te weten: één ervan had kanker, een ander was zopas ontslagen (een gevolg van De Wevers besparingen) en een derde kreeg een dag tevoren te oren dat haar man na dertig jaar huwelijk het huis zou verlaten. Het smakelijke eten, de blijdschap elkaar weer eens te zien, de goede wijn en het bericht van het drievoudige lijden: deze mengelmoes is het onbetrouwbare leven, geregeerd door het ijzeren toeval en de meest pijnlijke willekeur. Daartegen helpt zelfs de vriendschap niet.

5998. het geheugen: het is armzalig, zegt de witte koningin in Alice in Wonderland, het werkt alleen maar achteruit!

5999. het ethische denken: dit soort denkarbeid is misschien niet de meest vruchtbare, maar toch de meest essentiële, want dit soort reflectie stelt, heel anders dan de wetenschap, de betrokkenheid van de wereld (met alles en iedereen daarin) op het heil van de mens centraal. En zijn eigen heil gaat de mens het meest aan.

6000. de waarheid: men doet meestal de waarheid te kort door laconiek kortaf te zijn. Waarheid vereist ruimte. Daarom is ze zelden aan te treffen in het gewone, haastige gebabbel van iedere dag. Marguerite Yourcenar (zie foto) schreef daarover in 1956 een mooi essay, getiteld 'Humanisme en hermetisme bij Thomas Mann': "Manns lange zinnen getuigen van de behoefte , niet om te rationaliseren, maar om met behulp van door het verstand verschafte instrumenten de grenzeloze complexiteiten te doorvorsen van een wereld die altijd buiten de menselijke categorieën zal treden".

vrijdag 19 december 2014

De school als dwangsysteem

FAALANGST













Alsof hij bramen voor de jampot plukt
trekt september de kinderen van de zomer.

Onder de school wordt het vuur aangelegd.
Van gloeiende mannen- en vrouwenhoofden,
in lange winters gekloofd en gedroogd,
vonken de cijfers en letters weg.

Een meetlat roert in een reuzenschedel
en voegt om het uur een pond krijtstof toe.
Gedachten die aan de rand blijven kleven
worden geduldig verwijderd, het doel

van de les is een plek in de voorraadschuur
longen en tongen, die goed doorkookt
en gezwollen te koop zullen zijn op de markt.
Juni schudt de zeef: wie er door valt

belandt in schuif B. Boven de hoofden
hangt aan de muur een oog
dat onderscheidt, nooit knippert of lonkt,
enkel kijkt. Een oog als een strop.
De kinderen letten goed op.

Charles Ducal

donderdag 18 december 2014

Het precieze gebruik 5961 - 5980

Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (5961 - 5980)


5961. het lekkende geheugen: het politieke geheugen is soms opzienbarend vaag. Wetstraatredacteur Christof Vanschoubroek belde onlangs met al wie in 1998 in de regering-Dehaene II mee onderhandelde over een geheime regeling om multinationals veel minder te belasten op hun winst. Johan Vande Lanotte (SP.A), Elio Di Rupo (PS), Herman Van Rompuy (CD&V), Jean-Jacques Viseur (CDH) en Didier Reynders (MR) kunnen daar 'echt niet veel meer over zeggen'. België doet al lang mee in de race naar de bodem waarmee kleine landen multinationals lokken.

5962. de OESO over ongelijkheid: het interessante aan de studie die de Oeso deze week publiceert, is dat ze koel en nuchter becijfert waarom ongelijkheid een te bestrijden kwaal is. De denktank vergeleek de groeicijfers van 22 westerse landen met de ongelijkheidscijfers. Ongelijkheid fnuikt de groei, besluit de Oeso. Het probleem zit vooral aan de onderkant, bij het verschil tussen de laagste verdieners en het gemiddelde inkomen. Als minder gegoede gezinnen armer worden, investeren ze minder in de opleiding van hun kinderen. België misliep sinds 1995 zo'n 3,3 procent groei. Het geeft de strijd tegen armoede een heel nieuwe dimensie.

5963. de laatste neologismen: een posiviteitsprofeet; hij ging koelkastloos door het leven; zij is dwars tegen de keer (over Ida Gerhardt); een paleismus; een pauperprinses; moestuinsocialisme (denigrerend bedoeld); het darwinisme van de vrije markt; Reagan en Thatcher als correctoren van de stroperige staat; ze staren naar hun ouders als naar een absurditeit uit de prehistorie; juichend jeugdvlees.

5964. Nederlands onbegrip over de stakingen in België: de schrijver Geert van Istendael in Trouw: "Ik snap wel waarom de Nederlanders het niet snappen. Er zijn daar immers nauwelijks vakbonden. In België zijn de meeste werknemers lid van een bond. Wat nu door de regering is besloten, pikken ze niet. En ze hebben gelijk. Steeds luider klinkt de roep om een vermogens(winst)belasting, bijvoorbeeld op alle soorten vermogen boven 1 miljoen euro, om vooral de superrijken tot een eerlijke bijdrage aan de staatskas te dwingen. Het is een roep die de klassieke vakbondsmantra's over onder meer de pensioenleeftijd en de indexsprong begint te overstemmen. Ik zie hierin ook de heilzame invloed van Thomas Piketty, de Franse econoom wiens boek over toenemende ongelijkheid tussen kapitaalbezitters en werkenden internationaal zo aanslaat. Dat de rijken ontsnappen, kan een maatschappij zich niet langer veroorloven".

5965. de grootste leugen van de week: De Wever: "Ik ben even verontwaardigd als iedereen over fiscale fraude en LuxLeaks".

5966. de kromste redenering van de week: nogmaals De Wever: "Ik sta open om het debat over vermogenswínstbelasting te openen, maar dan moet men ook vermogensverlies fiscaal aftrekbaar maken".

5967. politieke non-historie: sinds de Franse Revolutie is er veel veranderd, maar één zaak niet. Zowat alle politici in de Europese landen wisten steeds weer verse taart op te dienen in oude bakvormen, zonder dat hun kiesvee het definitief liet afweten. In één opzicht is er meer dan tweehonderd jaar geen geschiedenis geweest: de nieuwe rijken werden de machtigen en die gefortuneerde elites hielden onveranderlijk de touwtjes in handen, terwijl zij ongezien de democratie met hun frisgewassen voeten vertrapten.

5968. een historische mythe: Christoper Clark, de auteur van Slaapwandelaars (over het ingewikkelde voorspel op de Eerste Wereldoorlog) belicht de onwaarheid van een hardnekkige mythe: "De latere Tsjechische president Edvard Benes zei: ik kan mij geen Europa voorstellen zonder de Donau-monarchie. Hij zag, net als zijn voorganger Thomas Masaryk, Oostenrijk-Hongarije als de best denkbare waarborg van veiligheid voor de Tsjechen en de andere minderheden in de regio. En daarin hadden ze gelijk. Het verdwijnen van de dubbelmonarchie was een enorme historische gebeurtenis, vergelijkbaar met het einde van het Romeinse Rijk. Dat ze gedoemd was te verdwijnen, is onzin. Dat is een naoorlogse constructie".

5969. godsdienst: zodra Jezus om de hoek komt kijken, lijken sommige mensen hun gezond verstand te verliezen. Nogal wat mensen hebben een onstilbare hang naar mooie verhalen, waar ze gewoon in willen blijven geloven, al zijn ze nog zo rationeel in andere opzichten.

5970. het nut van poëzie: koningin Victoria ontwikkelde een platonische relatie met haar eerste premier Lord Melbourne, die in treurnis was vervallen nadat zowel zijn vrouw als zijn moeder een affaire bleken te hebben met Lord Byron.

5971. de asociaalste uitspraak van de week én die met de minste intelligentie: Gwendolyn Rutten: "De kinderopvang wordt alleen duurder voor de allerlaagste inkomens".

5972. het kwetsbare ik: een van de grootste problemen waar onze samenleving mee kampt is volgens psychiater en auteur Dirk De Wachter (zie foto) de illusie van maakbaarheid: de idee dat we voor de volle honderd procent zelf in staat zijn ons eigen geluk te maken. "Die al te optimistische ingesteldheid heeft natuurlijk ook een zware keerzijde", zegt hij. "Wanneer we niet slagen in het leven, dan is ook dat volledig onze eigen schuld. Dan worden we door de intolerante samenleving aan de kant geschoven en bestempeld als losers, of erger nog als kwetsbare mensen of psychiatrische patiënten. Door mensen die het leven niet meer aankunnen, mijn kantoortje binnen te schuiven hoeft de samenleving haar eigen fouten niet onder ogen te zien. Mensen bekijken kwetsbaarheid als iets slechts, iets dat gevaarlijk is. Dat doen we blijkbaar, omdat we er bang voor zijn. Mensen herkennen in psychiatrische patiënten vaak een stuk van zichzelf, een stuk dat ze liever niet zien. In feite zijn we allemaal psychiatrische patiënten", stelt hij. "Wat zogenaamd normale mensen doen is hun 'patiëntigheid' ontkennen. Liever dan haar eigen fouten en zwaktes te onderkennen, duwt de samenleving al wat er misgaat overboord en kleeft er diagnostisch een psychiatrisch labeltje op. Nochtans is kwetsbaarheid een van de grootste talenten van de mens. Kwetsbaar durven zijn opent de weg naar contact en verbinding met de mensen om ons heen".

5973. waarom de jongeren staken: Kasper Liebeert in Knack:"Als Bernard Arnault, eigenaar van Louis Vuitton, net als KMO's het normaal tarief zou betalen, zou er jaarlijks 113 miljoen euro in kas zijn in plaats van 5 miljoen. Als Marc Coucke belastingen zou hebben betaald op de 1,5 miljard meerwaarde die hij creëerde, hoefden we heel wat minder te besparen. En om dat alles af te dwingen is een staking de meest effectieve manier. Als de stakingen in het verleden niet hadden plaatsgevonden, dan zouden we nog altijd 14uur per dag werken, dan hadden we geen recht op betaalde vakantie, geen algemeen stemrecht en dan was van sociale zekerheid geen sprake. Dus daarom staak ik, want het gaat over onze toekomst."

5974. voorspelling: de brede, zeer gevarieerde eis voor eerlijke belastingen zal helaas worden versmald tot een al te lichte vermogenswinstbelasting, en dan nog met betrekking tot irrelevante groepen, personen of instituten. Het is niet eens zeker of de daarvoor noodzakelijke wet zal worden uitgevoerd.

5975. de De Croo junior (de fils à papa bij uitstek!) als de keizer van het standenpaternalisme: Yves Desmet in DM : "Je kunt niet blijven roepen dat er geen alternatief is voor het huidige beleid, wanneer internationale organisaties als het OESO en het IMF, toch niet meteen syndicale studiediensten, net het omgekeerde adviseren. Zij stellen voor om de veel te hoge fiscale druk op arbeid die onze concurrentiekracht benadeelt, te compenseren met een tax shift in de richting van vermogen, verbruik en vervuiling. Als het enige tegenargument dat je dan nog hebt is om te roepen dat zoiets niet in het regeerakkoord staat (het staat er overigens wel in), en dat er geen vermogenswinstbelasting komt omdat ik, De Croo junior, zeg dat er geen komt, is dat redelijk zwak. Dat is het soort gezagsargumenten waarmee een pastoor midden vorige eeuw misschien nog wegkwam, maar dat niet langer gebruikt kan worden tegen een mondige burger uit 2014."

5976. een bezwarende stilte: terwijl de vakbonden stormlopen, de haat van hun tegenstanders als een hete pijl gewaarworden, daarbij zeer onterechte beledigingen slikken en de risico's van hun acties moedig op zich nemen zwijgt de Vlaamse socialistische partij als de dood. Dit verraad is hun schaamte en dat zal het nog voor lange tijd zo blijven.

5977. subsidies voor partijen: het is ondertussen gebleken dat de partijen de laatste jaren hun staatssubsidies stiekem aanzienlijk hebben verhoogd, omdat de meeste van hen wel begrepen dat ze na de volgende verkiezingen veel minder zetels zouden hebben. Daarom is de N-VA op dit moment onverwachts ontstellend rijk hoewel zij de enige partij was die opkwam voor een reductie van de bedoelde subsidies. Vele van de gecompromitteerde partijen schreeuwden nu nochtans luid mee dat de burgers dringend moeten besparen, in naam van onze kinderen, in naam van de economie en … in naam van de staatskas!

5978. waardigheid: een groep die de racistische uitspraken van onze regeringsleden zomaar blijft dulden is onwaardig. Het partijpolitieke vertoon van die onwaardigheid dient om het kiesvee gunstig te stemmen. Gestudeerde mensen die daarop niet reageren zijn dubbel onwaardig. Zij worden immers geacht minder manipuleerbaar te zijn en meer menselijk.

5979. ethische wartaal: vandaag worden vakbonden en stakersposten weggezet als halve criminelen, ook nog met een hoek af. Hoe durven ze het land en zijn economie zo te ontwrichten in een strijd die eerder politiek dan sociaal is? De vakbonden zijn daarentegen niet minder dan de (gebrekkige, vaak slecht geprogrammeerde en zeer kwetsbare) instrumenten van de rechtvaardigheid en de liefde.

5980. de politiek van nu: het huidige politieke systeem is niet meer dan een bestuurlijk middel om de voordelen van de economische elite te vergroten. Ter attentie van de politici zou een weergeboren Adorno wederom zeggen: "Es gibt kein richtiges Leben im falschen."

woensdag 17 december 2014

Tegen de mythe dat de voorgestelde besparingen noodzakelijk zijn

Zinvolle besparingen


De staat zou heel wat kunnen besparen door de cadeau's aan de werkgevers af te schaffen. De afschaffing van de notionele interesten en van diverse andere loonlastenverlagingen zou een sociaal zinvolle besparing zijn. Dergelijke loonlastenverlagingen bevorderen de tewerkstelling niet en betekenen enkel hogere dividenten voor de aandeelhouders en hogere bonussen voor de managers.

Nog een zinvolle besparing: de afschaffing van de fiscale voordelen voor bedrijfswagens. Goed voor de staatskas en voor het milieu.

Door het invoeren van een vermogensbelasting, het terug invoeren van de hogere belastingschalen, bestrijding van belastingsontwijking en -fraude, en andere maatregelen voorgesteld door het Financieel Actienetwerk zou er per jaar 24 miljard euro meer in de staatskas terecht komen.

Dit zou niet alleen toelaten om het budget in orde te krijgen, maar meteen tegemoet te komen aan een hele reeks ernstige maatschappelijke behoeften, zoals optrekken van de laagste inkomen tot de Europese armoededrempel, ouderen- en gezondheidszorg, versterking van de openbare diensten enz.

Michel Vanhoorne - december 2014 in de DeWereldMorgen.be

dinsdag 16 december 2014

Regeringsleugens

Progressieve vermogensbelasting


De recente belastingschandalen hebben de perceptie dat heel rijke Belgen de dans van de besparingen ontspringen extra aangedikt.

De kritiek van de schaduwpremier dat een vermogensbelasting de noodzaak aan saneringen niet zal opheffen, mag misschien waar zijn, maar doet niet ter zake. Het probleem is niet zozeer hoeveel extra inkomen een vermogensbelasting zou kunnen ophalen. Zo'n belasting is de enige manier om het saneringsprogramma van deze regering maatschappelijke draagkracht te geven.

Gwendolyn Rutten, voorzitster van Open Vld, wil niet meestappen in een vermogensbelasting omdat ze vreest dat het opnieuw de middenklasse is die het gelag zal moeten betalen. Ik begrijp haar vrees. Nochtans bestaan er formules van vermogensbelastingen die de middenklasse sparen en de aandacht op de topvermogens richten.

Sarah Kuypers en Ive Marx van het Antwerpse Centrum voor Sociaal Beleid hebben gegevens verzameld over de vermogens in België. Hieruit blijkt dat 95 procent van de huishoudens een nettovermogen heeft van minder dan 1 miljoen euro. Als een huishouden dus een vermogen heeft van 1 miljoen of meer, dan zit het in België in de top 5 procent. Mijn voorstel voor een vermogensbelasting - dat ik in een eerdere column reeds heb gedaan - bestaat erin de eerste 1 miljoen niet te belasten (en dus 95 procent van de bevolking te ontzien), en dan naarmate het vermogen uitstijgt boven de 1 miljoen een stijgend tarief toe te passen.

Bijvoorbeeld 0,5 procent op de vermogensschijf tussen 1 en 5 miljoen, 1 procent op de schijf tussen 5 en 10 miljoen en 2 à 3 procent op de vermogens daarboven. Maar dat is maar een voorbeeld. Het punt is dat zo een vermogensbelasting progressief moet zijn.

De vrees van Gwendolyn Rutten dat de middenklasse zal worden getroffen, kan door zo'n progressieve vermogensbelasting worden opzijgeschoven. Het is dus mogelijk een vermogensbelasting in te voeren die de middenklasse ontziet en die een maatschappelijk draagvlak voor het saneringsbeleid biedt.

Paul De Grauwe

maandag 15 december 2014

Het precieze gebruik 5941 - 5960

Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (5941 - 5960)


5941. het beleid van de N-VA: alle door haar geïnspireerde beleidsdaden zijn inderdaad merkwaardig coherent: asociaal, weefselbeschadigend en ruziemakend.

5942. postmoderne politiek: Dries Deweer: "Wat zich de laatste jaren in onze parlementen voordoet zijn schoolvoorbeelden van wat de Amerikaanse filosoof Harry Frankfurt aan de hand van een ernstige analyse heeft ondergebracht in de categorie van ‘bullshit’: uitspraken waarvan de waarheid of onwaarheid van geen enkele tel is voor degene die ze doet, omdat die enkel bekommerd is om wat hem of haar het beste uitkomt. Volgens Frankfurt vormt dergelijke bullshit een grotere bedreiging voor de waarheid dan leugens. Liegen is willens en wetens onwaarheid vertellen. Bullshit verkondigen is verkondigen wat het beste overkomt zonder je ook maar de vraag te stellen of dat overeenstemt met de feiten of niet. Waarheid doet er dan niet meer toe. De alomtegenwoordigheid van bullshit in de politiek lijkt een symptoom te zijn van de postmoderne cultuur. Postmoderniteit is de naam voor het tijdperk waarin het geloof in het ware en het goede verdwenen is. Dé waarheid en hét goede bestaan niet, zo hebben we ons laten vertellen. Waarom zouden we er ons dan druk om maken?
Gesteld dat dit waar zou zijn – en dat we gemakshalve de contradictie daarin negeren – dan nog doen we in de politiek beter alsof. Als het in de politiek niet meer draait om waarheid en om het gemeenschappelijk goede, dan volgt alleen cynisme en heel veel bullshit. We kunnen dus maar beter op zijn minst doen alsof het ware en het goede bestaan. Dat betekent niet dat we moeten doen alsof we de waarheid in pacht hebben. Het betekent wel dat we maar beter blijven geloven – desnoods tegen beter weten in – dat we steeds dichter kunnen komen".

5943. de financiële trickle-down: een voorbeeld van een bullshitbegrip: het gaat in feite om een trickle-up.

5944. de laatste neologismen: Louiselaanflaneurs; Nieuwstraatkopers; het regeerakkoord als een negeerakkoord; hij heef een hyperverfijnd sensorium; Shitter( voor Twitter).

4945. nazisme van nu: Bart Eeckhout in DM: "Wie de politieke onverantwoordelijkheid en mechaniek bestudeert achter de zopas gerapporteerde folterondervragingen van terreurverdachten door de Amerikaanse inlichtingendienst CIA, weliswaar in de regeerperiode-Bush, begrijpt hoe de mens, in een andere, nog niet zo lang verleden tijd in staat is geweest tot de gruwel van de Holocaust. Het uitbesteden van aansprakelijkheid in lange commandokettingen, het verambtelijken van sadisme in procedures met vergoelijkende termen ('verscherpte ondervraging', echt?), het ontmenselijken van verdachten, het doet allemaal erg denken aan wat driekwart eeuw geleden de naziterreur mogelijk gemaakt heeft".

5946. uitbuiting: het lijstje van merken dat betrapt werd op de genadeloze uitbuiting van jonge vrouwen - bijna kinderen nog - in landen als Birma, Cambodja of Bangladesh is behoorlijk lang. Primark, H&M, Nike, Gap en Levi's, maar ook hoger op de stijlladder, Ralph Lauren en Burberry. Zelfs de high fashion van de Louizalaan is niet vrij van zonde. De beroemde modehuizen die het mooie weer maken tijdens de modeweken van Milaan of Parijs boeken de grootste winsten op hun afgeleide massaproducten, hun zonnebrillen, hun jeans, T-shirts en 'It bags' die in dezelfde deplorabele omstandigheden worden geproduceerd. Toen Kate Middleton de Obama's in het Witte Huis bezocht, droeg ze een jurk van Reiss. Achteraf bleek die gemaakt in een atelier in Roemenië waar de naaisters lange dagen werken voor nog geen 200 euro per maand. Wie daar meer over wil weten, moet het recente boek Stitched Up: The Anti-Capitalist Book of Fashion van Tansy Hoskins maar eens doorbladeren.

5947. mode: een trendvoorspeller zei het ooit heel eerlijk. "Mode draait om het gevoel dat wat je nu draagt niet echt oké is. Uiteindelijk gaat het er om mensen onzeker te maken." Hoe klein en angstig moet de mens zijn om aan zulke vernederende spelletjes mee te doen! En wij doen het allemaal.

5948. een eerste linkse overwinning: Di Rupo: ""Na vol te houden dat er geen alternatief is en dat de acties van de vakbonden en de oppositie niets uithalen, zet De Wever nu de deur open voor een meerwaardebelasting. En dat terwijl dit niet in het programma van zijn partij, noch in het regeerakkoord staat. Dit op zich is al een ideologische overwinning voor al diegenen (partijen, vakbonden, burgers), zowel in het noorden als in het zuiden van het land, die voor meer sociale en fiscale rechtvaardigheid ijveren".

5949. Wat is Verlichting?: de Amerikaanse filosofe Susan Neiman: "Verlichting is de bevrijding van de mensheid uit haar zelfgekozen onvolwassenheid". Ik bedenk daarbij dat een oningetoomd consumentisme niet eens het begin van de puberteit is, maar veeleer de verlenging van de prille kindertijd.

5950. tegen de verschrikking die Hayek heet: Jan Blommaert: "Vrijheid is een cruciaal begrip in het denken van de econoom Hayek, die de laatste decennia het economische discours heeft gedomineerd. Maar hij reduceert vrijheid tot een heel specifiek soort vrijheid, namelijk economische vrijheid. De markt is vrij en wordt voorgesteld als per definitie vrij. Maar de cruciale vraag is natuurlijk: voor wie is die markt vrij? Die vraag komt niet aan bod bij Hayek. Het gevolg is een abstract en idealistisch idee van wat de vrije markt is en hoe die in praktijk functioneert. Geen wonder dat Hayek eindigt in absurditeiten. Zo stelt hij dat we een mens die in armoede of uitbuiting leeft, nog steeds vrij kunnen noemen. Volgens Hayek is dat perfect mogelijk. Want ook als je het aanbod krijgt om voor een hongerloon te werken, ben je nog steeds een vrij mens. Je kan namelijk – in theorie – kiezen om de job niet aan te nemen."

5951. de waarheid over De Wever en zijn slippendragers: de dichter van Knack Paul Claes:

"Dit is de regering
van de grote ommekeer
naar de reproducering
van de armoe van weleer".

5952. staken: wij moeten staken en nog eens staken, want er is geen alternatief.

5953. burgerlijke excuses: ook burgermannetjes (en dat zijn we vrijwel allemaal want we hebben het goed en dus veel te verliezen) hebben vaak een sterk gevoel voor rechtvaardigheid. Ze zijn niet dom zoals de romantische dichters ons destijds wilden leren. En zo gebeurt het dat zij allerlei maatschappelijke kwalen scherp waarnemen en medelijden hebben met de slachtoffers daarvan. Omdat ze echter niet zover willen gaan om socialistisch te denken (en te stemmen) schrijven ze die kwalen toe aan het noodlot of, god betere het, aan de domheid, de kwaadaardige motieven of de handelingen van de slachtoffers zelf. Misschien dient er daarom een rode De Wever op te staan die het socialistische discours voor hen salonfähig maakt.

5954. de geschiedenis van het liberalisme: ik raad alle hedendaagse klerikalen, vlaamsgezinden en neoliberalen van nu aan de lijvige biografieën over drie Vlaamse helden van vroeger te lezen: die over Cyriel Verschaeve, die over Cyriel Buysse en die over Hugo Verriest (zie foto). Wie daarna nog economisch rechts of onvoorwaardelijk vlaamsgezind is en ook maar enige sympathie voor het kerkinstituut blijft koesteren heeft het hart niet op de juiste plaats.

5955. een waardige jazzpianist: er is een anekdote dat de jazzpianist Thelonious Sphere Monk op zeker moment uit een toerbus stapte en een restaurant binnenging waar hij om een glas water wilde vragen. Daar kwam hij niet eens aan toe, want de barman begon hem meteen toe te schreeuwen dat hij als zwarte in 's mans zaak niets te zoeken had. Monk reageerde niet, zei niets, bewoog niet, keek de man alleen strak aan. Die werd van die boomlange, onbeweegbare 'sharp dressed man' bloed- en bloednerveus en belde politie, die meteen met getrokken wapenstok kwam om de amokmaker tot de orde te roepen. Maar Monk maakte geen amok, hij stond daar stil en staarde. De agenten konden schreeuwen en dreigen wat ze wilden, Monk kwam niet van zijn plaats.

5956. de interpretatie van menselijke feiten: zij is altijd een onzekere handreiking en nooit een ultieme verklaring. Wie perse het laatste soort verklaring opeist verzoekt iedereen definitief te zwijgen over precies die dingen die ons het meeste aangaan.

5957. een van Freuds begrippen: een van Freuds belangrijke begrippen is dat van de Nachträglichkeit: het idee dat gebeurtenissen uit het verleden in het licht van het heden in de fantasie telkens een nieuwe betekenis krijgen. Een gevolg daarvan is dat het moeilijk is de vinger te leggen op het 'zuivere' feit, de naakte, van (hedendaagse en bovendien van eigentijdse) menselijke zin ontpelde gebeurtenis uit het verleden.

5958. zinstructuur: bij de filosoof Adorno leerde ik hoe een voorliefde voor onderschikking (in tegenstelling met een voorkeur voor nevenschikking) kan wijzen op een autoritaire, hiërarchische geest.

5959. tegen de orthodoxe communisten: dezelfde Adorno: "Waar is het proletariaat?".

5960. de universiteit: al te veel een administratief dichtgetimmerde kopieerinrichting. Verder een verzamelplaats van geleerden die aan hun instituut vreemde bedrijfsbelangen tegen betaling van wetenschappelijke argumenten voorzien. Uiteindelijk een plaats waar men leert uit louter angsthazerij zich achter de uitspraken van anderen te verstoppen. Het komt wel eens voor dat iemand daar namens zichzelf spreekt.

vrijdag 12 december 2014

Hoe een economisch dogma sneuvelt

Het politieke gepraat moet anders


Het heersende dogma is geweest, dat ingrijpen in de markt soms weliswaar nodig is maar in principe schadelijk is voor de werking van de vrije markt en daarmee slecht voor de economische groei. Volgens Michael Förster, senior onderzoeker bij de afdeling Sociaal Beleid van de OESO, mag dit idee de prullenbak in. "Het idee was dat je minder groei krijgt naarmate je de meest verdienenden meer belast. Daar hebben we geen bewijs voor gevonden."

De kloof tussen arm en rijk is flink toegenomen in de laatste decennia. De rijkste 10 procent van de bevolking in OESO-landen verdiende 9,5 keer zoveel als de armste 10 procent. De verhouding was in de jaren tachtig nog 7:1. In Chili en Mexico is de verhouding met meer dan 25:1 het grootst.

Deze kloof is de belangrijkste factor in het verklaren van verschillen in groei, zegt het het rapport, met de titel Trends in income inequality and its impact on economic growth. De oorzaak ligt volgens de OESO bij het onderwijs. Ongelijkheid ondermijnt de mogelijkheden van onderwijs voor kinderen uit arme achtergronden. Daardoor wordt de sociale mobiliteit bemoeilijkt en kunnen ze moeilijker vaardigheden ontwikkelen.

"Mensen met laaggeschoolde ouders zullen zelf ook een lager onderwijsniveau bereiken naarmate de inkomensverschillen toenemen", zegt de OESO in een verklaring. "Dat effect is niet of nauwelijks aanwezig bij kinderen van middelbaar of hoger opgeleide ouders."

woensdag 10 december 2014

Het precieze gebruik 5921 - 5940

Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (5921 - 5940)


5921. de boze Vlaamse middenklasse: Bieke Verlinden: "Terwijl de hogere middenklasse gretig dweept met de schone schijn, knagen wurglasten en een torenhoge hypotheek gedwee aan haar superioriteitsgevoel. Gefrustreerd in de eigen hoogmoed, voelt de middenklasser zich permanent tekortgedaan. Misnoegd waant hij zich buitengesloten van een maatschappij die enkel voor anderen kiest, nooit voor hem. De logica van ‘ik betaal belastingen, maar ik krijg er nooit iets voor in de plaats’ trekt zich absurd ver door. Zo zal ook dit jaar bij de eerste hevige sneeuwval de gemeente beschimpt worden door hard geroep van boven op de totaal fout verkavelde villaberg. ‘Dat het toch schandalig is dat de reinigingsdienst daar nooit de sneeuw komt ruimen’. Vanuit een gevoel van tekortgedaan worden verliest men het algemeen belang uit het oog en verdraait men het zelfs naar kwade trouw. Dat bij noodweer prioriteit gegeven wordt aan de hoofdwegen en de omgeving van scholen, bedrijfsterreinen en fietspaden wordt haast vanzelfsprekend geïnterpreteerd als oneerlijke voortrekkerij ten voordele van de uitgebreide sociale huisvesting gelegen langs steenwegen en verkeersaders. Het is symptomatisch voor Vlaanderen anno 2014. Het vertrouwen in het algemeen belang is volledig zoek, net zoals het inlevingsvermogen in andermans situatie".

5922. de filosofie nu: de Nederlandse wijsgeer Wouter Oudemans: "Misschien bevind ik mij in depositie van een religieus gelovige in de achttiende eeuw: ik probeer het lijk van de filosofie nieuw leven in te blazen, maar het heeft al jaren in het water gelegen."

5923. de laatste neologismen: onze factuurregering; deze regering, een black out van het gezonde verstand; een onthullingsjournalist; een jankreportage; een snikdocument; hij bepaalt in zijn kamer de internationale normen voor slonzigheid.

5923. de troost van de filosofie: dezelfde Oudemans: "Filosofie helpt niets. Zij beantwoordt alleen maar aan de behoefte om empirisch te zijn. Om jezelf geen rad voor de ogen te laten draaien en je niet te laten beduvelen. Filosofie is jezelf, waar mogelijk, confronteren met hoe het leven, de natuur en de menselijke wereld in elkaar zit. Dus zij heeft niets te maken met troost. Echt niets."

5924. Europa: steeds meer wordt dit werelddeel een intens gerestaureerd en inventief opgekalefaterd lustoord, een uiterst gevarieerde speelplaats voor al degenen die geld bezitten. En voor degenen die geen cash in de tas hebben? Spoedig zal het zo worden geregeld dat mooie bikinimeisjes in de pauzes van voetbalmatchen gracieus penaltyschieten terwijl anderen op verrukkelijke mannequinbenen afgeprijsd bier en suikerrijke lollies aan de man brengen.

5925. de taxshift in België: het is zo vermoeiend, dat voortdurend rituele dansen van politici rond het eeuwig eenzelfde thema. De schrik voor hun broodheren is er de oorzaak van. De drogredenen die zij met tientallen verzinnen om zich van die angst te bevrijden zijn belachelijk, maar voor de nadenkende toeschouwer heel leerzaam.

5926. de publieke omroep: wat zou er nog overblijven van de VRT-programmering als alle programma's die helemaal niet tot haar taak behoren gewoon de prullenmand ingingen?

5927. slecht schrijven: Sylvia Witteman in Sir Edmund: "Wat gebeurt er als we ons op schrift niet meer behoorlijk kunnen uitdrukken? Rest ons, wat betreft het geschreven woord, op den duur alleen nog een soort gakken, loeien en brullen? Zullen we dan niet, uit onmacht, elkaar de hersens inslaan?".

5928. de democratie als een particuliere voorkeur: Francis Fukuyama (in zijn recente boek De oorsprong van de politiek 2 , Atlas Contact, 2014) erkent pas in het slot dat het democratisch regime geen universele menselijke verworvenheid is, maar dat het berust op een persoonlijke normatieve voorkeur.

5929. het genot van brieven: het ijle blauwe ritselen van een luchtpostenvelop, de pronkerige zwaarte van een formele uitnodiging of het blije niesje van een bedankbriefje.

5930. Jane Austen: in mei 1811, toen de Napoleontische oorlogen in alle hevigheid op het Europese continent woedden, schreef ze: "Wat een verschrikking dat er zoveel mensen sneuvelen! Maar wat een geluk dat wij om geen van hen geven!".

5931. belastingen: de onrechtvaardigheid van de gemaakte besparingskeuzes maakt meer dan ooit duidelijk dat de fundamenten van onze samenleving liggen in een eerlijke fiscaliteit. Ons belastingsysteem is naoorlogs en moet worden herdacht. In de tijd dat het op poten werd gezet, was het een van de meest progressieve systemen van de lage landen en ver daarbuiten. Maar ondertussen betaalt de gewone man procentueel bijna evenveel belastingen als pakweg Didier Bellens. 50 procent van 50.000 euro of van 650.000 euro blijft een groot verschil. Zeker als je er mee moet rondkomen. Daarnaast vergaren een groeiend aantal mensen inkomsten door gewoon rijk te zijn. En dat mag. Maar waarom zonder belasting?

5932. allemaal zakkenvullers: Hugo Camps: "Burgemeesters van grote steden moeten zo nodig in een van de parlementen zetelen. Met de drogreden dat ze daar de belangen van hun stad het best kunnen behartigen. Althans het meeste geld kunnen bijeenschrapen. Een burgemeester van Antwerpen, Brussel of Brugge hoort zijn salaris in zijn stad te verdienen, niet in parlementaire gremia. De cumulards verscherpen de achterdocht voor politiek als geldklopperij."

5932. het kleine ik: de filosoof Alain de Botton: "'Er is een reden waarom er alleen in de hemel engelen zijn. We moeten het eeuwig imperfecte omarmen en niet hopeloos de ideale partner najagen".

5933. het juiste antwoord: als je vrouw je weer eens pathetisch noemt of overgevoelig, antwoordt haar met het recente beau mot van de Belgische senator Bert Anciaux: " Voor een ijskonijn is een ontstoken lucifer al een vulkaanuitbarsting".

5934. belastingsrechtvaardigheid: Yves Desmet in DM: "Belasting op arbeid is massief en onontkoombaar, op opbrengsten van kapitaal zo goed als onbestaande en makkelijk te ontwijken. Zolang die schrijnende onrechtvaardigheid niet rechtgezet wordt, kun je niet ernstig volhouden dat er geen alternatief voor deze regeringsmaatregelen is. Zolang een overgrote meerderheid van de bevolking heel terecht vindt dat een kaste van onaantastbaren vrijgesteld wordt van iedere inspanning, kun je het 'there is no alternative'-verhaaltje niet geloofwaardig kwijt".

5935. talen (1): een N-VA-er die zijn standaardtaal niet degelijk kan spreken is een contradictio in terminis. Ik wil geen deel uitmaken van een volk van onverstaanbare brabbelaars die hun linguïstisch onvermogen toedekken met begrippen als 'warmte' en 'directheid'. Iedere Franse boer spreekt het algemene Frans en is daar trots op, ook al is hem dat met harde hand opgelegd door de Jakobijnse lekenrepubliek.

5936. talen (2): ieder federaal politicus die de drie landstalen niet een beetje vloeiend spreekt is zijn stiel onwaardig.

5937. wetenschappelijke onstuimigheid: het lezende volk wiegt van links naar rechts, van opinie naar opinie, op het ritme van elkaar tegensprekende wetenschappelijke publicaties. Laat wetenschappers die iets ontdekken aantonen dat hun bevindingen kloppen en in nader onderzoek overeind blijven. Eerst repliceren, dan publiceren! In het bijzonder farmaceutische bedrijven pushen al te vroegtijdig positieve berichten over hun medicijnen hoewel het zeer premature bevindingen zijn.

5938. persistentie van belangrijke vragen: de meest omspannende vragen zijn persistent. Als je God ziet als het begin van alles kan je vragen: vanwaar komt God dan? Als je zelfs achter de Bing Bang nog iets anders poneert kan je vragen: vanwaar komt dit andere? De vraag: waarom is er überhaupt iets? en kan iets uit het niets voorkomen? zijn weliswaar filosofisch, maar niet dom. Dat zijn alleen de antwoorden, de natuurkundige daarbij ingerekend.

5939. atheïstisch spiritualisme: de door mij zeer bewonderde filosoof John Gray wees er fijntjes op dat ook atheïsten kunnen doorschieten en evangeliserende trekken aannemen. Zich richtend tot de moderne rationalisten (die met Darwin gaan slapen en opstaan) wees hij er vervolgens op dat wij dieren zijn, dat ons verstand een onderdeel is van een dierlijk lichaam en dat wij dus geen engelachtige zuiverheid en helemaal geen allesreddende potentie van dit onvolmaakt geëvolueerd orgaan kunnen verwachten. Toch heeft de atheïstische en zich volstrekt op de rede beroepende ijzervreter Sam Harris (zie foto) zopas een boek geschreven waarin bij de contouren schetst van een spiritualiteit, die weliswaar van God is losgezongen, maar toch een soort reis doorheen de geestelijke dimensie van ons bewustzijn aanprijst. Hij pleit voor meditatieve technieken (vaak oosters geïnspireerd) in het onderwijs. Nu jij!

5940. overheden en gezinnen: kent u een gezin dat zijn eigen geld drukt? Dat zijn eigen centrale bank heeft? Dat leent via staatsobligaties met de belofte dat de kleinkinderen het wel zullen terugbetalen? Ik ook niet. Laat ons dus ophouden met de simplistische onzin die erin bestaat de overheid met een gezin te vergelijken. Overheden die de vergelijking wel maken doen dat enkel om hun besparingen het aura te geven van een goede huisvader. Spaarzaamheid in een (micro-economische) gezinssituatie is niet te vergelijken met besparingen in een macro-economisch systeem. Elk beetje econoom kan u dat verschil uitleggen. Het is bijvoorbeeld niet nadelig, maar veeleer voordelig voor de staat dat ie schulden maakt, vooral in tijden van lage inflatie.

dinsdag 9 december 2014

De barbaarse getallenneukers zijn volop aan de macht

Een gevolg van de regerende barbarie


Vandaag presenteert Stefaan Van Brabandt een nieuw filosofieprogramma op Canvas. Dit is een moedig en naar Vlaamse normen een bijzonder interessant initiatief. De programmamaker benadert de filosofie ongeveer zoals Alain de Botton dat doet: via verscheidene, erg herkenbare ingangen begint hij vragen te stellen en zoekt hij naar wijsgerige antwoorden. In een interview met Van Brabandt in De Standaard las ik de volgende, zeer terechte aanmerking:

"Aan de universiteit van Rotterdam wordt filosofie nu afgeschaft, in Amsterdam gaan ze de faculteit opschorten. Het geeft me geen goed gevoel. De barbaren zijn niet in aantocht, ze zijn al volop aan de macht en installeren in alle domeinen van ons leven de dictatuur van het economische denken."

maandag 8 december 2014

Onze domme en kwaadwillende regering

We zijn beschaamd over deze regering

Tom Lanoye en René Los, dankbaar overgenomen uit De Morgen


Dat vooral de kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's) in België tewerkstelling leveren? Dat is geen nieuws. De omvang van die tewerkstelling is dat wel. Professor Johan Lambrecht schoof in deze krant op 5 december zelfs een aandeel van 99,1 procent naar voren.

De rechtse regering-Michel & De Wever I beweert door een indexsprong 80.000 banen te zullen scheppen. Dat is boerenbedrog. Hoe kan een kmo extra personeel aanwerven met een loonlastenverlaging van 2 procent? Want zoveel bedraagt die indexsprong. Alleen bedrijven van meer dan 50 werknemers krijgen dankzij zo'n verlaging de ruimte om - eventueel! - iemand extra aan te werven. Maar verreweg de meeste kmo's vallen onder die limiet van 50.

Hoe kan een kmo extra personeel aanwerven met een loonlastenverlaging van 2 procent?
De grote bedrijven, dan? Zij zijn dus verantwoordelijk voor 1 procent van onze tewerkstelling. Stel dat zij door een indexsprong van 2 procent ook voor de volle 2 procent méér zouden aanwerven... Dan nog stijgt de werkgelegenheid met slechts 2 procent van 1 procent.
Zijnde: 0,02 procent.

De kmo's die afhangen van de koopkracht in eigen land zitten inmiddels met een gigantisch probleem. Het Laatste Nieuws, toch een liberale krant, kopte op 25 oktober dat een modaal Belgisch gezin door het gevoerde beleid tot 2.640 euro per jaar zal moeten inleveren. Het leeuwendeel van onze kmo's werkt voor onze lokale markt. Hun omzet, hun winst, hun reserves - die komen onder druk te staan omdat hun klanten minder kunnen besteden. Is dat een stimulans om extra personeel aan te werven?

Is het niet ver gekomen dat je als werkgever bijna moeten 'foefelen' om je personeel niet te benadelen? Ook bij ons, werkgevers in de NV LANOYE, zal de indexsprong geen extra tewerkstelling creëren. Wel een financiële 'shift' naar twee niet onwelgestelde heren - wijzelf. Ten koste van onze enige werknemer: een alleenstaande moeder van twee.

Twee procent. Dat moeten wij van deze regering inhouden op haar loon, terwijl haar koopkracht al onder druk staat. Als we haar inkomensverlies willen compenseren door haar een loonsverhoging te geven, dan kan dat niet eens. De regering-Michel & De Wever I heeft ook een loonstop aangekondigd. Goed, België zou België niet zijn als er geen zijpaden bestonden. Het optrekken van barema's, bijvoorbeeld. Maar is het niet ver gekomen dat je als werkgever bijna moeten 'foefelen' om je personeel niet te benadelen?

"De sterkste schouders dragen de zwaarste lasten"? Dat is een leugen.
UNIZO, met name Karel Van Eetvelt, treedt steeds meer op als een hardvochtige lobbyorganisatie voor bedrijfsleiders. Daardoor reduceert hij ons allemaal tot egoïstische graaiers. Er zijn echter veel sociaal voelende werkgevers als wij, met een hart voor hun personeel.

Wij hebben gemakkelijk praten, zult u zeggen. Klopt. Maar waarom wordt het ons dan nog gemakkelijker gemaakt? Wij zijn 52 en 56 jaar jong, en al zijn we het niet van plan: indien we zouden willen, hoefden we niet meer te werken. Het is een luxe waarvan we ons bewust zijn. De meesten, werknemers én kmo-bestuurders, hebben die uitweg niet. Al staan we ook daar lang niet alleen. Dat de activiteitsgraad in België bij 60-plussers zo laag is, wordt mee veroorzaakt door het simpele feit dat een aanzienlijke groep niet echt meer hoeft te werken.

Desondanks voelen wij ons beschaamd over een regering die de rijken pampert en de loontrekkenden langer laat werken en meer doet betalen. "De sterkste schouders dragen de zwaarste lasten"? Dat is een leugen. Wij zien ze in onze persoonlijke situatie bewezen en wij willen ze tegengaan. Omdat deze maatregelen bovendien gegarandeerd een spiraal van besparingen zullen doen ontstaan. De eerste begrotingsretouche dient zich nu al aan: nog meer hakken!

Waar eindigt dit? Deflatie? Recessie? Is dat wat we willen?

Meer dan 80 procent van de Belgen is voorstander van een faire vermogenswinstbelasting - als dat geen 'onderstroom' is! Ook wij zijn voorstander. Om zo onze steen bij te kunnen dragen in een gemeenschappelijke inspanning van de hele samenleving. Zolang dat niet eens mag, zit deze regering met een legitimiteitsprobleem.

Voor de NV-A kunnen we, cynisch gesteld, nog begrip opbrengen. Die partij is ten minste eerlijk over haar bloedeigen agenda. Ze wil België splitsen, de rest is bijzaak en tussenspel. Maar we snappen de CD&V niet, als politieke vleugel van ACW en UNIZO. En vooral de Open Vld snappen we niet. Zij zou de middenstand, de kleine zelfstandige, de werkgever van iedere kmo, met hand en tand moeten verdedigen. Die gaan allemaal lijden onder het koopkrachtverlies van hun klanten, terwijl alleen een kleine groep vermogenden zijn fortuin ziet aangroeien.

Er is dan ook op dit moment, gek genoeg, maar één beweging die, behalve voor de werknemers, echt opkomt voor de middenstand. Leve de vakbond! En zijn acties!

vrijdag 5 december 2014

De zaak van de aap

De aap en de politicus

Marc Kregting


Charles Darwin moet slecht nieuws hebben gebracht aan de aap. Door de evolutietheorie werd het dier plots in verband gebracht met de mens – het wezen dat bakkeleit en diffuse gedachten in omloop brengt. Dat creationisten even later de theorie betwistten door het copyright bij God te leggen, maakte de zaak voor de aap louter pijnlijker. De Alziende Revanchist had het bestaan een rangorde in Zijn schepping aan te brengen, waarin dieren onder de mens kwamen.

Enige dooi in de verhoudingen leek in te treden in de jaren zeventig. Toen kreeg een aap kost, inwoning en borstvoeding in een mensengezin. Hij kreeg ook een naam: Nim Chimpsky. Het was voor een taalexperiment. Maar spoedig kwam er de klad in, omdat de verantwoordelijke professor, tevens echtgenoot van de borstvoedster, de taken zo had verdeeld dat de medewerkers alles moesten doen behalve de eer opstrijken.

Maar nu is er een zo mogelijk nog geleerdere expert, uit Leuven, die de in de honderdduizenden belopende afscheidsvergoeding van Europees Commissaris Karel De Gucht (zie foto) begrijpt: 'Men zegt: “If you give peanuts, you get monkeys”.' Wat eten zulke mensen eigenlijk op een staande receptie? Overigens heeft naar verluidt De Gucht vanuit Toscane al laten weten zijn premie beschikbaar te stellen aan nieuwkomers die een retributie van 225 euro moeten betalen voor de administratieve afwikkeling van hun verblijfsaanvraag.

Ik nam deze tekst over van http://www.dewereldmorgen.be

dinsdag 2 december 2014

Nieuwjaarswensen 2015


Nieuwjaarswensen 2015


Ik wens al mijn lezers, de trouwe abonnees en de toevallige bezoekers, een heel vruchtbaar en een bijzonder gelukkig 2015 toe! In deze tijd, waarin het in de wereld en in Europa helemaal niet pluis is en waarin Een Machtige Schaduw vanuit het Antwerpse stadshuis over de Belgische én de Vlaamse regering valt is het zaak attent te zijn. Daarom wens ik mijn lezers een scherp bewustzijn toe dat de politieke en de filosofische schijnbewegingen doorziet die onze aandacht onterecht monopoliseren, verzwakken of op onbelangrijke mikpunten richten.
Het eerste doel van de politiek is op dit moment de verdelende rechtvaardigheid, de strijd tegen de toenemende ongelijkheid. Een politiek die daaraan bijdraagt is heilzaam, een politiek die dat niet doet is boerenbedrog.
Mogen al mijn lezers in het volgende jaar nauwkeurig waarnemen wat er in dit land aan de hand is en hun oordeel daarover slijpen aan de milde medemenselijkheid die het sieraad is van het humanisme, de Verlichting en het christendom!