vrijdag 22 januari 2016

Het precieze gebruik (6621 - 6640)

Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (6621 - 6640)


6621. de medeplichtige media: Glenn Greenwald, ooit nog begonnen als blogger bij The Guardian, windt er op zijn website The Intercept geen doekjes om: “Sinds de leden van de Britse Labourpartij in september Jeremy Corbyn hebben verkozen met een ware aardverschuiving, hebben de Britse politieke en media-elites zich gedragen alsof hun statige landgoederen werden bestormd door hordes gauchistische, rovende lijfeigenen. Ze hebben een meedogenloze en openlijke oorlog gevoerd om Corbyn op elke mogelijke manier te ondermijnen, met inbegrip van eerst en vooral de Blair-vleugel van de partij, die hem smerig besmeuren op manieren die ze nooit zouden durven toepassen op David Cameron en zijn conservatieve volgelingen.”

6622. wat het conservatieve beleid betekent: wat het conservatieve beleid zoal inhoudt zie je duidelijk in Engeland. Door de almaar toegenomen besparingen in de gezondheidszorg is het zover gekomen dat arme mensen bij zichzelf of bij anderen hun rotte randen moeten trekken. Of: terug naar de negentiende eeuw.

6623. de koopbare democratie: Noam Chomsky: "Zowat 70 procent van de Amerikaanse bevolking, de 70 procent laagste inkomens, zijn letterlijk niet meer betrokken bij de politieke beleidsvorming. Hun opinies hebben geen enkele invloed op de beleidskeuzes van de overheid. Hun verkozenen besteden daar geen enkele aandacht aan. Kom je daarentegen bij de top – wat we sinds Occupy de 'één procent' noemen - dan gaat het niet over de één procent, maar eerder over de één tiende van één procent. Dát is de top waar de massale concentratie van de rijkdom zich bevindt. Die bepalen gewoon het politiek beleid. Dit is geen democratie, dit is plutocratie".

6624. assonanties en alliteraties: Doel, sluiten die boel!; een hijgerig heimwee naar prerevolutionaire tijden; het fantoom van fatsoenlijk, intelligent rechts.

6624. de laatste neologismen: digibesitas; facebooknarcisten; Friesland als een walhalla voor muizen; Milaan als een lustoord voor ratten; Lumpen¬terrorismus (het laatste verklaard als het gevolg van het eerste, naar het model van het woord 'Lumpenproletariaat'; een horrornanny.

6625. het koppige succes van Jeremy Corbyn: ondanks aanhoudende aanvallen (in de rechtse pers, in de eigen linkse pers, in de eigen partij, in zijn parlementsfractie) blijft Jeremy Corbyn het goed doen in de peilingen. Bovendien, van overal in het land komen berichten dat het lendenaantal van Labour blijft toenemen. Er is sprake van een verdubbeling op de meeste plaatsen tot en met een verviervoudiging in bepaalde kiesdistricten. Dit alles wijst heel duidelijk naar een diepe onvrede van het grote publiek met de traditionele linkse leiders (zoals alle Blairisten), die nu terecht worden gezien als verraders. Ook bij ons zijn de zogenaamd linkse voorgangers bereid tot alle neoliberale arrangementen als ze zelf maar op het pluche kunnen zitten. Dit blijkt uit hun angst en afkeer voor meer radicaal-linkse partijen die ze verketteren in termen die ze onbeschaamd aan hun klassenvijanden ontlenen.

6626. de falende overheid: het vrijwilligerswerk in Calais en Duinkerken is in feite een grote aanklacht tegen het falen van de verzorgingsstaat. Laten we dat dan ook met zijn allen formuleren. Nu dreigen we te verworden tot onderdeel van een nieuwe caritasindustrie terwijl de overheid gewoon de andere kant opkijkt. De overheid kijkt zelfs niet alleen de andere kant op. Tezelfdertijd moeten we vernemen, dat deze regering geen bal zin heeft om het bedrag van 700 miljoen euro die volgens de Europese Commissie de Belgische overheid gewoon fiscaal cadeau heeft gedaan aan 35 multinationale ondernemingen en dus niet in de publieke schatkist zijn terechtgekomen, terug te vorderen van de multinationale vrienden. Terwijl intussen de gewone gezinnen en werkende mensen hun elektriciteitsrekening in 2016 bijna verdubbeld zien.

6627. de Waalse wapenverkoop: Matthias Somers, in een open brief aan Paul Magnette: "Maar vooral, geachte minister-president, u bent een voorman van de socialistische beweging. En dat maakt dat u mij in zekere zin nabijer bent dan die anderen, nabij genoeg om een brief aan te richten, want ook ik reken mij tot die socialistische beweging. En wat ik zie is een uitverkoop van het socialisme tegen braderieprijzen. U verkwanselt de pacifistische boodschap, omdat oorlog de fabrieken gaande houdt. En met die uitverkoop van het socialisme schaart u zich in de rangen van die andere zogenaamde socialisten en sociaal-democraten die wel nog de juiste woorden lijken te kennen om hun 1 mei-toespraken mee te doorspekken, maar voor wie die woorden elke mogelijke betekenis hebben verloren. Wat socialisten in Frankrijk doen, in Denemarken, in Nederland, ook hier -- ik hoef u er niet aan te herinneren. Verbaast het u dan dat wanneer mensen horen spreken over gelijkheid en broederlijkheid, over vrijheid en over vrede, zij alleen een kikker zien die zijn wangen wel bol kan blazen, maar niet verder komt dan wat loos gekwaak?"

6628. het nut van tegendraads en sceptisch denken: "Wat doet een wetenschapper die zijn autosleutels is verloren? Die zoekt onder het licht van de lantaarnpaal en niet op het donkere pad waar hij ze waarschijnlijk is verloren". De filosoof en adviseur Klaas Mulder gebruikt dit bekende grapje onder wetenschappers om uit te leggen hoezeer de beschikbaarheid van kennis leidend is bij de vragen die in de wetenschap gesteld worden, of zelfs bij de keuze van de vragen. Mulder: "De scepticus is degene die zegt: 'Waarschijnlijk liggen je sleutels ergens op het donkere pad. Waarom blijf je toch onder die lamp zoeken?' De metafoor van de man die zijn sleutels verloren heeft, geldt volgens Mulders ook voor de economie. "De aankondiging van het verlies van 9000 banen bij de Rabobank maakt duidelijk dat de hoge werkloosheid ook bij economisch herstel niet vanzelf wordt opgelost. De politiek en de economische organisaties blijven het antwoord zoeken in het bevorderen van economische groei, terwijl een andere vraag misschien veel interessanter is: zou economische groei eigenlijk wel helpen? En waartegen dan precies? Krijg je minder economische ongelijkheid en minder maatschappelijke onrust als de werkloosheid enkele procenten minder stijgt? De gegevens daarover liggen op het donkere pad, niet onder het lamplicht van omzet- en consumentenvertrouwen-cijfers."

6629. het Engels als ondergeschoven kind in het onderwijs: samen met Luxemburg is België het land waar het Engels de minst prominente plek krijgt in het lager onderwijs, Met een erbarmelijke score van 5,1% van de Belgische leerlingen liggen we aardig onder het Europese gemiddelde van 77,1% - nog een groot understatement. In de meeste gevallen wordt Engels in Vlaanderen pas onderwezen vanaf het tweede middelbaar, als leerlingen al dertien zijn. Is dat niet veel te laat? Kinderen komen veel eerder in het contact met het Engels, door films en televisieseries, liedjes en het onvermijdelijke internet. Dat het Vlaams onderwijs daar anno 2015 nog steeds niet op inspeelt door alle kinderen ook binnen scholen veel vroeger Engelse lessen te geven, getuigt van een verouderd denkpatroon en een gebrek aan voeling met de leefwereld van kinderen, die ook steeds internationaler en meertaliger wordt.

6630.de langdurig zieken als ultieme slachtoffers: de langdurig zieken responsabiliseren, dat zal ons geld opleveren! Als de schijnwerper naar de onderkant van de sociale ladder wordt gericht, blijft de bovenkant in het duister. En dat mag je vrij letterlijk opnemen. In het duister, in de kast, onaangeroerd. "Duizenden dossiers over financiële fraude liggen te slapen in de kasten van justitie", vertelde onderzoeksrechter Michel Claise dit week-end aan De Tijd. "Er is zo'n gruwelijk gebrek aan middelen dat ze zonder gevolg worden geklasseerd. Dat kost onze schatkist honderden miljoenen euro's (!). Dit zou mensen razend moeten maken. Er moet een nieuwe beweging van 'indignado's' opstaan in België. De toplui van piratenbedrijven die de wet overtreden, veroveren topposities in de echte economie." Behoorlijke straffe taal is dat, van een toonaangevend onderzoeksrechter.

6631. feit en fictie: nooit eerder werden er in België zo weinig criminele feiten vastgesteld. De criminaliteitscijfers bevatten nog enkele verrassingen. Zo heb je minder kans om het slachtoffer te worden van criminaliteit in Brussel dan in Antwerpen. In Brussel is Molenbeek één van de veiligste gemeenten. Er worden zelfs minder misdaden gepleegd dan in Ukkel.

6632. het tot nu toe oncorrigeerbare wetenschappelijke vooruitgangsoptimisme (1): de mensheid wordt bedreigd door een aantal gevaren van eigen makelij, zo waarschuwt de Britse wetenschapper Stephen Hawking (zie foto). Een nucleaire oorlog, klimaatopwarming en genetisch gemodificeerde virussen. Het zijn maar enkele van de rampen waar de wereldbefaamde wetenschappers Stephen Hawking voor waarschuwt. En als de wetenschap zo snel blijft evolueren, zullen er nog veel meer manieren ontstaan waarop het gruwelijk kan misgaan.

6633. het tot nu toe oncorrigeerbare wetenschappelijke vooruitgangsoptimisme (2): zeer terecht, zo vindt iedereen, schrijven we onze welvaart toe aan de vele zegeningen van de (toegepaste) wetenschap. De vraag rijst echter of ook huidige of toekomstige rampen, die het gevolg zijn van onze technische ontwikkeling, aan de wetenschap zullen worden toegeschreven. Ondanks hun zo geprezen kritische methodes ben ik er wel zeker van dat precies de wetenschapslui dat niet over hun hart zullen krijgen.

6634. de opulairste jongensnamen in 2015: 1. Liam 2. Sem 3. Lucas 4. Luuk 5. Noah en verder Daan, Levi, Finn en Jesse.

6635. een spiegeluniversum: waarom de tijd maar in een bepaalde richting beweegt, is een vraag die fysici al langer bezighoudt. Het antwoord zou entropie zijn, de maat van moleculaire wanorde van een systeem, die constant toeneemt. Maar twee gescheiden onderzoeken van prominente fysici, die focussen op de initiële voorwaarden aan de basis van de tijdslijn, tonen aan dat de tijd in twee verschillende richtingen beweegt. Volgens de wetenschappers creëerde de Big Bang niet alleen ons eigen universum, maar ook een omgekeerd spiegeluniversum, waarin tijd zich in de andere richting verplaatst. Achteruit dus, vanuit ons perspectief. Maar voor wie in het parallelle universum vertoeft, is het net omgekeerd en gaan wij dus 'achteruit'.

6636. extreme durf: jezelf als moslim verkleden in de nabijheid van een politiegroep in Molembeek.

6637. Napoleon: ik lees met grote belangstelling een boek over het leven en vooral de politieke en militaire strapatsen van Napoleon. Eens te meer sta ik verbaasd over de makheid, de lichtgelovigheid en de dweepzucht van de toenmalige burgers, de soldaten en de Franse staatsinstituties. Alleen gingen ze overkop voor een denkbeeldige glorie of voor de zeer tastbare voordelen van allerlei aard. Niemand in het Franse kamp (behalve Talleyrand) leek zeer vroeg te begrijpen dat het hier ging om een parvenu, een omhooggevallen maffiabaas, die zijn misdadige en bloedige acties wist te bedekken met een revolutionair geurtje, met een onophoudelijk spervuur van soms progressieve wetteksten en uiteindelijk met de grandeur van zijn keizerlijke pose.

6638. dood van Michel Tournier: de Franse auteur Michel Tournier is maandag op 91-jarige leeftijd overleden. Dat meldt zijn familie. De auteur overleed maandagavond in zijn huis in Choisel, niet ver van Parijs. Ook de burgemeester van Choisel bevestigt het overlijden van de schrijver. Tournier geldt als een van de grootste Franse schrijvers uit de tweede helft van de 20ste eeuw. In 1970 won hij de Prix Goncourt voor Le roi des Aulnes, hoewel het boek toen niet meteen een onverdeeld succes was. Tournier was een buitenbeentje in de Franse letteren. Toen zijn generatiegenoten zich nog massaal te buiten gingen aan steriele vormexperimenten, zwoer Tournier bij een traditionele, realistische aanpak.

6639. geld: A. Schopenhauer (1788 - 1860, zie foto): "Geld is het menselijk geluk in abstracto; wie het geluk niet in concreto kan vinden, zet dus al zijn zinnen op geld".

6640. de vrijheid: de rechts-liberale partijen gooien het balletje van de vrijheid iedere seconde in de lucht. Maar de vrijheid van de ene komt vaak neer op een reeks verboden voor de andere. De vraag is dus: wie eist de vrijheid op? Waarvoor? Met welke garanties? Ten koste van wie?.

dinsdag 19 januari 2016

Corrupte belastingen, corrupte witwasserij, al te trage Staat

Hoofd antiwitwascel: "Wij rijden met 2pk, terroristen met Ferrari"


Jean-Claude Delepière, ontslagnemend hoofd antiwitwascel, over strijd tegen geldstromen IS
De Cel voor Financiële Informatieverwerking (CFI), zeg maar de antiwitwascel, mag binnenkort gegevens rechtstreeks doorgeven aan de Staatsveiligheid. Tot nu mocht ze dat enkel aan het gerecht. "Een heel goede zaak om terrorisme aan te pakken", zegt afscheidnemend baas Jean-Claude Delepière.


Het was al jaren een zorg van Delepière. Zijn antiwitwascel, een onafhankelijk orgaan onder toezicht van de ministers van Justitie en Financiën dat onder meer onderzoek doet naar geldstromen die gelinkt zijn aan terrorisme, mocht informatie aan geen enkele inlichtingendienst doorspelen, dus ook niet aan de Staatsveiligheid. Dat was wettelijk bepaald. Alle info ging naar het gerecht, dat vaak jaren nodig had om de dossiers af te ronden. Dat kon efficiënter.

Door de verhoogde aandacht voor terreur wordt de wet aangepast. De wijziging is onderdeel van de Potpourri II-wet, die deze week finaal wordt gestemd.

Delepière: "Het is duidelijk dat het aanpakken van geldstromen een cruciaal element is in de strijd tegen IS. Ze maken gebruik van systemen die criminelen al heel lang kennen: fiscale constructies en belastingparadijzen. Ze hebben enorm veel inkomsten die ze op een of andere manier moeten kunnen investeren."

Na de inval in Verviers en de aanslagen in Parijs heeft de antiwitwascel in ons land meerdere dossiers van teruggekeerde Syrië-strijders doorgespeeld aan het federale gerecht. "Klopt, het zijn er dubbel zoveel als het jaar ervoor. Van 34 ging het naar 74." Een kwestie van verhoogde waakzaamheid bij banken vooral.

'We missen al jaren een doordachte strategie om de financiering van terrorisme en extremisme efficiënt aan te pakken'

JEAN-CLAUDE DELEPIÈRE

De geldstromen van terroristen aanpakken is de meest efficiënte manier om hen te bestrijden?
"Ja, maar het is een heel ongelijke strijd. Zij kennen geen grenzen en kunnen de wereld rondgaan, terwijl wij aan allerlei regels zijn gebonden. Wij rijden met een 2pk, zij met een Ferrari. Als wij informatie willen van Franse collega's, dan moeten we aan een heleboel regels en voorwaarden voldoen. Terecht, maar het maakt de strijd heel moeilijk. En dan heb ik het nog over Frankrijk; je kunt je voorstellen hoe het is als je informatie wilt van Panama of Singapore.

"Dan moeten de diensten ook nog eens de middelen hebben om een analyse te maken van die informatie en een strategie te ontwikkelen. Daar komen we op dit moment niet eens aan toe. We missen al jaren een doordachte strategie om de financiering van terrorisme en extremisme efficiënt aan te pakken. We hebben het al lastig om afdoende informatie te verzamelen en daar een analyse van te maken."

U klinkt behoorlijk pessimistisch.

"Ik zie niet veel om optimistisch over te zijn. Er is een explosie van financiële criminaliteit. Onze economie is steeds meer in handen van criminelen. Logisch: de overheden zitten in geldnood, sommige zijn bijna failliet. De criminaliteit neemt toe, de middelen om ze te bestrijden nemen af. Is het dat wat we willen?"

Wel positief: er is nationaal en internationaal veel grotere druk om agressieve belastingontwijking tegen te gaan.

"Dat is inderdaad positief. Bewustwording is cruciaal. Hoe meer aandacht, hoe beter. Toch is het afwachten wat LuxLeaks en SwissLeaks zullen opbrengen. Ik heb het gevoel dat de allerrijksten gewoon doorgaan met wat ze aan het doen waren. Bovendien verschuiven de problemen alleen maar. Als Luxemburg en Zwitserland niet meer kunnen, dan trekken ze wel naar Singapore, China en Panama. Ik heb het gevoel dat de strijd tegen financiële fraude uitzichtloos is. Maar we moeten blijven proberen."

woensdag 13 januari 2016

Het precieze gebruik (6601 - 6620)

Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (6601 - 6620)


6601. de eenzijdigheid van 'Wij zijn Charlie!': de vroegere cartoonist Ian (Jan De Graeve, decennialang huistekenaar bij Knack) stelt het scherp: ‘Wat bijvoorbeeld bij de banken is gebeurd, is natuurlijk een regelrechte schande, maar het brengt de gevestigde orde in zodanig veel van haar geledingen in het gedrang dat kritische en ongebonden economische analisten en commentatoren boudweg door politici aangepakt worden, of geruisloos uit de media geweerd worden. Dwarse stemmen worden nog vaak gekortwiekt.’

6602. Franckens furor: Ivootje is zodanig geil op publiciteit dat hij om de twee dagen de voorpagina's haalt, altijd met steeds straffere voornemens om vluchtelingen op een of andere wijze als onbetrouwbaar of crimineel te framen, ze te pakken, te straffen en ze daarna het land uit te wijzen. Zijn Antwerpse bovenbaas heeft hem zopas gefeliciteerd en dat betekent een erkenning door een grootmeester voor Ivootjes schrandere, riskante uitspraken, gewild balancerend op de rand van een amper ingehouden, uiterst rechts populisme. Wat als deze heren en hun aanhang nog wat verder radicaliseren? Of zoals ze het zelf bij herhaling zeggen: we moeten durven benoemen wat dan het geval zal zijn. En dat is zonder twijfel een voor velen erg pijnlijke terugkeer van het ancien regime gepaard met een ongenadige zweepslag naar immigranten en vluchtelingen.

6603. de Franse waarden: tijdens de herdenkingsweek van de aanslagen stond de Franse president plechtig te doen op allerlei podia, de nek stijf in de lucht, de handen militair naast het lichaam. Overal belichtte hij de verheven Franse waarden ('Wie Parijs redt redt de wereld!'). Ondertussen laten de Fransen de vluchtelingen rond Duinkerken heel bewust in de modder zinken. Het zijn alleen de Vlamingen (en de idealisten van Artsen zonder Grenzen) die daar wanhopig zo veel mogelijk hulp bieden.

6604. de laatste neologismen: politici die alle misstappen blijven weglakken; de Nederlandse Blondgepruikte gebruikt het gezonde verstand als een bomgordel; een persoon die noch roeptoeter is, noch gutmensch; de hedendaagse vertechnologiseerde boer is voor ons allen een raadsel geworden; een purperen egomaan onder een mijter, al eeuwen verborgen achter een soepjurk die oorspronkelijk een soort boetekleed was, een vel van nederigheid; een film met een duidelijk gevoel voor de menselijke absurditeit: in een no man's land met kafkiaanse trekken waar verveling en rusteloosheid, onmacht en onzekerheid hand in hand gaan (over de recente verfilming van Problemski Hotel, de roman van Dimitri Verhulst); de bourgeoisgesel Claude Chabrol.

6605. de strijd om het midden en de sociale zekerheid: Bart Eeckhout: "Zelden hebben de leiders van N-VA en CD&V zich zo helder tegenover elkaar gepositioneerd: Bart De Wever wil de sociale zekerheid ontmantelen, Wouter Beke wil ze beschermen. Daarmee wordt de slag om het politieke centrum voortgezet: de dominante N-VA wil dat centrum nog meer naar rechts, CD&V wil de grond in het midden vasthouden. N-VA zit nog wel even veilig als grootste partij van Vlaanderen, toch is die positie van CD&V belangrijk. Als middenpartij zal zij beslissen of volgende regeringen over rechts of over links gaan. De groeiende irritatie bij CD&V over de assertiviteit/arrogantie van N-VA toont dat die koers nog niet gelopen is".

6606. een belofte van Beke: we zullen er nauwlettend op toezien of Beke zijn belofte houdt: "Ik pleit voor een meerwaardebelasting, of 'Coucke-taks'. In de taxshift van vorig jaar werd enkel een speculatietaks opgenomen op de snelle verkoop van beursgenoteerde aandelen, wat 34 miljoen euro zal opbrengen. Dat mag wat meer zijn. Mensen zijn echt bereid belastingen te betalen, maar enkel en alleen wanneer iedereen zijn bijdrage levert. Op die nagel zullen wij blijven kloppen".

6607. het vloeibare water: het Europese denken heeft het altijd moeilijk gehad met het water (zie René Ten Bos, Water. Een geofilosofische geschiedenis, 2015). Volgens de auteur (en ik treed hem daarin voor honderd procent bij) moeten we af van her dualisme tussen water en het droge, tussen zee en het land en wel omwille van een zeer duidelijke reden: de ongrijpbaarheid van water wijst op de vloeibare meervoudigheid van onze wereld en het wordt tijd dat we daaraan recht doen. Dit is zowat het tegendeel van wat Plato en met hem de hele denkgeschiedenis voor ogen stond: pas door iets concreets vast te grijpen zullen we het begrijpen, want we zijn, zoals Kant het stelde, helaas niet uitgerust voor het vloeibare. Vloeibaar denken is niet iets een 'vaste plaats' geven, maar het aan ons denken laten 'passeren', slechts het vluchtig 'raken' van een object. Want alles stroomt en is veelvuldig samengesteld.

6608.Son of Saul: de 62ste Grote Prijs van de Unie van de Filmkritiek, een beroepsvereniging van Belgische filmcritici, gaat naar "Son of Saul". "Son of Saul" is de Holocaust in het concentratiekamp van Auschwitz te zien door de ogen van Saul, die als lid van een Sonderkommando het vuile werk voor de nazi's moet opknappen. "De film voelt aan als een beklemmende cinematografische vuistslag die de toeschouwer confronteert met de huiveringwekkende nazimoordmachine", luidt het. De filmcritici noemen de film "verplicht lesmateriaal voor de middelbare scholen, dankzij zijn onmiskenbare filmhistorische waarde". Eerder had de Vlaamse filmpers "Son of Saul" al verkozen tot film van het jaar.

6609. ZDF en literatuur: de Duitse TV-kijker kan na dertien jaar weer 'Das literarische Quartett' omarmen. De ondertussen overleden literatuurpaus Reich-Ranicki (zie foto), die het programma voorheen tot grote hoogte leidde, is nu uiteraard afwezig, maar er kijken maandelijks meer dan een miljoen Duitsers naar het programma, precies evenveel als destijds met Ranicki.

6610. krantenrecensies over literatuur (1): ze moeten een serieuze lengte hebben, de smaak en mening van de beoordelaar bevatten en flink van argumenten voorzien zijn. Wat minder foto's en wat meer tekst is het ideaal. Zowel voor de auteur van het werk als voor de recensent ervan is de creatieve inspanning niet de moeite waard als de recensie niets meer is dan een vluggerdje, een soort consumentenvoorlichting van enkele alinea's.

6611. krantenrecensies over literatuur (2): recensies zijn niet noodzakelijk ondemocratisch of autoritair. Je kan ze zien als een gesprek met de lezer waarbij de recensent toevallig de eerste is die het woord neemt. Als hij zijn meningen uitvoerig van argumenten voorziet is er spraak van een (verborgen) debat, dat in de geest van de lezer kan worden voltooid.

6612. begin 2016: volgens Remco Campert zijn deze dagen wat vlak, een beetje kraak- en smaakloos. Het licht is van een kwaliteit die alles afvlakt. Tot troost citeert hij een vers van de Japanse dichter Makoto OoKa (Meulenhoff, 1986):

Is de zee nog steeds koud?
Ach, de wind brandt nog niet,
maar het licht werd
inmiddels een lenig luipaard,
en wolkenvingers begeven
zich in de rivier

die uitmondt in
herinneringen.
Zodra binnen de mens
de lente zijn huid begint te poetsen,
keert vlak daarna
op aarde het groene weer terug.


6613. Tjechov: 'Je vraagt: wat is het leven?' schreef hij in april 1904 aan zijn vrouw Olga: 'Dat is zoiets als vragen wat worteltjes zijn. Worteltjes zijn worteltjes, meer is niet bekend'. Wat een wijs man!

6614. een schitterende zin: Judith Eykelenboom (Biefstuk, 2015) over een gekleid engeltje dat haar personage Levi als cadeau van haar zus heeft gekregen: "De lippen krulden omhoog in een aarzelende glimlach, alsof ze al haar wijsheden had ingeslikt, omdat die toch pas tot de mensen doordringen nadat ze in de fout zijn gegaan".

6615. een inzicht: wij zijn zo verloren als een vluchteling.

6616. durven benoemen (1): eerst de waarheid kennen en dan die in het openbaar voortdurend uitspreken zet niet zomaar zoden aan de dijk. Die opvatting is een symptoom van het overdreven rationalistische mensbeeld dat onder gestudeerden ten onrechte floreert. Als het gaat over 'durven benoemen' is trouwens heel iets anders in het spel dan de (moed tot) de waarheid.

6617. durven benoemen (2): afgezien van luidruchtige populisten die met deze kreet hun eigenbelang willen dienen zijn er welzeker mensen die deze frase zien als een moreel ideaal en eerlijk daarnaar handelen. Nu is spreken inderdaad een soort (taal)daad, maar in het sociale leven zijn de druk van de macht (van welke aard ook), de agressie en bijvoorbeeld de jaloezie en de haat veel sterkere krachten die direct een weerslag hebben op het wel en wee van de anderen, zonder de voor vele mensen al te moeilijke en al te omslachtige bemiddeling van reflectie, debat of precieze verwoording.

6618. durven benoemen (3): Rob Wijnberg: "Wie oppert om eerst te begrijpen wat er benoemd zou moeten worden, krijgt automatisch het verwijt iets te ontkennen of te verzwijgen. Het problematische is vooral de bizarre omkering van zaken die hierachter schuilgaat: wie eerst wil weten wat er precies aan de hand is, is de wegkijker - wie aan vijf speculaties en een Arabisch woord genoeg heeft, dié is de benoemer. Benoemen zonder feiten is zoals kijken met je ogen dicht, daar wordt niemand wijzer van'.

6619. Trump (1): hij is niet zozeer de trompet van de domheid als de vergaarbak van een algemeen verspreid ongenoegen dat door zeer slimme mensen werd opgewekt en door hen nog steeds wordt versterkt. De meesten van hen draperen zich in de parafernalia van de wetenschap, de waarheid en de waarden. Geen wonder dat juist dit trio van Trump en zijn aanhangers een schop onder de kont krijgt.

6620. Trump (2): deze figuur is mogelijk omdat de elites (van welke aard ook) in deze neoliberale (zeg maar: graaiende) tijden ertoe zijn overgegaan de aan hen toevertrouwde 'cliënten' tot hun voordeel uit te buiten en te maltraiteren. Slechts hier en daar zijn er nog instituties die aan deze trend ontsnappen, maar ook zij (en de elites die ze doen functioneren) staan onder ('een moderniserende') druk en zullen binnen afzienbare tijd 's ochtends als 'kooplui in de tempel' op hun werkterrein arriveren. Hoe lang duurt het nog voor een leraar, een rechter, een literatuurrecensent gekocht kan worden, zoals een voetballer, een filmster, een popzanger of een Amerikaanse president?

dinsdag 5 januari 2016

Het precieze gebruik (6561 - 6580)

Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (6561 - 6580)


6561. onredelijke vakbondseisen: ook als de eisen van de bonden onredelijk zijn of schadelijk voor hun reputatie, toch moeten de goedwillenden hun acties steunen. Wat redelijk is wordt helaas gedefinieerd door de machtigen. Hoe meer die de vakbondsoperaties kunnen framen als in strijd met de rede, hoe beter het hen uitkomt. Daarom kan met zogenaamde 'redelijkheid' geen strijd van onder naar boven worden gewonnen. Ook de waarheid wint niet uit zichzelf, maar door de belofte van komende macht of de dreiging van onmiddellijk geweld die ze weet op te roepen. Massapsychologie en woordkunst kunnen vaak al volstaan.

6562. mensen: Arnon Grunberg: "Mensen zijn zoogdieren die hun eigen emoties voor feiten aanzien".

6563. een leuze voor waarlijk linkse partijen: "Rood tot na de dood!". Helaas zijn die partijen hier en op dit moment niet eens rood tijdens het leven.

6564. de laatste neologismen: de algehele Wammes Waggel-mentaliteit (het constante opleuken van ingewikkelde of onwelgevallige onderwerpen); beeldbepalende bomen moeten beter worden beschermd; oikofobie; een rasechte Belieber.

6565. narcisme: overal in de media lees je uitspraken die uitgaan van narcistische vragen zoals 'Wie ben ik? en 'Wat wil ik?". Zelden hoort men beweringen die uitgaan van een interesse in het Jenseits van het ego zoals 'Hoe zit de wereld in elkaar?' en Wat kan ik bijdragen?".

6566. de idealen van de Franse Revolutie: als men ziet hoe de huidige Fransen in het algemeen reageren op dreigende maatschappelijke ontwikkelingen begin ik te vermoeden dat rond 1790 niet de massa's, maar slechts enkele verlichte middenklassers (met plotseling een uitzicht op een mooie carrière) de motor van de Revolutie zijn geweest.

6567. oneigentijds: sneuvelbereid, idealistisch, vrijgevig, barmhartig, links, heremieten, pilaarzitters, pilaarbijters, asceten, opofferingen, hoge rentes, vertrouwen, een betrouwbare overheid, fidele bedrijven, onpolitieke bankbestuurders, niet in het bedrijfsleven bijklussende politici, populaire kromstafdragers, reine jongelingen en frisse maagden, bijval voor de vakbond, integere sportbobo's, vurige interesse in platonische bovenwerelden en last but non least een gevleugeld populist met een Icarus-ervaring.

6568. de goede Assad: de wrede nazi Alois Brunner (zie foto), die de joden in Frankrijk wist te 'verzamelen' en wiens wandaden overbekend zijn, vlucht na de oorlog naar Syrië. In Damascus huurt het regime-Assad hem dankbaar in als adviseur in vernederings- en martelpraktijken. Een openlijk geheim. Het verzoek om uitlevering wordt niet gehonoreerd. De man werd er beschermd tot zijn laatste ademtocht.

6569. mooi verdriet (1):
bij de dichter Raymond Carver (1938 - 1988) hoef je nooit lang te wachten op mooi verdriet. Hij bedient je op je wenken. Bijvoorbeeld met de fijne opening van een gedicht in zijn laatste bundel:

Mijn vrouw zit in de andere helft van deze stacaravan
een pleidooi tegen mij te schrijven


En wat te denken van een tekst van Anton Korteweg (nu 71) in zijn verzamelde gedichten met de malicieuze titel Ouderen zijn het gelukkigst?

De lente is ver weg ook in de lente,
Reigers van plastic staan in de voortuintjes te vissen.
Buurman boent liefdevol zijn Opel en
aktetassen bestaan.

Alles wat is, kon ook heel anders zijn en
is dat vandaag even niet.

Maar goddank drank in zicht.


6570. nog mooi verdriet (2): in de Verzamelde Gedichten van Hans Faverey (De Bezige Bij, 1993) lees ik:

De middag voorspelt niets dan zichzelf. Het messing doosje
in de vensterbank bevat thans alles maar van niets het meest. De toetsen
achter, steeds heviger aanwezig
zwijgen nu welluidender.


6571. een liefdesgedicht van Raymond Carver:

Kolibrie

Stel ik zeg zomer,
schrijf het woord 'kolibrie',
stop het in een enveloppe,
breng het de heuvel af
naar de bus. Als jij mijn brief
opent zul je je die dagen
herinneren en hoeveel,
precies hoeveel, ik van je hou.


6572. hoe was Sepp Blatter mogelijk?: Jonathan van het Reve in De Volkskrant: "Wat voor Sepp Blatter geldt geldt eigenlijk voor alle bestuurders. Het kan niet anders of hun hele perspectief, en dan vooral hun beeld van de niet-machtigen, verandert na een tijdje. Zeker politici moeten het merken. Stel je voor dat je minister of staatssecretaris bent. Mensen gaan u tegen je zeggen, ze beginnen te likken, je mag opeens allemaal beslissingen nemen en als je het verneukt … gebeurt er meestal niks. De oppositie ruziet wat onderling, er staat een lelijk stuk in de krant. In het begin slaap je er misschien slecht van, maar op een gegeven moment besef je: ik kom er gewoon mee weg!"

6573. de eliminatie van de godsdienst: sommige regimes hebben de godsdienst in de afgelopen eeuw daadwerkelijk geprobeerd te elimineren. Nazi-Duitsland was er niet erg happig op, de Sovjet-Unie nog veel minder. Hun repressie heeft averechts uitgepakt. De godsdienst kwam er, vooral in Oost-Europa, sterker door terug dan ooit. Religie behoort kennelijk niet tot het soort dingen dat af te schaffen valt.

6574. twee soorten vroomheid: in West-Europa zag de religie haar plaats sluipenderwijs ingenomen door de wetenschap als allesverklaarder en richtsnoer voor het leven. Friedrich Nietzsche heeft het in de voorafgaande eeuw al gezegd: in vroomheid doen hun aanhangers van beide niet voor elkaar onder.

6575. Mein Kampf: de geplande, van informatieve en kritische aantekeningen voorziene editie van Mein Kampf is veel minder gevaarlijk dan een avondje luisteren naar de heer Wilders.

6576. het rechtse gedaas over de immigratie: leugentjes, nog veel grotere leugens, knoerten van onwaarheid, praatjes voor de vaak, opzichtige cirkelredeneringen, morele dwaalsporen, kluitjes in het riet, acrobatische paradoxen. Eén groot zinsbegoochelend taalballet.

6577. de jeugd van nu: de filosoof Rob Riemen: "Op de vraag of we er vandaag dan echt zoveel slechter voor staan dan pakweg 25 jaar geleden antwoordt de cultuurfilosoof gedecideerd: "Media en onderwijs zijn erop achteruitgegaan. Wetenschap en techniek gingen vooruit, maar ik vind het toch grappig dat vinyl helemaal terug is en dat mensen hebben ingezien dat het e-book iets is als vrijen met een sekspop. Wat me vooral opvalt, is de passiviteit van de hedendaagse jongeren. Ze worden verneukt waar ze bij staan en ze reageren gewoonweg niet. 'Als wij eruit stappen, stappen anderen er wel weer in,' zeggen ze, 'en dan verliezen we onze baan.' Dat lijkt het enige wat nog telt, terwijl het toch veel belangrijker is om te ontdekken wat je passie is. Wanneer men over een paar eeuwen terug zal kijken op onze tijd, zal men dit ongetwijfeld het tijdperk van de georganiseerde domheid noemen".

6578. de biografie: iedere biografie (en zeker de autobiografie) behoort tot het nobele genre van de fictie.

6579. respect: het is veelzeggend dat mensen die waarlijk gelijk hebben of die hun standpunt in elk geval beargumenteren, dat je die eigenlijk nooit om 'respect' hoort vragen. Het zijn altijd diegenen die toch al zwak staan in de discussie - bij gebrek aan argumenten bijvoorbeeld - die dan als laatste strohalm maar om 'respect' smeken. Zou 'genade' niet een beter woord zijn?

6580. goed argumenteren: men moet er zich voor hoeden de zwakkere, armere of minder gestudeerde evenmens af te schilderen als een persoon die slecht kan argumenteren. Om daartoe in staat te zijn moeten talrijke voorwaarden zijn vervuld wat in de levens van vele ongelukkigen zelden het geval is. Als men deze pijnlijke situatie wil verhelpen is het geenszins voldoende deze personen louter formeel 'gelijke rechten' toe te kennen. Het deficit van onze cultuur (die achter de schermen nog altijd een hiërarchische standenmaatschappij is) bestaat erin dat de door het lot, aanleg en geboorte bevoorrechte personen in dit opzicht niet goed weten wat te doen, zelfs als ze van goede wil zijn. Om het even welke oplossing zal in ieder geval een (al dan niet vrijwillige) machtsreductie van de geprivilegieerde elites inhouden. Respect voor de 'kleine mens' is daar een begin van.

zondag 3 januari 2016

This morning

Raymond Carver

Raymond Carver (1938 - 1988) wordt tegenwoordig beschouwd als een van de grootste Amerikaans auteurs van de 20e eeuw en de belangrijkste kracht achter de heropleving van de Amerikaanse "short story" in de jaren tachtig. Daarnaast schreef hij ook poëzie: veel liefdesgedichten, vaak met een cynische ondertoon. Hij was getrouwd met dichteres Tess Gallagher en kampte zijn hele leven met forse drankproblemen, een onderwerp dat ook regelmatig terugkeert in zijn verhalen. In 1968 werd Carver opgenomen in de American Academy of Arts and Letters. Hij overleed in 1988 aan longkanker, 50 jaar oud.

This Morning




This morning was something.
A little snow
lay on the ground.
The sun floated in a clear
blue sky.
The sea was blue, and blue-green,
as far as the eye could see.

Scarcely a ripple.
Calm.
I dressed and went
for a walk -- determined not to return
until I took in what Nature had to offer.

I passed close to some old, bent-over trees.

Crossed a field strewn with rocks
where snow had drifted.
Kept going
until I reached the bluff.

Where I gazed at the sea, and the sky, and
the gulls wheeling over the white beach
far below.
All lovely.
All bathed in a pure
cold light.
But, as usual, my thoughts
began to wander.
I had to will
myself to see what I was seeing
and nothing else.
I had to tell myself this is what
mattered, not the other.
(And I did see it,
for a minute or two!) For a minute or two
it crowded out the usual musings on
what was right, and what was wrong -- duty,
tender memories, thoughts of death, how I should treat
with my former wife.
All the things
I hoped would go away this morning.

The stuff I live with every day.
What
I've trampled on in order to stay alive.

But for a minute or two I did forget
myself and everything else.
I know I did.

For when I turned back i didn't know
where I was.
Until some birds rose up
from the gnarled trees.
And flew
in the direction I needed to be going.

vrijdag 1 januari 2016

Het precieze gebruik (6541 - 6560)

Een verheldering van belangrijke begrippen met raadgevingen van de auteur voor hun juiste gebruik (6541 - 6560)


6541. religie: Rob Riemen (zie foto): "Extremisme is een probleem, niet religie op zich. Religie kan alle kanten opgaan. De Amerikaanse slavernij is niet afgeschaft door aanhangers van de verlichting, maar door religieus bewogen mensen. Vandaar dat ik een pleidooi hou voor een Europees humanisme dat ruimte laat voor religie".

6542. Bretton Woods: de historicus Ian Kershaw ziet vier ‘toxische elementen’ die Europa van de Eerste naar de Tweede Wereldoorlog voerden: etnisch nationalisme, onverzoenbare territoriale geschillen, een acute klassenstrijd en de aanslepende crisis van het kapitalisme. Van lessen trekken uit het verleden was in 1918 geen sprake. Daar ligt voor Kershaw een groot verschil met de Tweede Wereldoorlog: toen werden wél lessen getrokken, onder meer met de conferentie van Bretton Woods (1944), die het internationale financieel-monetaire systeem stabiliseerde. Die structuren zijn ondertussen wetens en willens afgebouwd (bijvoorbeeld door president Clinton, democraat!) zodat het internationale kapitalisme - zoals helaas gebleken is - weer vatbaar werd voor allerlei crises. En misschien de wereld voor nieuwe oorlogen.

6543. de laatste neologismen: geheimloos romans lezen (geen weldoordachte verhaallijnen verwachten die op het einde samenkomen in gelukkige of ongelukkige samenlopen); Eline Vere en Madame Bovary en alle decadenten met hun valeriaan, hun ennui, hun spleen, hun syfilis en tuberculose, hun kamferbaden, hun rattengif en morfine en hun koele meren des doods, toen dienstmeisjes 'bloedarm, bleek en beenloos' door de kamers zweefden en vaders steevast veranderden in creperende krabben; de meeste maatschappelijke verschijnselen zijn versuikerd (Rutte wordt niet geprezen om zijn politiek maar om zijn kleding. De schrijver weet goed bij Matthijs te spreken. Recensies doen er niet meer toe. De zanger ziet er zo sexy uit. Zijn zangkunst doet niet meer ter zake. Dit is het verval van kunde en dat is de echte decadentie).

6544. Verhofstadt: Rob Riemen over het boek van Verhofstadt Het nieuwe Europa: "Dat is een politieke kwakzalver eerste klas. Hij vindt dat we ons niet mogen laten opsluiten in onze eigen nationale identiteit, en daar ben ik het nog mee eens. Maar hij negeert het feit dat er uiteraard wel een culturele identiteit bestaat, de Europese identiteit die voortkomt uit een intellectuele traditie die van Socrates via Spinoza, Thomas Mann en Albert Camus tot bij ons is gekomen. Het is niet datgene wat mij anders maakt dan jou dat mijn identiteit bepaalt, maar precies datgene wat wij met elkaar gemeen hebben: dat wij als mensen allemaal over het vermogen beschikken om in waarheid te leven, gerechtigheid te doen en schoonheid te scheppen".

6545. de cultuur van Europa: het is een cultuur waarin het woord Gutmensch een scheldwoord is geworden. Dat niet-gestudeerden tot een dergelijk woordgebruik worden verleid kan ik mij nog voorstellen, maar als intellectuelen die term minachtend in de mond nemen, dan breekt mijn hart.

6546. Merkels illustere nieuwjaarstoespraak: de algemene teneur van de nieuwjaarsspeech van Merkel is positief. ‘Het voorbije jaar is bijzonder uitdagend geweest voor Duitsland’, klinkt het onder meer. ‘We hebben meer dan één miljoen vluchtelingen verwelkomd. Maar het zal het uiteindelijk allemaal waard zijn, want elk land heeft altijd voordeel gekend van succesvolle immigratie, zowel op economisch vlak als op sociaal vlak.’ Volgens Merkel moet het Duitse volk de komst van de vele vluchtelingen zien als een ‘kans voor morgen’. ‘Duitsland moet zelfvertrouwen hebben en vrij blijven. We moeten ons humanitair opstellen en ons openstellen naar de rest van de wereld. Het is vanzelfsprekend dat we de mensen helpen die een veilige verblijfplaats zoeken.’

6547. de langste vloek: moedermadonnajezusgodverdommefuck!

6548. Poolse wolfskinderen: aan het einde van de Tweede Wereldoorlog zwierven Oost-Pruisische weeskinderen ontheemd en soms jarenlang door de bossen van Litouwen, om voedsel bedelend bij boeren. Inmiddels zijn de laatste zestig nog levende, vaak getraumatiseerde wolfskinderen bejaard en nog steeds tweederangsburgers. Met de Joden (van vroeger en nu) en met de recente vluchtelingen is dit de derde groep waarvan ik weet dat de zeer katholieke Polen ze maltraiteerden.

6549. thema's voor eindejaarsconversaties: beginnende kaalheid bij vrouwen, de neus van Karel de Grote of die van Cleopatra, het pijnlijke historische ongelijk van De Wever of Spaanse pijnbomen die je verleiden om je eraan op te knopen.

6550. je vrouw lamenteert erover dat je weer van mening bent veranderd: haal laconiek je schouders op en zeg langzaam: "Het kan vriezen of dooien. Soms koken de aardappelen over, soms niet".

6551. dodelijke medicijnen: Peter C. Götzsche (auteur van Dodelijke medicijnen en georganiseerde misdaad, 2015): "Onderzoek dat door de farmaceuten is uitgevoerd kunnen we niet vertrouwen, want ze hebben herhaaldelijk tegen ons gelogen. Dus met geneesmiddelenonderzoek worden gedaan door de publieke sector. Farmaceuten mogen dat wel financieren en dan zijn zij tien tot twintig keer voordeliger uit. Universiteiten zijn veel goedkoper, want de industrie werkt met tussenpersonen die toeslagen in rekening brengen".

6552. human interest in de media: het heeft iets ranzigs en gênants om aan de haal te gaan met de ervaringen van mislukte mensen, een misbruikt kind of al die soorten vluchtelingen en er dan een eigen draai aan te geven: hoe intelligent, meevoelend, spannend of lucratief die draai ook mag zijn.

6553. de zelfmoordterrorist: Hans Magnus Enzensberger (auteur van De radicale verliezer, 2015): "Onder bepaalde omstandigheden ontstaat een amalgaam van doodswens en grootheidswaan. Van zijn machteloosheid wordt hij verlost door een catastrofaal gevoel van almacht".

6554. Jozef De Kesel: ondanks alle gepraat over 'het volk Gods' of alle retoriek van 'Wij zijn samen op weg!" blijft het kerkvolk een makke kudde, die nog altijd dient te gehoorzamen aan de herder met de bisschopsstaf. Als die met zijn zegelring op de rand van zijn antieke inktpot tokkelt, is alle dialoog voorbij en begint de stilte van de onderworpenheid.

6555. Joost Zwagermans religie:

Ik zet mijn kaarten al lang niet meer
op God. Heer, vrouw, boer en azen
spreid ik, uitgespeeld, op tafel uit.
Mijn geloof deel ik met duizenden,
selfmade godsvrucht puur ik
uit Vermeer, de parel, het gezicht
op Delft, uit Rembrandts zelfportret
en de kleinste bosaardbei van Coorte.
Acryl op doek: mijn wederhelft.

6556. de leugen van het jaar (over de relatie van de overheden en de grote banken): "What's good for General Motors is good for America".

6557. de verkleutering van vakbondsacties: sinds de vakbonden hun leden met groene of rode hesjes behangen, ze vaandeltjes in de hand stoppen waarmee ze kinderlijk-geestdriftig dienen te zwaaien en ze overdadig voorzien van fluitjes, waarmee ze imponerend geluid moeten produceren zijn hun acties verkleuterd.Van de al te redelijke leuzen op bordjes en spandoeken gaat geen dreiging uit. De leden marcheren niet meer als een colonne, ze spelen, ze hebben een dagje vrij en ze kijken zichtbaar uit naar het volgende café. Maar wat wil je, hun leiders zijn burgerlijk tam, ze durven niet eens te kijken naar links. Waar blijven de voorstellen om bijvoorbeeld de energiesector opnieuw in de handen van de staat te geven? Als de machtigen geen schrik voor de bonden hebben doen ze gewoon in ieder opzicht en voor altijd hun zin.

6558. Brussel (1): het negentiende-eeuwse Brussel is altijd de stad geweest van revolutionairen en van oproerkraaiers. Marx schreef er Het communistisch manifest, voordat hij ijlings naar Parijs reisde toen daar de revolutie van 1848 uitbrak. Drie jaar later (de revolutie was inmiddels verslagen) trok Victor Hugo als politieke banneling naar Brussel. De communards vonden er een onderkomen nadat ze uit Parijs werden verdreven. En toen Brussel nog een Brabantse stad was en een van de hoofdsteden van het Koninkrijk der Nederlanden, maakten de regenten in Den Haag zich hardop zorgen over de zuidelijke hoofdstad, vanwege de toestroom van revolutionairen uit Zuid-Europa. Het België van de negentiende eeuw maakte zich met een donderklap los uit het Koninkrijk der Nederlanden en werd prompt de meest liberale staat van Europa – en daarmee ook broeinest van revolutionaire activiteit. In het voetspoor van de politieke bannelingen en de geheime vergaderingen kwamen ook de kunstenaars, dichters en schrijvers. ‘Vanaf het begin van de negentiende eeuw vonden heel wat revolutionairen hun weg naar Brussel’, zegt Eric Min. Zij kwamen er om drie redenen: ze konden zich er in de Europese lingua franca verstaanbaar maken; het leven leek er op dat in Parijs maar dan goedkoper; en ten slotte was er het liberale politieke klimaat. Brussel was de facto een soort vrijstaat.’

6559. Brussel (2): de Vlaamse auteur Herman Teirlinck werd geboren in Molenbeek, en putte voor de beschrijvingen van de salons van de gegoede burgerij en het mondaine leven uit de Franse literatuur, omdat hij die wereld zelf niet van binnen kende. Zijn sympathie ging uit naar de mensen tussen wie hij opgroeide. Naar aanleiding van de Wereldtentoonstelling van 1910 in Brussel schreef hij over de kleine Brusselaars die slachtoffer werden van het woekerende kapitalisme in de stad: ‘Deze volksman, kleine neringdoener en kleine burger (ik begrijp hieronder de arme ambtenaars van alle slag) zijn de grond, de veste der bevolking. Zij spijzigen de onverzadelijke stad – la ville tentaculaire – die altijd nieuwe en altijd méér mensenlevens eist. Zij zijn het struise vlees, waarop de standen hun stijgende lagen stapelen.’

6560. Brussel (3): Geert van Istendael deed in Arm Brussel een poging om Brussel van een kader te voorzien waarin de inwoners zich met de stad kunnen vereenzelvigen: ‘Brussel is de stad van hyperdiversiteit. Brussel is een versplinterde stad. Geen enkele groep kan er nog de meerderheid opeisen.’ Dat is een mooi beeld – maar werkt het ook? Is het niet een stedelijke variant van de belgitude, het aantrekkelijke maar ook krachteloze antipatriottische patriottisme dat werd aangeroepen ter identificatie met de Belgische staat? Kan een stad een versplinterde, hyperdiverse omgeving zijn, en tegelijkertijd bevredigend voor iedereen?