vrijdag 30 oktober 2015

Eigentijdse beschouwingen

An die Nachgeborenen

Telkens als ik de ochtendkrant lees denk ik aan dit beroemde gedicht van Bertold Brecht.Ik ben het zeer met de dichter eens, ook als het gaat om het huidige tijdsgewricht.


I

Wirklich, ich lebe in finsteren Zeiten!
Das arglose Wort ist töricht. Eine glatte Stirn
Deutet auf Unempfindlichkeit hin. Der Lachende
Hat die furchtbare Nachricht
Nur noch nicht empfangen.
Was sind das für Zeiten, wo
Ein Gespräch über Bäume fast ein Verbrechen ist
Weil es ein Schweigen über so viel Untaten einschließt!
Der dort ruhig über die Straße geht
Ist wohl nicht mehr erreichbar für seine Freunde
Die in Not sind?

Es ist wahr: ich verdiene noch meinen Unterhalt
aber glaubt mir: das ist nur ein Zufall. Nichts
Von dem, was ich tue, berechtigt mich dazu, mich sattzuessen.
Zufällig bin ich verschont. (Wenn mein Glück aussetzt, bin ich verloren.)

Man sagt mir: Iß und trink du! Sei froh, daß du hast!
Aber wie kann ich essen und trinken, wenn
Ich dem Hungernden entreiße, was ich esse, und
Mein Glas Wasser einem Verdurstenden fehlt?
Und doch esse und trinke ich.

Ich wäre gerne auch weise.
In den alten Büchern steht, was weise ist:
Sich aus dem Streit der Welt halten und die kurze Zeit
Ohne Furcht verbringen
Auch ohne Gewalt auskommen
Böses mit Gutem vergelten
Seine Wünsche nicht erfüllen, sondern vergessen
Gilt für weise.
Alles das kann ich nicht:
Wirklich, ich lebe in finsteren Zeiten!

II

In die Städte kam ich zur Zeit der Unordnung
Als da Hunger herrschte.
Unter die Menschen kam ich zu der Zeit des Aufruhrs
Und ich empörte mich mit ihnen.
So verging meine Zeit
Die auf Erden mir gegeben war.

Mein Essen aß ich zwischen den Schlachten
Schlafen legte ich mich unter die Mörder
Der Liebe pflegte ich achtlos
Und die Natur sah ich ohne Geduld.
So verging meine Zeit
Die auf Erden mir gegeben war.

Die Kräfte waren gering. Das Ziel
Lag in großer Ferne
Es war deutlich sichtbar, wenn auch für mich
Kaum zu erreichen.
So verging meine Zeit
Die auf Erden mir gegeben war.

III

Ihr, die ihr auftauchen werdet aus der Flut
In der wir untergegangen sind
Gedenkt
Wenn ihr von unseren Schwächen sprecht
Auch der finsteren Zeit
Der ihr entronnen seid.

Gingen wir doch, öfter als die Schuhe die Länder wechselnd
Durch die Kriege der Klassen, verzweifelt
Wenn da nur Unrecht war und keine Empörung.

Dabei wissen wir doch:
Auch der Haß gegen die Niedrigkeit
Verzerrt die Züge.
Auch der Zorn über das Unrecht
Macht die Stimme heiser. Ach, wir
Die wir den Boden bereiten wollten für Freundlichkeit
Konnten selber nicht freundlich sein.
Ihr aber, wenn es so weit sein wird
Daß der Mensch dem Menschen ein Helfer ist
Gedenkt unsrer
Mit Nachsicht.

woensdag 7 oktober 2015

Het precieze gebruik (6421- 6440)

Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (6421 - 6440)


6421. een moedige burgemeester: Ada Colau, de burgemeester van Barcelona, zorgde zopas voor een verrassing toen ze op haar persoonlijke Facebookpagina de wens uitdrukte om Barcelona uit te roepen tot ‘ciudad-refugio’ of vluchtoordstad voor Syriërs die op de vlucht zijn voor de oorlog in hun land. En ze staat lang niet alleen in het stadsbestuur. Met uitzondering van de conservatieve Partido Popular, steunen alle politieke families in Barcelona haar voorstel.

6422. de laatste neologismen: barmhartig Duitsland; een showbizzslet; ik voel me een wankele dakduif op zoek naar beschutting; de Hongaarse Viktator (Viktor Orban); de dictatuur van de schreeuwende minderheid.

6423. de overdrijving van September: 'Bovenal zijn de lessen Latijn een ode aan de creativiteit en de fantasie'.

6424. een actueel oxymoron: de vrijmoedige Vrancken.

6425. een contradictio in terminis: het humanistische Westen.

6426. van oktober tot begin juni: de maanden waarin niemand weet heeft van het bestaan van het onderwijs.

6427. de vluchtelingencrisis: (04 september 2015) waarom liggen de kerken, sporthallen, refters, leegstaande panden in Brussel en omstreken nog niet vol met veldbedden, matrassen, dekens, kleren en voedsel dat supermarkten, restaurants, ziekenhuizen, grootkeukens en zelfs gezinnen anders toch maar dumpen?

6428. Twan Huys (journalist en o.a. de presentator van College Tour op de Nederlandse TV): Halina Reijn: 'Inderdaad een sexy presentator die doet denken aan een Nederlandse versie van een of andere Kennedy met goede bedoelingen'.

6429. Amy Winehouse: dezelfde spitse Halina: "Amy begint door mijn hoofd te dansen. Een onbevangen, open en authentiek jazzy meisje, met dikke borsten en een eigenzinnige babbel, maar al snel vermagerd tot horrorjunk, verzwolgen door de demon die media heet".

6430. de godsdienst: Hans Teeuwen over Sam Harris, een van zijn helden: ""Als het gaat om multiculturele spanningen hebben veel mensen de neiging om overal de oorzaak te zoeken, behalve in religie. Dat heeft meerdere oorzaken. Mensen vinden het misschien moeilijk om religie af te wijzen omdat ze zelf nog wat restjes religie in zich hebben. Bovendien weten we inmiddels dat, als je aan religie gaat morrelen, je enorm veel agressie en weerstand oproept. Harris is daar niet bang voor. Hij probeert aan te tonen dat er wel degelijk een verband is tussen geloofsovertuigingen en gedragingen van mensen. Ook de heilige teksten hebben invloed op hoe mensen zich gedragen. Alles wat Islamitische Staat doet, is theologisch onderbouwd, al hun handelingen hebben te maken met religieuze overtuigingen, die ze o.m. halen uit de Koran".

6431. de gehersenspoelde media: Lode Vanoost: "De overwinning van Jeremy Corbyn (zie foto)voor het voorzitterschap van Labour is groter dan die van Blair in 1994. Blair had het volledige politieke spectrum van de Britse media achter zich. Corbyn had ze zo goed als volledig tegen. Na zijn overwinning weigeren diezelfde media in te zien dat er iets fundamenteel fout zit met hun geloofwaardigheid en hun voeling met de samenleving".

6432. cynische (en tragische) voorpret: toen enkele maanden geleden de partijen over elkaar heen tuimelden met voorstellen om eindelijk een taxschift in te voeren zat ik al vooraf te grimlachen: ik wist hoe velen van hen die enthousiaste voorstellen gaandeweg de grond zouden inboren. Zo beleef ik nu al cynische (maar in feite zeer tragische) voorpret aan de slinkse wijzen waarop de Engelse, al te linkse (dit wil zeggen voor het establishment gevaarlijke) Corbyn vakkundig het hoofd zal worden afgesneden.

6433. Bart De Wever (1): de pyromaan die in verwondering naar de zelf aangestoken brand komt kijken.

6434. Bart De Wever (2): wordt het geen tijd voor een cordon rond deze zeer gevaarlijke pyromaan nu hij eigenlijk hetzelfde zegt als Filip De Winter?

6435. Bart De Wever (3): Pascal Debruyne in DM: "Het is alleszins problematisch dat de Universiteit Gent die antidemocratische boodschap (van De Wever) bedoeld of onbedoeld een podium biedt. Om maar te zwijgen van de coalitiepartners, die zich graag retorisch tooien met verwijzingen naar het Humanisme en de Verlichting (Open Vld) of met christelijk personalisme en mededogen (CD&V). Als de regimewissel De Wever zo ver gaat dat we de opheffing van universele mensenrechten in een permanente noodtoestand gaan normaliseren, dan rest er maar één boodschap: 'Dat de laatste het licht uitdoet'."

6436. de mooiste zin van het jaar 2014: Dimitri Verhulst: "Jouw kapsel, voor zover dat nog een kapsel mocht worden genoemd, had veel weg van zo'n in die dagen in zwang rakende ecologische tuin, waarin elke menselijke ingreep als een misdaad tegen de natuur werd beschouwd."

6437. het gevaar van positivistische wetenschap (omdat ze denkt de waarheid in pacht te hebben): In 'De spiegel van het Westen' ( vert. Manik Sarkar, De Bezige Bij, 480 blz.) toont de Franse politieke filosoof Jean-Louis Vullierme aan dat het nazisme voortkomt uit veel breder gedeelde ideeën uit het interbellum. Al doende legt hij de nationalistische, kolonialistische, messianistische, wetenschappelijk positivistische en antisemitische wortels bloot van de Duitse cultuur, maar ook die van de Amerikaanse, Britse en Franse. De eugenetica die het volk van degeneratie diende te vrijwaren, werd in de VS trouwens ook ná de oorlog nog in de praktijk gebracht. Tussen 1907 en 1963 werden 64.000 gedwongen sterilisaties uitgevoerd bij 'krankzinnigen, idioten, imbecielen en epileptici'. Ook Hitlers Lebensraumproject kwam niet uit de lucht vallen: de manier waarop de Britten Azië, maar ook Ierland koloniseerden, vormde de blauwdruk voor zijn plannen. En dat het nationalisme in vooroorlogs Europa en Amerika nog volstrekt niemand zorgen baarde, is volgens Vullierme ook veelzeggend. Het nazisme hield er geen uitzonderlijke ideeën op na, deels was de ideologie ook in andere landen bon ton. Het grote verschil was dat Hitler die ideeën op ongekend brute wijze in praktijk bracht. "De nazi's waren echt geen stel irrationele gekken," beklemtoont Vullierme "Het nazisme was een perfect rationele ideologie die berustte op de nieuwste wetenschappelijke inzichten van die tijd. Hitler was een positivist, een aanhanger van August Comte. Een mens zit niet anders in elkaar dan de rest van het heelal, zei hij. Wil je weten wat hem drijft, dan moet je de fundamentele wet achter de geschiedenis ontdekken, en die hoeft niet ingewikkelder te zijn dan Newtons zwaartekrachtwet. Voor hem was die fundamentele wet die van de rassenstrijd".

6438. de wetenschap als nieuwe godsdienst: Ger Groot in Trouw: "Terwijl de godsdienst zijn aanspraak op natuur-waarheid overliet aan de wetenschap, kreeg die ongemerkt het leergezag toegewezen over wereldbeschouwelijke zaken. Mét de zekerheid en het aanzien van haar onbetwistbare kennis kreeg zij óók autoriteit toegewezen op gebieden waarover zij strikt genomen niks te zeggen had. Daartegenover kon de godsdienst het wel schudden. Niet de wetenschap zelf, maar een ideologisch sciëntisme doorbrak de entente, die zo'n heldere taakverdeling leek te beloven. Dat is voor de echte wetenschap even funest als de dubbelfunctie van de godsdienst ooit voor de religie was geworden. Een cultuur die op authentiek religieuze wijze in de wetenschap is gaan geloven moet vroeg of laat ontsporen. Maar intussen zitten we er maar mee".

6439. waarom de recente vakbondsbetoging zowel zin als succes had: Yves Desmet: "De schaamteloosheid waarmee wordt geponeerd dat je armen alleen aan het werk krijgt door hen nog minder te geven, en rijken alleen aan het werk krijgt door hen nog meer te geven, en de groeiende ongelijkheid die daarvan het gevolg is, choqueert steeds meer mensen".

6440. rechtstreeks productieven: managers, leden van beheerraden en CEO's zijn evenmin rechtstreeks productieven als leraars, rechters en politieagenten. Nochtans vertonen de eersten een onvoorwaardelijk geloof in hun eigen onmisbaarheid en in een verregaande misbaarheid van de tweede. Dit is een van hun vele beroepsmythes.